Bốn loại bánh
này hầu như không nhà nào ở vùng quê Quảng
Bánh Tét
Để có một đòn
bánh tét "đạt tiêu chuẩn" không phải dễ. Nếp dùng làm bánh phải được
chọn lựa lỹ, ngâm nước vừa đủ sao cho khi nấu chín, tét ra từng lát không thấy
lợm cợm những hạt gạo lẫn vào nếp, bánh không quá dính cũng không quá rời. Gói
bánh phải chú ý sao cho nhân đậu nằm ngay ở giữa và tròn đều để khi tét ra, lát
bánh là một vòng tròn lớn có màu xanh của nếp chín bao bọc chung quanh một vòng
tròn đậu xanh màu vàng mỡ. Lại phải chú ý đến khâu nấu, sao cho bánh không ngả
màu vàng mà có màu xanh nhạt. Và cuối cùng là tét bánh thành từng lát bằng một
sợi dây nhợ (nay dùng dây cước) - chính sợi dây này làm cho lát bánh trơn láng,
đẹp mắt. Ngày xưa, các cô, các bà trước tết phải kiếm cho được một nhánh lá
gai, vài lá thơm tước lấy chỉ làm dây nhợ để dành tét bánh. Có người gọi
bánh tét là bánh chưng tròn, chính vì sự tương đồng gần như hoàn toàn về chất
liệu giữa hai thứ bánh ấy, chỉ khác ở chỗ: tỷ lệ thịt mỡ trong nhân và tỷ lệ
nhân so với nếp ở bánh tét ít hơn bánh chưng. Song ngày trước nhân bánh tét
thường chỉ là mè rắc vào giữa bánh. Mè được rang chín, bóc vỏ sạch, trộn với
muối khi gói bánh để bánh được sánh và đậm đà hơn. Riêng ở vùng Đại Lộc nhân
bánh tét còn làm bằng đậu xanh đãi vỏ, hong chín, có thêm một ít muối ăn và
tiêu nhưng hoàn toàn không có mỡ, được gói bằng lá chuối sứ nên rất thơm ngon
và giữ được lâu ngày. Những nhà giàu có thường làm vài ang nếp để gói bánh tét,
bánh để lâu ngày đem chiên giòn, gia đình dùng đến tháng hai mới hết bánh tét. Bánh tét
thường phải có món dưa ăn kèm.Nếu các tỉnh phía Bắc có dưa hành thì đến vùng
Quảng Bánh Tổ
Loại bánh
mang đậm hồn quê kiểng này có thể ra đời từ thời Lê Thánh Tôn. Khi đo, những
người từ miền Bắc di cư vào vùng đất mới Quảng Nam hnớ về quê cha đất tổ, nên
vào dịp tết họ làm một loại bánh bằng chất liệu sẵn có tại địa phương dâng cúng
tổ tiên, tạ ơn trời đất đã được bình yên sau một năm cày sâu cuốc bẫm trên
những cánh đồng vừa khai phá không lâu. Bánh tổ, có nơi gọi là bánh ổ, được làm
từ đường đen và nếp hương. Đường đen là loại đường bát, cứng, sản xuất từ các
lò đường thủ công trong làng, còn nếp chon loại dẻo, thơm ngon ("Xứ Quảng Người ta
thắng đường bát ra nước, lọc hết các tạp chất; nếp vo thật sạch, để ráo rồi đem
xay mịn thành bột. Hai chất liệu ấy trộn với nhau theo tỷ lệ thích hợp, có pha
thêm chút nước gừng để bánh có hương vị thưom hơn. Dùng một cái giỏ đan
bằng tre ( như cái rọ bịt mõm bò) miệng rộng hơn đáy, lót lá chuối chờ sẵn. Đổ
bột làm bánh vào giỏ, xong đưa vào nồi có lót một cái vỉ tre nhỏ gần với đáy
nồi. Đổ nước vào nồi, cách vỉ chừng 5-6cm, chụm lửa cho sôi đều đến khi bánh
chín. Khi vớt bnáh ra rải ít hột mè lên mặt bánh cho đẹp rồi phơi nơi thoáng
mát đến chừng bánh ráo trên mặt thì đem cất, dùng trong các ngày Tết; có thể
xắt từng lát ăn ngay hoặc đem chiên giòn, kiêu nào cũng có cái thơm ngon riêng Bánh Nổ
Đặc trưng của
vùng nông nghiệp lúa nước, với thành phần gạo nếp là chủ yếu. Gạo nếp được rang
lên cho nổ đều, hạt nở to, bung ra khỏi vỏ, bỏ những hạt nổ này vào cối đá
(hoặc gỗ) giã cho mịn vừa phải. Thắng đường bát loại tốt, ngọt thanh, cho thêm
ít gừng. Lửa đun riu riu đến lúc đường kéo thành sợi là có thể ép bánh được. Đổ
bột nổ vào đường trôn đều, rắc thêm một chút vani, rồi tất cả đưa vào khuôn, ép
lại thành bánh. Khuôn để ép bánh phổ biến có hình chữ nhật, dài chừng 10cm và
rộng 6cm, dày chừng 2-3cm. Bánh In
Làm bánh in
cũng hết sức công phu. Nếp thơm, dẻo vuốt với nước sạch, vớt ra giữ độ ẩm thích
hợp đến khi ráo nước. Dùng một cái trã (nay người ta dùng chảo) rang nếp
cho chín, phồng lên, ngả m,àu vàng mật, thoảng mùi thơm của nếp là được. Cho
nếp vào cối đá hoặc gỗ, giã mịn (bây giờ đã có cối xay bột vừa nhanh vừa tiện
lợi). Bột mịn, khô xốp nên cần phải phơi một hoặc hai sương cho có độ ẩm thích
hợp. Kế đó, đường bát cũng được nạo thành bột mịn, trộn đều vào bột bánh. Để
bột có thể in thành lát được, người ta dùng tay hoặc một đoạn gỗ nhồi thật kỹ,
thật đều, cho tới đường- đến khi có thể nắm thành từng viên là được, lúc đó mới
có thể cho bột vào khuôn in được. Nhẹ tay úp
khuôn bánh lên nong, nia có lót giấy hoặc lá chuối sạch, để lấy bánh ra. Để
bánh được cứng hơn, có thể phơi một nắng, hợc dùng than củi nướng qua một lần,
bánh sẽ cứng hơn và có mùi thơm hoà quyện của đường và nếp. Nay, phổ biến là
bánh in có trộn thêm bột đậu xanh. Cũng có loại bánh in chỉ làm hoàn toàn bằng
bột đậu xanh đã được rang chín xay mịn, trộn với đường đã thắng keo lại. Ngoài
bốn loại bánh trên, ở Quảng
Rất nhiều loại bánh tết xứ Quảng có thể dự trữ
lâu, dễ mang xách. Mang theo vài đòn bánh tét, vài cái bánh tổ là có thể yên
trí ngao du vài ngày xem hội đua ghe, hát bội đầu xuân. Ra giêng, đi làm ngoài
đồng, ngoài bãi có thể mang theo ít bánh khô để "uống nước" nửa buổi,
kéo dài hương vị ngày xuân.
|
|
| © Copyright 2009 congdan.vn All right reserved Giấy phép số 151/GP-TTĐT; Cục PT-TH và TTĐT, Bộ Thông tin và Truyền thông. ® Côngdân.vn giữ bản quyền nội dung trên website này. Xem tốt nhất trên trình duyệt firefox |
Một số văn bản Công báo khi xem cần
phần mềm hỗ trợ, tải phần mềm tại đây Liên hệ: quangcao@congbao.vn Tel: 04.62938322 / 0912 150 150 |