Thời gian: 5/5 âm lịch. Địa điểm: Trong mọi nhà người Kinh (Việt). Đặc điểm: Tết Đoan Ngọ còn gọi là tết Đoan
Dương, Đoan Ngũ hay Trùng Nhĩ là ngày lễ giữa năm để phòng bệnh và trừ tà
(ngày thay đổi thời tiết xuân sang hè dễ gây bệnh). Vào ngày “giết sâu bọ”
mọi người phải dậy sớm ăn rượu nếp cái và hoa quả. Lễ được thực hiện vào giữa
trưa giờ Ngọ.
Tết Chôl Chnam Thmây
của người Kh'mer
Thời
gian: Từ ngày 1 đến
3 tháng Chét (Phật lịch, khoảng 13, 14 tháng 4 dương lịch). Đối tượng tôn vinh: Đón Thần năm mới,
Phật và tổ tiên. Đặc điểm:Lễ tết truyền thống của cộng
đồng người Kh’mer, tiễn năm cũ đón năm mới. Đối tượng tham gia:Cộng đồng người
Kh’mer ở các tỉnh Nam Bộ.
Tết Hàn Thực
Thời gian: 3/3 âm lịch.
Địađiểm:
Có ở hầu hết các vùng cư dân người Việt.
Đặc điểm: Mọi nhà làm bánh trôi, bánh
chay cúng gia tiên, đi tảo mộ và chơi xuân.
Tết Nguyên Đán
Thời gian: 1/1 âm lịch.
Địađiểm: Diễn ra trên
toàn quốc
Đốitượngsuytôn: Tưởng nhớ, tri tâm tổ tiên và nguồn cội
Tết Táo Quân
Thời gian: 23/12 âm lịch.
Địađiểm: Tại mọi gia
đình người Việt.
Đốitượngsuytôn: Ba
vị Táo Quân - vị thần trông coi mọi việc trong năm của mỗi gia đình.
Đặc điểm: Người Việt tiễn Ông lên trời trình báo Ngọc
Hoàng bằng cá chép (cúng trước 12 giờ trưa) để xét tội, bình công đem lại
họa phước cho gia đình trong năm mới.
Tết Trung Nguyên
Thời
gian: 15/7 âm lịch.
Địađiểm: Các chùa trong cả nước và tại gia đình.
Đốitượngsuytôn: Đức Phật.
Đặc điểm: Lễ xá tội
vong nhân, cầu kinh giải oan.
Tết Trung Thu
Thời
gian: 15/8 âm lịch.
Địađiểm: Các gia đình
trên toàn quốc.
Đốitượngsuytôn: Mặt trăng Đặc điểm: Cỗ bánh nướng, bánh dẻo, rước
đèn, múa sư tử.
Hòa Bình
Hội Cầu Phúc
Thời gian: Tháng 8 âm lịch. Địa điểm: Huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình. Đặc điểm: Hội cầu phúc của người
Thái Mai Châu. Các nhà đều sắm cỗ cúng bày ở miếu thờ chung theo nguyên
tắc: Năm trước cúng gà, năm sau cúng lợn. Đến chiều, mỗi nhà mổ 2 con gà để
cúng Thổ công (để trong nhà) và cúng Thổ địa (đặt ngoài ruộng.
Hội chùa Kè
Thời gian: 16/2 âm lịch. Địa điểm: Xã Phú Vinh, huyện Tân Lạc,
tỉnh Hòa Bình. Đối tượng suy tôn: Đá (tàn dư tín ngưỡng
vạn vật hữu linh đã được Phật hóa). Đặc điểm: Ném còn, đánh quay, thi bắn
cung
Lễ cơm mới của người
Mường
Thời gian: Tháng 10 âm lịch. Địa điểm: Xã Mường Bi, huyện Tân
Lạc,tỉnh Hòa Bình. Đặc điểm: Lễ cơm mới tổ chức sau khi thu
hoạch vụ mùa tháng 10 âm lịch. Lễ vật là bánh chưng và cá để cúng vía lúa. Cũng
trong lễ cơm mới này, người Mường cúng giỗ cha mẹ, ông bà.
Lễ hội đền Vua Bà
Thời gian: 8/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã Lạc
Thịnh, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình.
Đốitượngsuytôn: Âu
Cơ - đã có công dạy dân ca hát, săn bắt.
Đặc điểm: Cúng thịt chim, thịt thú rừng, múa chèo, múa
mặt nạ.
Lễ hội cầu mưa của
người Mường
Thời gian: Tháng 4 âm lịch. Địa điểm: Bãi Tếch Lìm, xã Mỹ Hòa, huyện
Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Đặc điểm: Lễ cầu mưa được tổ chức ở bãi
Tếch Lìm, chủ xóm dọn mâm lễ. Xóm Đon và Chuông bày binh diễn trận giả và
khấn cầu vua nước làm mưa.
Lễ hội cầu mưa của
người Thái
Thời gian: Tháng 4 âm lịch. Địa điểm: Huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình.
Đặc điểm: Hội cầu mưa của người Thái ở
Mai Châu được mở vào những đêm trăng quầng đỏ của tháng 3, tháng 4 âm lịch.
Mọi người đi hát cầu mưa ở khắp các nhà trong bản, rồi rước đuốc vòng quanh
bản.
Lễ rửa lá lúa
Thời
gian: Tháng 7 và
tháng 8 âm lịch. Địa điểm: Xã Mường Bi, huyện Tân Lạc,
tỉnh Hòa Bình. Đặc điểm:Lễ rửa lá lúa của người Mường
vào khoảng tháng 7, tháng 8 âm lịch, đúng kỳ lúa ra hạt để tưởng nhớ những
người mở đất cho bản Mường. Mâm cúng đặt ngay ở đầu ruộng của các gia đình,
để cho thầy cúng (thầy Mo) đọc lời khấn cầu, mong cho mùa màng ít bị sâu
bệnh.
Lào Cai
Hội đình của người Tày
Thời
gian: 6/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Già, huyện Bảo Yên, tỉnh
Lào Cai. Đối tượng suy tôn: Thần núi Đặc điểm: Cúng sơn thần, dâng lợn đen,
tung còn và hát giao duyên.
Hội đền Bắc Hà
Thời gian: 7/7 âm lịch Địa điểm: Đền Bắc Hà, thị trấn Bắc Hà,
huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai Đối tượng suy tôn: Gia quốc công Vũ Văn Mật, người đã có công dẹp loạn,
an dân, hùng cứ vùng Tây Bắc thế kỷ 16-17. Đặc điểm: Lễ dâng hương, khóa tế nam, khóa kế nữ, rước kiệu… Múa
sư tử, múa xòe, đẩy gậy, chọi gà, kéo co, cờ tướng…
Hội cốm của người Tày
Thời gian: 15/8 âm lịch. Địa điểm: Tại nhà và khuôn viên của
trưởng bản, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai. Đối tượng suy tôn: Thanh Quan. Đặc điểm: Thi giã cốm, lễ dâng nàng
trăng, lễ gọi nàng trăng xuống chơi, hát giao duyên, múa dệt cửi, hát nôm
Tày.
Hội chơi hang của người
Thái, người Tày ở Lào Cai
Thời gian: 5 - 8/1 âm lịch. Địa điểm: Thị trấn Khánh Yên,
huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai. Đặc điểm: Lễ hội mùa xuân, hát giao duyên,
tâm tình.
Hội Lồng tồng
Thời
gian: đầu xuân, thuờng từ 5 đến 15 tháng giêng (âm
lịch). Địa điểm: tại bản và ngoài cánh đồng,
gần suối. Đối tượng suy tôn: Thần bản, Thần núi,
Thần suối. Đặc điểm: lễ thức mang ý nghĩa tâm linh
và trò vui thể hiện tín ngưỡng phồn thực. Đối tượng tham gia: cộng đồng người Tày
và các dân tộc khác. Nội dung chính: tế lễ cầu mọi điều tốt
lành; tung còn, đánh én, múa xoè, ca hát, xuống đồng.
Hội xòe ở Tà ChảiThời gian: 15/1 âm lịch.
Địađiểm:
Xã Tà Chải, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
Đốitượngsuytôn:
Thần Nông (vị thần cai quản ruộng nương).
Đặc
điểm: Múa xòe của người Tày.
Lào Cai
Hội xuân đền Thượng
Thời gian: 11 - 15/1 âm lịch. Địa điểm: Tp. Lào Cai, tỉnh Lào Cai. Đối tương suy tôn: Trần Hưng
Đạo. Đặc điểm: Rước kiệu, thi kéo co, vật,
ném còn, đẩy gậy, bắn nỏ.
Lễ cúng rừng của người
Nùng
Thời gian: 29/1 âm lịch. Địa điểm: Huyện Mường Khương, tỉnh Lào
Cai. Đối tượng suy tôn: Thần làng, thần cây. Đặc điểm: Cúng 2 cây cổ thụ "cây bố
và cây mẹ", cúng những người hy sinh vì nước và vì bản làng. Các trò
chơi thi leng hao, hát lán cô, đu, chơi cờ gỗ.
Lễ hội xuống đồng của
người Giáy (lễ hội Roóng Poọc)
Thời gian: Ngày Thìn tháng giêng âm lịch.
Địađiểm: Xã Tả Van,
huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai.
Đốitượngsuytôn:
Trời, Đất, Thần Lúa.
Đặc điểm: Hội cầu mùa.
Tết mừng chiến thắng
của người Nùng Dín
Thời gian: 1/7 âm lịch. Địa điểm: Huyện Mường Khương và huyện
Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Đối tượng suy tôn: Thần thổ địa. Đặc điểm: Dâng cúng thần linh thổ địa
các món ăn từ chuối: quả chuối, hoa chuối, lõi chuối, xôi 7 màu với biểu
tượng cây chuối và một đôi đũa màu đỏ, hát dân ca kể về sự tích chống giặc.
Tết Nhảy của người Dao
Đỏ
Thời
gian: 1 - 2/1 âm
lịch. Địa điểm: Xã Tả
Phìn, huyện SaPa, tỉnh Lào Cai. Đối tượng suy tôn:Thần linh, tổ tiên. Đặc điểm: Nhảy múa (14 điệu múa), săn
bắn, tắm rước các loại tượng tổ tiên.
Phú Thọ
Hội Đào Xá
Thời gian: 9/7 âm lịch.
Địađiểm: Xã Đào Xá,
huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ.
Đốitượngsuytôn:
Hùng Hải Công và Tam vị Đại vương - có công giúp dân trị thủy, Quế Hoa công
chúa.
Đặc điểm: Lễ cầu nước, tế xong thì hạ trải, đua thuyền
đêm.
Hội đình Cả
Thời gian: 10 - 11/11 âm lịch.
Địađiểm: Xã Võ Lao,
huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ.
Đốitượngsuytôn:
Thần Nông, thần Núi, thần Nước.
Đặc điểm: Rước kiệu, biểu diễn võ thuật, đánh đu, kéo co,
cờ tướng, diễn chèo thâu đêm, mở đại tiệc.
Hội đền Mẹ Âu Cơ
Thờigian: 7/1 âm lịch.
Địa điểm: Xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa,
tỉnh Phú Thọ.
Đốitượngsuytôn:
Mẹ Âu Cơ.
Hội An Đạo
Thời gian: 19 - 20/7 âm lịch. Địa điểm: Xã An Đạo, huyện Phù Ninh,
tỉnh Phú Thọ. Đối tượng suy tôn: Long Xà Đại vương
(Thủy thần) và út Soi Đại vương (Thần bãi sông). Đặc điểm: Lễ tế các thần, đua thuyền
trên sông Lô.
Hội Bạch Hạc
Thời gian: 3 - 5/1 âm
lịch.
Địa điểm: Phường Bạch
Hạc, TP. Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
Đối tượng suy tôn: Thổ lệnh Đại
Vương.
Đặc điểm: Lễ rước thánh qua sông Lô, trò chơi thi tung còn.
Hội chùa Thắm
Thời gian: 5/5 âm lịch. Địa điểm: Xã Võ Lao, huyện Thanh Ba,
tỉnh Phú Thọ. Đối tượng suy tôn: Đức Phật, Thần Núi,
Thần Nước, Thần Nông. Đặc điểm: Lễ dâng cúng" Bà Chúa mở
cửa rừng" có oản, bánh gùn (bánh tro).
Tham quan danh thắng: hang Bà Chúa, Giếng Ngọc, hang Bát Mắm, hang Bụt,
hang Thề...
Hội chọi trâu Phù Ninh
Thời gian: 12/2 âm lịch.
Địađiểm: Xã Phù Ninh,
huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
Đốitượngsuytôn:
Vua Hùng và các tướng lĩnh, Thành hoàng làng.
Đặc điểm: Diễn trò chọi trâu để tưởng nhớ vua Hùng theo
tích xưa vua Hùng đi săn qua đây diệt hai con hổ đang đánh nhau.
Hội Hà Thạch
Thời gian: 10/10 âm lịch. Địa điểm: Xã Hà Thạch, thị xã Phú Thọ,
tỉnh Phú Thọ. Đối tượng suy tôn: Vua Hùng, Thánh Tản
Viên, Chử Đồng Tử, Hai Bà Trưng, Thủy thần. Đặc điểm: Ba thôn Thượng, Hạ, Trung rước
kiệu về đình Cả cùng làm lễ đại tế, múa rồng rắn, lễ hạ điền (cúng Thần
Nông trước khi cấy), bơi trải.
Hội làng Dị Nậu
Thời gian: 4 - 6/1 âm lịch.
Địa điểm: Xã Dị Nậu, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
Đối tượng suy tôn: Tản Viên,
Cao Sơn, Quí Minh.
Đặc điểm: Trò đánh
quân (đấu gậy), trình nghề, hát giao duyên nam nữ.
Hội Mai Đình
Thời
gian: 3/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Thanh Đình, thành phố Việt
Trì, tỉnh Phú Thọ. Đặc điểm: Tục rước ông Giải và Thủy tộc
(Giải là con rồng bằng nan tre, bồi giấy màu) cầu mưa thuận gió hòa.
Hội phết Hiền Quan
Thời gian: 13/1 âm lịch.
Địađiểm:
Xã Hiền Quan, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
Đốitượngsuytôn:
Bà Thiều Hoa (nữ tướng Hai Bà Trưng).
Đặc điểm: Trò chơi đánh phết (đánh cầu
gỗ bằng gậy cong ở đầu).
Hội Tứ Xã (Kẻ Gáp)
Thời gian: 11 - 12/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã Tứ
Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
Đốitượngsuytôn:
Thần bản thổ.
Đặc điểm: Lễ hội diễn trò trám (khoảng nửa đêm 11/1, nghi lễ
cầu sinh thực khí), nam nữ hát giao duyên, rước lúa thần, đánh cá thờ đêm,
đánh trận giả.
Hội Vũ Lao
Thời gian: 10/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Võ Lao, huyện Thanh Ba,
tỉnh Phú Thọ. Đối tượng suy tôn: Thần Nông, Thần Núi,
Thần Nước và Phật. Đặc điểm: Cúng bánh dày, bánh nẳng tưởng
niệm nơi vua Hùng ở và kén rể cho các Mỵ Nương. Các loại bánh do Mỵ Nương
làm dâng vua cha, bánh dày to, tròn (tượng trưng bầu trời), bánh uốt hình
tháp (tượng trưng sức lao động), bánh nẳng màu vàng (tượng trưng châu
ngọc).
Hội Vĩnh Mỗ
Thời gian: 7 - 11/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Cao Xá, huyện Lâm Thao,
tỉnh Phú Thọ. Đối tượng suy tôn: Nguyễn Khoan (Sứ quân
thế kỷ 10). Đặc điểm: Thi vật: người đoạt giải cuối
cùng (sau 5 ngày) phải ôm giải cắm đầu chạy khỏi làng mới được ngoái cổ lại
nhìn.
Hội Xoan
Thời gian: 7 - 10/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã Hương Nha,
huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
Đốitượngsuytôn: Xuân Nương (nữ tướng Hai Bà Trưng).
Đặc điểm: Lễ cỗ
chay với củ mài, mật ong, tế 10 vị thần bằng thịt trâu bày trên mâm đan lá
chuối, diễn trò trình nghề.
Lễ Cầu tháng Giêng
Thời gian: 27/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã Đào Xá,
huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ.
Đốitượngsuytôn:
Hùng Hải (tướng của vua Hùng), Trang phu nhân và Quế Hoa.
Đặc điểm: Rước kiệu, rước văn từ đình làng vào đền thờ,
múa voi, thổi cơm thi.
Lễ hội đền Hùng
Thời gian: 8 - 11/3 âm
lịch. Chính hội ngày 10/3 âm lịch Địa
điểm:
Núi Nghĩa Lĩnh, Xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đối tượng suy tôn: Các Vua Hùng. Đặc điểm: Ngày giỗ của toàn dân
tộc. Cùng lúc với lễ hội dâng hương tại đền Hùng ở Phú Thọ còn có lễ dâng
bái tại đền Hùng ở TP Hồ Chí Minh, đền Hùng ở Nha Trang và nhiều địa phương
khác.
Lễ hội Gia Thanh
Thời gian: 2 - 3/1 âm lịch.
Địa điểm: Xã Gia Thanh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
Đặc điểm: Lễ cầu đinh, tế thần, dâng cỗ 12 bánh chưng, 12
bánh giầy, xôi gấc.
Vĩnh Phúc
Hội Đức Bác
Thời gian: 1/2 và 11 - 12/6. Địa điểm: Xã Đức Bác, huyện Sông Lô,
tỉnh Vĩnh Phúc. Đối tượng suy tôn: Thánh Ông, Bát Nàn
công chúa (tướng của Hai Bà Trưng), ông tổ hát xoan.
Đặc điểm: Lễ cầu đinh, đua thuyền sang
Phượng Lâu (bên kia sông) cướp giỏ thóc (bó mạ) mang về, hát xoan.
Hội đình Tích Sơn
Thời gian: 3/1 âm
lịch.
Địa điểm: Phường
Tích Sơn, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
Đối tượng suy tôn: 7 thần Lỗ
Bình Sơn.
Đặc điểm: Tục, trò
thi ném lợn, thi nấu cơm, thi kéo co nam, nữ.
Hội Bạch Lưu
Thời gian: 28/12 âm lịch. Địa điểm: Xã Bạch Lưu, huyện Sông Lô,
tỉnh Vĩnh Phúc. Đối tượng suy tôn: Lã Công Lô, danh
tướng có công đánh quân Triệu Văn Vương. Đặc điểm: Cúng tế, chọi trâu.
Hội Bơi chải trên sông
Cánh (Hương Canh)
Thời gian: Ngày 15/7 âm
lịch Địa điểm: Thị trấn Hương Canh, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc Đối
tượng suy tôn: Thần sông (thủy thần) Đặc điểm: Thi bơi chải.
Hội làng Bồ Sao
Thời gian: 15 - 16/5 âm lịch. Địa điểm: Xã Bồ Sao, huyện Vĩnh Tường,
tỉnh Vĩnh Phúc. Đối tượng suy tôn: Đông Hải Đại Vương. Đặc điểm: Trò trình nghề nông: dân đóng
các vai người đi cày, người đi bừa, người quăng mạ... Ngày 16/5 lễ rước mạ
lên kiệu đến đền Đuống, mâm mạ được đặt lên bàn thờ lễ thần, sau đó đem ra
cấy.
Hội làng Cựu ấp
Thời gian: 10/5 âm lịch. Địa điểm: Xã Liên Châu, huyện Yên Lạc,
tỉnh Vĩnh Phúc. Đối tượng suy tôn: Tam Giang Đại Vương
Thổ Lệnh. Đặc điểm: Tục đua thuyền cướp kén:
thuyền đua xuất phát từ đình Chải, bơi sang làng Xuân Viên bên kia sông
cướp né kén đem về lấy may
Hội làng Tiên Non
Thời gian: 10/8 âm lịch Địa điểm: Làng Tiên Non, thuộc xã Tiền Châu,
Tp. Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc Đối tượng suy tôn: Đông Hối - tướng của Hai
Bà Trưng và con trai là Đông Hải Đặc điểm: Lễ tế, lễ rước. Đấu vật, cờ người…
Hội Mậu Lân
Thời gian: 12/12 âm lịch. Địa điểm: Xã Khai Quang, thành phố Vĩnh
Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng bản thổ. Đặc điểm: Lễ múa dâng thần, tế trận, 2
người chém lợn, cầm đầu lợn múa dâng thần (ban đêm), múa mo (biểu tượng
hình sinh thực khí).
Hội Rưng
Thờigian: 6/1 - 10/2 âm
lịch.
Địađiểm: Làng Văn
Trưng, xã Thượng Trưng, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.
Đặcđiểm: Chợ xuân mua
bán cầu may, đua thuyền, đấu gậy, nấu cơm thi, bắt chạch trong chum (đôi
trai gái thanh tân bá vai nhau, mỗi người một tay thò vào chum có nước bắt
cho được con chạch trong đó).
Hội Thượng Lạp
Thời gian: 10/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã Tân Tiến,
huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.
Đốitượngsuytôn:
Tướng quân Cao Nguyên (thời Hai Bà Trưng).
Đặc điểm: Lễ hội có diễn trò hất phết.
Hội xuân làng Thổ Tang
Thời gian: 14 - 23/1 âm lịch (Hội xuân)
và 18/12 âm lịch (Lễ khao thọ - 55 tuổi).
Địađiểm: Đình Thổ Tang,
xã Thổ Tang, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.
Đốitượngsuytôn:
Thần Đất (Nuôi Ná), Lâu Hổ Hầu (có công chống Nguyên Mông), Phùng Thị Dung
tiên nương.
Đặc điểm: Rước, đấu vật, cờ tướng.
Hội Yên Lập (trong
tháng 4 âm lịch)
Thời gian: 21/4 âm lịch. Địa điểm: Xã Yên Lập, huyện Vĩnh Tường,
tỉnh Vĩnh Phúc. Đối tượng suy tôn: Thần bản thổ. Đặc điểm: Tiệc bánh giầy, múa gươm, chọi
trâu.
Hội Yên Lập (trong
tháng 5 âm lịch)
Thời
gian: 25 - 27/5 âm
lịch. Địa điểm: Xã Yên Lập, huyện Vĩnh Tường,
tỉnh Vĩnh Phúc. Đối tượng suy tôn: Đăng Đạo Song Nga, âm
phù Hai Bà Trưng. Đặc điểm: Lễ trình Thánh, đón Ngài về dự
hội trên ba thuyền ghép lại, thi bơi trải.
Lễ hội chọi trâu Hải
Lựu
Thời
gian: 17/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Hải Lựu, huyện Sông
Lô. Đối tượng tôn vinh: Tinh thần thượng võ. Đặc điểm: Lễ tế Thành Hoàng làng, Chọi
Trâu.
Lai Châu
Lễ hội Căm Mường
Thời
gian: 30/12 - 5/1
âm lịch. Địa điểm: Lai Châu. Đặc điểm: Ngày hội xuân của người Lào ở
Lai Châu.
Lễ hội Hoa Ban
Thời gian: 13/2 âm lịch Đặc điểm: còn gọi là Hội chơi
nến hái hoa (Sơn La, Lai Châu). Lễ hội mang tính chất cầu mùa, cầu phúc.
Nam nữ thanh niên rủ nhau đi hái hoa mừng xuân, vui thơ, ca hát, đánh đàn
thổi kèn, múa xiếc,...
Lễ hội Xên Mường ở Lai
Châu
Thời gian: Ngày Thìn Tháng 2 âm lịch.
Địa
điểm:Xã Mường Than, huyện Than
Uyên, tỉnh Lai Châu.
Đặc
điểm: Cúng người lập nên bản làng, dâng trâu,
ném còn, múa các điệu dân gian.
Lai Châu
Tết cơm mới của người
La Hủ
Thời gian: Tháng 10 và tháng 11 âm lịch.
Địađiểm:
Tỉnh Lai Châu.
Đặc điểm: Múa xòe và kiêng 3 ngày không đi rừng hái củi,
chặt cây, phát cỏ để cầu mong cây cỏ tươi tốt quanh năm.
Điện Biên
Lễ cúng bản của người
Cống
Thời
gian: Tháng 3 âm lịch. Địa điểm: Các bản người Cống, tỉnh Điện
Biên. Đặc điểm: Vào ngày lễ, các ngả đường vào
bản đều dựng cổng, cắm dấu hiệu kiêng kị không ai được vào bản. Sau đó từng
gia đình làm lễ cúng trên nương. Đây là lễ cầu mùa màng tốt tươi, côn trùng
và chim chóc không phá hoại mùa màng.
Lễ hội đền Hoàng Công
Chất
Thời gian:24 - 25/2 âm lịch. Địa điểm:Thôn Noọng Nhai, xã Noọng Hẹt, huyện Điện Biên,
tỉnh Điện Biên. Đối tượng suy tôn:Hoàng Công Chất Đặc
điểm:Rước kiệu, dâng hương; các trò
chơi dân gian địa phương: hái đào tiên, chơi cờ phạ, thi bắn nỏ, đẩy gậy...
Lễ hội Hoa ban của
người Thái
Thời
gian:
Tháng 2 âm lịch. Địa điểm: Tại núi rừng Tây Bắc, tỉnh Điện Biên. Đặc
điểm: Ngày hội hoa ban không chỉ là ngày
hội của tình yêu của các chàng trai cô gái Thái mà còn là dịp để người Thái
cầu mùa, cầu phúc; là dịp để bày tỏ đạo hiếu đối với ông bà, cha mẹ.
Bắc Giang
Hội đình Thái Đào
Thời gian: 19/5 âm lịch Địa điểm: Xã Thái Đào, huyện Lạng Giang,
tỉnh Bắc Giang Đối tượng suy tôn: Tướng
quân Vũ Thành Đặc điểm: Thi đấu vật, đu, cờ người,
cờ tướng, cướp cầu.
Hội đình Trúc Tay
Thời gian: 22/2 âm lịch. Địa điểm: Huyện Việt Yên, tỉnh Bắc
Giang. Đối tượng suy tôn: Đức thánh Tam Giang. Đặc điểm: Bơi trải, chèo thuyền bắt vịt.
Hội đền Suối Mỡ
Thời gian: 1/4 âm lịch. Địa điểm: Xã Nghĩa Phương, huyện Lục Nam, tỉnh
Bắc Giang. Đối tượng suy tôn: Tam tòa
Thánh Mẫu. Đặc điểm: Lễ cầu cho dân khang, vật
thịnh, mùa màng tươi tốt, hát giao duyên.
Hội đền Từ Hả
Thời gian: 8/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Hồng Giang, huyện Lục Ngạn,
tỉnh Bắc Giang. Đối tượng suy tôn: Tướng Vũ Thành (có
công trong cuộc kháng chiến chống quân Tống (thế kỷ 11). Đặc điểm: Lễ diễn xướng chiến công của
tướng Vũ Thành, thi múa sư tử và chồng người, hát xoong hao - điệu tình ca
dân tộc Dao, thi đấu vật. Hội đền có sự tham gia diễn chèo của nhiều phường
chèo trong vùng nên còn gọi là Hội phường chèo.
Hội chùa Bổ Đà
Thời gian: 16-18/2 âm
lịch. Địa điểm: Xã Thượng Lan, huyện Việt Yên,
tỉnh Bắc Giang. Đối tượng suy tôn: Phật, Thánh linh Thần tướng. Đặc điểm: Hành hương lễ phật.
Hội chùa Canh Bầu
Thời gian: 8/11 âm lịch. Địa điểm: Chùa Canh Bầu, xã Đại Lâm, huyện
Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang. Đặc điểm: Tục thi các quả bầu do các nhà
trồng được, bầu nhà nào to đẹp thì được giải.
Hội chùa Sàn
Thời gian: 27/2 âm lịch. Địa điểm: Huyện Lục Nam, tỉnh
Bắc Giang. Đặc điểm: Lễ Phật, có lập đàn lễ đón cờ
thập phương, cúng dâng Tam Bảo, Đức Ông, thập điện, lễ Tổ, lễ Mẫu.
Hội chợ Thượng
Thời
gian: 2/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Thượng, xã Cao Thượng,
huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Đối tượng suy tôn: Cao Sơn -
Quí Minh. Đặc điểm: Hội chợ vui chơi mùa xuân và
mua bán hàng hóa, đặc sản địa phương.
Hội làng Thắng
Thời gian: 7/9 âm lịch. Địa điểm: Đình làng Thắng, xã Đức Thắng,
huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. Đối tượng suy tôn: Khổng Minh Không (nhà
sư thời Lý), Dương Tự Minh (tướng nhà Lý). Đặc điểm: Tế lễ, triển lãm các công cụ
nghề rèn, chạy thi cướp cờ, cướp cầu, lễ khao quân giữa sân đình.
Hội làng Thổ Hà
Thời gian: 20 - 22/1 âm lịch. Địađiểm:
Làng Thổ Hà, xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Đối tượngsuytôn: Đào Trí Tiến (ông tổ nghề gốm làng
Thổ Hà). Đặc điểm: Lễ rước, lễ tế, hát văn.
Hội Mỹ An
Thời gian: 7/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Trường Giang, huyện Lục Nam, tỉnh
Bắc Giang. Đối tượng suy tôn: Tướng Vũ Thanh (đánh
giặc Tống, thời nhà Lý). Đặc điểm: Đánh trận giả, tung lộc (lễ
vật), cướp cầu may, thi làm bánh.
Hội trám rụng
Thời gian: Tháng 8 âm lịch. Địa điểm: Xã Đồng Vương, huyện Yên Thế,
tỉnh Bắc Giang. Đặc điểm: Nơi mở hội là ngôi nhà tốt
nhất trong bản. Lễ vật là những quả trám làm bằng xôi. Sau nghi lễ cúng
bái, quả trám xôi sẽ được tung cho mọi người nhặt để cầu may.
Lễ hội Yên Thế
Thời gian: 16/3 dương lịch. Địa điểm: Thị trấn Cầu Gồ, huyện Yên
Thế, tỉnh Bắc Giang. Đối tượng suy tôn: Hoàng Hoa Thám, lãnh
tụ nông dân đã lãnh đạo nghĩa quân chống Pháp ròng rã suốt 30 năm trời.
Cuộc khởi nghĩa Yên Thế đã ghi thêm trang sử chói lọi vào lịch sử chống
ngoại xâm của dân tộc ta. Đặc điểm: Thi đấu vật, đu, cờ người, cờ
tướng, cướp cầu...
Bắc Ninh
Hội Đại Bái
Thời gian: 29/9 âm lịch. Địa điểm: Xã Đại Bái, huyện Gia Bình,
tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Ông tổ nghề đúc đồng,
chạm bạc - Nguyễn Công Truyền. Đặc điểm: Các trưởng họ mang sản phẩm
đồng, bạc chạm dâng lên bàn thờ, dâng hương tổ sư, thắp hương của người
đồng niên (49 tuổi), hát ả đào, ném cướp cây bông.
Hội Đậu
Thời
gian: 18/3 âm lịch. Địa điểm: Xã Mộ Đạo, huyện Quế Võ, tỉnh
Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Ông Bính, một vị
tướng thời Hùng Vương thứ 18. Đặc điểm: Rước lớn, thi thả diều, bơi
chải.
Hội Đồng Kỵ
Thời gian: 4/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Đồng Kỵ, xã Đồng
Quang, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng làng Hùng Huy
Vương. Đặc điểm:Lễ rước mô hình quả pháo (được
gọi là ông Quan Đám).
Bắc Ninh
Hội đình Đình Bảng
Thời gian: 14 - 15/2 âm lịch. Địa điểm: Đình làng Đình Bảng, xã Đình
Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Thờ núi, thần nước,
thần đất và 6 nhân thần có công dựng lại làng sau cuộc tàn phá của quân
Minh. Đặc điểm: Tế thần, đấu vật, chọi gà.
Hội đền Cao Lỗ Vương
(Hội làng Đại Than)
Thời gian: 10/3 âm lịch. Địa điểm: Làng Đại Than, xã Cao Đức,
huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Cao Lỗ,
tướng giỏi của An Dương Vương. Đặc điểm: Lễ rước thần của 7 làng cùng
thờ Cao Lỗ và tổ chức đua thuyền trên sông Lục Đầu.
Hội Bồ Sơn
Thời gian: 9 - 12/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Bò, xã Khắc Niệm, huyện
Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Đặc điểm: Mời chạ kết nghĩa tới, hát
nghi lễ, hát giao duyên.
Hội chùa Bút Tháp
Thời
gian: 23-24/3 âm lịch Địa điểm:Xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Đức Phật Đặc điểm: Lễ cúng Phật; lễ dâng hương; lễ cúng
đàn trần tế cầu phúc; lễ cúng Tổ; hát quan họ trên thuyền; hội thi thả chim
bồ câu.
Hội chùa Dâu
Thời gian: 8/4 âm lịch. Địa điểm: Xã Thanh Khương, huyện Thuận
Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Phật Mẫu Man Nương và
bốn con gái bà là Pháp Vân (Mây - Bà Dâu - thờ ở chùa Dâu), Pháp Vũ (Mưa -
Bà Đậu - thờ ở chùa Thành Đạo), Pháp Lôi (Sấm, Sét - Bà Tương - thờ ở chùa
Phi Tương), Pháp Điện (Chớp - Bà Dàn - thờ ở chùa Phương Quan). Đặc điểm: Lễ rước lớn, múa rồng.
Hội chùa Phật Tích
Thời
gian: 4/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Phật Tích, huyện Tiên Du,
tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Phật Bà Quan Âm và Lý
Thánh Tông. Đặc điểm: Lễ Phật, nghe giảng kinh, cầu
yên, cầu phúc, thăm di tích.
Hội chùa Tổ (chùa Phúc
Nghiêm)
Thời gian: 18 - 23/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Vạn Ty, xã Thái Bảo,
huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Phật Mẫu Man Nương. Đặc điểm: Đọc kinh, rước oản, dâng hương
lễ Phật, thi oản, thi vật, thi dệt, đua thuyền và diễn xướng dân gian.
Hội chen làng Nga Hoàng
Thời gian: 7/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Nga Hoàng, huyện Quế Võ,
tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Linh Sơn Mỵ Nương. Đặc điểm: Nam nữ chen nhau cả khi tế lễ
và rước thần quanh làng.
Hội Du xuân
Thời gian: 8/1 âm lịch. Địa điểm: Huyện Yên Phong, tỉnh Bắc
Ninh. Đặc điểm: Bốn làng từng chung sức đuổi
cướp giữ làng, giúp nhau sản xuất. Trước hội bốn làng đã giúp nhau cấy lúa.
Ngày 8/1, bốn làng cùng mở hội tế thần và cùng dự tiệc. Lễ hội có trò kéo
co, đấu vật, đánh cờ, hát chèo.
Hội Khám
Thời gian: 7/4 âm lịch. Địa điểm: Làng Ngọc Khám, xã Gia Đông, huyện
Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Ba thành hoàng: Lạc Long
Quân, Tri Sơn (Sơn thần), Tri Thủy (Thủy thần). Đặc điểm: Lễ rước Lạc Long Quân về đình, hội
đồng Thành hoàng, tế lễ cầu mùa, đón trận mưa đầu mùa.
Hội làng Đông Hồ
Thời
gian: 15/3 âm lịch. Địa điểm: Làng Đông Hồ, xã Song Hồ,
huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng làng, tổ
nghề. Đặc điểm: Trưng bày và bán tranh dân
gian Đông Hồ trong sân đình. Dựng một cầu bằng tranh trong đình tượng
trưng cho sự giao lưu, hòa hợp.
Hội làng Đức Vua Bà
Thời gian: 7/2
âm lịch. Địa điểm: Làng Viêm Xá (làng Diềm), xã
Hòa Long, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Đức Vua Bà (bà tổ của
dân ca quan họ). Đặc điểm: Lễ giỗ tổ quan họ có hát quan
cầu đảo, quan họ trùm đầu, và trò chơi cướp quả cầu nước.
Hội làng Bùi
Thời gian: 28/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Bùi, huyện Yên Phong,
tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Đức Phật.
Đặc điểm: Lễ phật và hát quan họ trên
thuyền.
Hội làng Hữu Chất
Thời
gian: 9/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Hòa Long, huyện Yên Phong,
tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Trương Hống, Trương
Hát. Đặc điểm: Hát quan họ, chơi kéo co.
Hội làng Long Khám
Thời gian: 7/2 âm lịch. Địa điểm: Làng Long Khám, xã Việt Đoàn,
huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Lý Phủ Quan (thời
Tiền Lý). Đặc điểm: Diễn lại chiến tích của thành
hoàng làng. Tục cướp cây mộc tất (cây sơn). Cuộc cướp chỉ dành cho các cụ
trên 50 tuổi, chạy ra cánh đồng rồi về đình, có thể cướp thâu đêm suốt
sáng.
Hội làng Tư Thế
Thời gian: 9/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Trí Quả, huyện Thuận Thành,
tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Thành Hoàng trông coi
nghề nông. Đặc điểm: Trò Xe Táo quân và ông Táo ra
xem thi nấu cơm, làm món ăn.
Hội làng Yên Mẫn
Thời gian: 10 - 12/2 âm lịch. Địa điểm: Phường Kinh Bắc, thành
phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Trương Hống, Trương
Hát. Đặc điểm: Cầu mùa, hát quan họ, chạy
(kéo) chữ, chơi cướp cầu.
Hội Lim
Thời
gian: Ngày
13/1 âm lịch Địa
điểm: Đồi
Lim, thuộc thị trấn Lim, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội 18km. Đối
tượng suy tôn: Vua Bà và ông Hiếu Trung Hầu, tương truyền là hai vị tổ của
các làn điệu dân ca Quan họ Đặc
điểm:
Hát Quan họ trên đồi, trên thuyền, tại nhà.
Hội thả chim bồ câu
Thời gian: 27/3 âm lịch. Địa điểm: Huyện Yên Phong, tỉnh Bắc
Ninh. Đặc điểm: Thi từng đàn 10 con (5 đôi đực
cái) vào cuối xuân, trời trong không mây, ít gió, mùa vắng bóng chim cắt,
diều hâu (hay đánh chim bồ câu). Các vùng chơi nổi tiếng: Hoàng Mai, Đông
Anh (Hà Nội), sông Đuống, Vùng Dâu (Bắc Ninh).
Hội Thị Cầu
Thời gian: 7 - 16/8 âm lịch. Chính hội 10/8
âm lịch. Địa điểm: Đền Kim, phường Thị Cầu, thành
phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Thánh Tam Giang. Đặc điểm: Lễ rước nước từ sông Cầu lên đền,
rước kiệu, rước Thánh từ đền Kim sang chùa và đình, hát thờ vào đêm 8/8 âm
lịch, thi làm cỗ (món ăn mới lạ, ngon, sạch, bày đẹp sẽ đoạt giải), thi làm cỗ
liên quan đến nghi thức cầu mưa, thi thả chim bồ câu.
Lễ đền Bà Chúa Kho
Thời gian: 14/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Cổ Mễ, phường Vũ
Ninh, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Bà Chúa Kho,
Tứ phủ công đồng. Đặc điểm: Lễ hội có tục dâng hương, khấn
vay tiền Bà Chúa (tượng trưng) "cầu tài phát lộc".
Lễ hội đền Đô
Thời gian: Ngày 15/3 âm lịch. Địa điểm: Làng Ðình Bảng, xã Đình Bảng, thị xã Từ Sơn,
tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội 18 km. Đối tượng suy tôn: 8 vị vua nhà Lý. Đặc điểm: Rước
8 cỗ kiệu ngựa mang bài vị của 8 vị vua triều Lý từ chùa Dận về Đền Đô; Lễ
dâng hương và đại lễ đăng quang. Hát quan họ, hát tuồng, đấu vật, nấu cơm
niêu đất, gói bánh phu thê.
Hội chùa Tam Sơn
Thời gian: 8 - 12/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Tam Sơn, thị
xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng suy tôn: Đức Phật, trạng
nguyên Nguyễn Phan Quang, tiết nghĩa Đại Vương Nguyễn Tự Cường, các tiến sĩ
của làng, công chúa Thuần Dương, Thổ địa, Quan Công. Đặc điểm: Múa rối nước, cờ bỏi, chọi gà,
đập nồi niêu (đựng trấu, nước), thi hát quan họ.
Lạng Sơn
Hội đền Bắc Lệ
Thời gian: 20/9 âm lịch.
Địađiểm: Xã Tân Thành,
huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn
Đốitượngsuytôn: Bà
Chúa Thượng Ngàn (nữ thần núi), các cô, các cậu.
Đặc điểm: Rước cô Bơ Bắc Lệ (từ đền Kẻng) lên đền Bắc Lệ
(cô Bơ đến hầu Đức Mẫu Thượng ngàn). Lên đồng, hầu bóng.
Hội chùa Bắc Nga (chùa
Tiên Nga)
Thời gian: 15/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã Gia Cát,
huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn.
Đốitượngsuytôn:
Các cô tiên có công giúp dân cấy hái.
Đặc điểm: Lễ Phật cầu tài cầu lộc, hội du xuân: nam nữ
lên đồi cao hát giao duyên các điệu sli, lượn.
Hội chùa Tà Và
Thời gian: 12 - 15/4 âm lịch. Địa điểm: Xã Chi Lăng, huyện Tràng Định,
tỉnh Lạng Sơn. Đối tượng suy tôn: Đức Phật, Thần Nông,
Quan Công và Lưu Bị. Đặc điểm: Lễ cầu mùa, cúng lễ, chơi cờ
người.
Hội chùa Tam Thanh
Thời gian: 15/1 âm lịch. Địa điểm: Thành phố lạng Sơn, tỉnh Lạng
Sơn. Đối tượng suy tôn: Đức Phật. Đặc điểm: Múa kỳ lân, thả cá xuống hồ,
xuống suối, múa sư tử, cờ người.
Lễ hội đền Kỳ Cùng - Tả
Phủ
Thời gian: 22 - 27/1 âm lịch. Địa điểm: Thành phố Lạng Sơn, tỉnh
Lạng Sơn. Đối tượng suy tôn: Thân Công Tài, quan
đầu phủ có công khai phá mở chợ Kỳ Lừa giao thương buôn bán với người Hoa. Đặc điểm: Lễ rước kiệu từ đền Kỳ Cùng
lên đền Tả Phủ, hát sli (dân tộc Nùng), hát lượn (dân tộc Tày).
Cao Bằng
Hội Chùa
Thời
gian: Mùng 6 đến
15/1 âm lịch Địa điểm: Hội được tổ chức ở hầu hết các
đền, chùa trong tỉnh, đặc biệt là ở huyện Hòa An và thị xã Cao Bằng. Đặc điểm: Đây là lễ hội cúng thần, cúng
Phật, cầu phúc, cầu may, tưởng nhớ các bậc vĩ nhân đã có công giúp đỡ, bảo
vệ nhân dân trong vùng
Hội Lồng Tồng
Thời gian: Mùng 2 đến 30/1 âm lịch Địa điểm: Hội tối thiểu diễn ra trong phạm
vi một bản (làng), thông thường một số bản gần nhau liên kết cùng tổ chức, có
khi mở rộng ra một vùng vài chục bản. Đặc điểm: Hội Lồng Tồng hay còn gọi hội
Xuống Đồng là lễ hội văn hóa của dân tộc Tày Nùng để mở đầu mùa gieo trồng mới.
Hội mời Mẹ Trăng
Thời
gian: Hội tổ chức
vào đầu mùa xuân sau tết Nguyên Đán kéo dài từ 10 đến 15 ngày. Địa điểm: Hội chỉ mở riêng trong từng
bản, hoặc có mời thêm một số người thân từ các bản lân cận cùng tham gia. Đối tượng suy tôn: Mẹ Trăng Đặc điểm: Đây là lễ hội của dân tộc Tày
mang mục đích cầu Mẹ Trăng ban điều lành, điều tốt cho dân bản, mùa màng
bội thu, gia súc sinh sôi, không bị dịch bệnh...
Hội pháo hoa Quảng Uyên
Thời gian: 1-2/2 âm lịch. Địa điểm: Miếu Bách Linh, thị
trấn Quảng Yên. Đối tượng suy tôn: Thần rồng, một trong tứ linh “Long, Ly, Quy, Phượng”. Đặc điểm: Lễ tế, Lễ rước thần,
múa rồng, múa kỳ lân, tung còn, hát lượn, chơi đu, đặc biệt là trò chơi
cướp đầu pháo.
Hội Thanh Minh
Thời
gian: Tháng 3 âm
lịch Địa điểm: Xã Phúc Sen, huyện Quảng Uyên Đặc điểm: Hội Thanh Minh là lễ hội của
dân tộc Nùng với ý nghĩa cầu mùa cho bản và cầu phúc cho lứa đôi.
Tuyên Quang
Lễ hội đền Hạ
Thời gian: 11-12/2 âm lịch. Địa điểm: đền
Hạ, phường Tân Quang, thị xã Tuyên Quang. Đối tượng suy tôn: thờ Mẫu thần (công
chúa Ngọc Lan và Phương Dung). Đặc điểm: Rước
mẫu, tế lễ, cờ tướng, hát trầu văn.
Thái Nguyên
Hội đền Đuổm
Thời gian: 6/1 âm lịch.
Địa điểm: Xã Động Đạt, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
Đối tượng suy tôn: Dương Tự Minh, đời Lý, người có
công đánh giặc Tống.
Đặc điểm: Dâng hương, cúng cỗ to, hát thờ thần, hát giao
duyên nam nữ.
Hội Lồng Tồng
Lồng Tồng
(Hội xuống đồng) đã từng là lễ hội lớn nhất, vui nhất của người Tày, người
dân tộc thiểu số đông nhất ở tỉnh Thái Nguyên. Những người cao niên kể lại
rằng, trước đây người Tày năm nào cũng tổ chức lễ hội ở những đám ruộng to
nhất, đẹp nhất do dân bản chọn. Ngày tổ chức do từng nơi ấn định cho phù
hợp.
Bắc Kạn
Hội Xuân Dương
Thời gian: 25/3 âm lịch. Địa điểm: Huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn. Đặc điểm: Lễ hội của đồng bào Tày, Nùng,
Dao, các sinh hoạt văn hóa dân gian: hát dân ca.
Lễ hội Lồng Tồng
Thời gian: 10/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Nam Mẫu, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Đặc điểm: Lễ hội mùa xuân hàng năm của bà con dân tộc ở địa phương
thường được tổ chức ở bên hồ Ba Bể thu hút rất đông người tham dự.
Các trò chơi dân gian tiêu biểu cho hội xuân của các dân tộc ít người miền
núi Đông Bắc: đẩy gậy, thi kéo co, ném còn, hát giao duyên. Những năm gần
đây còn tổ chức thi làng vui chơi làng ca hát giữa hai thôn người Tày và
người Dao.
Lễ hội mùa xuân hồ Ba
Bể
Địa điểm: Hồ Ba Bể nằm ở trung du phía
Bắc thuộc tỉnh Bắc Kạn, cách Hà Nội 240km. Đặc điểm: Nơi đây tập trung 7 dân tộc
gồm dân tộc Tày, Nùng, Dao và H'Mông..., trong đó dân tộc Tày chiếm 61%.
Phong tục và văn hóa truyền thống của các dân tộc này đã thu hút rất nhiều
du khách từ khắp các nơi trong nước cũng như khách quốc tế.
Ninh Bình
Hội thôn Tập Minh
Thời gian: 13/10 âm lịch.
Địađiểm: Thôn Tập Minh,
huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
Đốitượngsuytôn: Thành
hoàng làng là Ngọ Sơn Đại Vương (thời Hùng Duệ Vương) có công đánh Thục.
Đặc điểm: Lễ vật dùng lợn đen, xôi, rượu.
Hội Yên Cư
Thời gian: 20/8 âm lịch.
Địađiểm: Xã Khánh Cư,
huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.
Đốitượngsuytôn:
Trần Hưng Đạo, phu nhân cùng các quận chúa.
Đặc điểm: Rước kiệu qua sông Đáy tới làng Phú Hào.
Lễ hội đền Thái Vi
Thời gian:14-17/3 âm lịch.
Địa điểm: thôn Văn Lâm, xã Ninh Hải, huyện Hoa
Lư, tỉnh Ninh Bình.
Đối tượng suy tôn:Các vua Trần - những
người có công lớn với dân với nước.
Đặc điểm:Lễ rước kiệu với
trên 30 đoàn của các xã trong vùng; Lễ tế; múa lân, múa rồng, đánh cờ
người, đấu vật, bơi thuyền.
Lễ hội chùa Địch Lộng
Thời gian:6-7/3 âm lịch.
Địa điểm: Chùa Địch Lộng, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
Đặc điểm:Dâng hương và lễ
Phật theo nghi thức nhà Phật. Múa lân, múa rồng, cờ tướng, thi viết chữ
nho...
Lễ hội Trường Yên
Đối tượng suy tôn:Vua Đinh
Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành. Thời gian:
9 - 11/3 (âm lịch). Chính hội 10/3. Địa điểm:Xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, Ninh Bình. Đặc điểm: Lễ rước nước và diễn
trò cờ lau tập trận, kéo chữ.
Thời gian: 15/1 âm lịch. Địa điểm: Thị trấn Núi Đèo, huyện Thủy
Nguyên, Tp. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Danh tướng Lại Văn
Thành, tướng giỏi thời nhà Trần (chống Nguyên Mông, được phong Đô úy Thượng
phẩm đại liên ban). Đặc điểm: Lễ tế tưởng nhớ công tích của
danh tướng.
Hội đánh pháo đất
Thời gian: 3/8 âm lịch. Địa điểm: Các xã Tân Hưng, Tam Đa, Tân
Liên, huyện Vĩnh Bảo, TP. Hải Phòng. Đặc điểm: Thi đánh pháo đất. Mỗi cỗ pháo
được 3 hay 4 người nhào luyện kỹ, nặng khoảng 25 - 30kg. Khi có hiệu lệnh
người chơi nâng pháo lên cao rồi giáng xuống đất. Pháo nào có cánh pháo đất
dài nhất không bị đứt đoạn là thắng cuộc.
Hội đình Đồng Lý
Thời gian: 8 - 12/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Mỹ Đồng, huyện Thủy Nguyên,
Tp. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Sử Quyên (tướng thời
Hai Bà Trưng). Đặc điểm: Rước bài vị, tế lễ, cờ tướng,
chọi gà.
Hội đình Dư Hàng
Thời gian: 18/2 âm lịch. Địa điểm: Phường Dư Hàng Kênh, quận Lê
Chân, Tp. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Ngô Quyền. Đặc điểm : Hát chèo, ca trù, chầu văn.
Hội đình Hạ
Thời gian: 20/8 âm lịch. Địa điểm: Quận Hồng Bàng, TP. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Đức Phật, Trần Hưng
Đạo, Trần Quốc Toản, Chúa Liễu, Nguyễn Công Trứ. Đặc điểm: Tế lễ, dâng hương.
Hội đình Nhu Thượng
Thời gian: 6 - 8/3 âm lịch. Địa điểm: Xã Quốc Tuấn, huyện An Dương, Tp.
Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Mai Thị Câu, Mai Kỳ Sơn,
hai chị em ruột (con Mai Hắc Đế) Đặc điểm: Đấu vật, thi bắt vịt.
Hội đình Tri Yếu
Thời gian: 7 - 10/2 âm lịch. Địa điểm: Xã Đặng Cương, huyện An Dương,
Tp. Hải Phòng. tượng suy tôn: Cao Sơn, Quí Minh và
Chàng Rồng - Thần bản trang sở tại giúp vua Hùng đánh Thục.
Đặc điểm: Tế thần, thi bánh chưng, bánh giầy, đấu vật.
Hội đền An Lư
Thời gian: 11/11 âm lịch. Địa điểm: Xã An Lư, huyện Thủy Nguyên,
TP. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Trần Hưng Đạo, An
sinh vương Trần Liễu (thân phụ Trần Hưng Đạo), Tuệ Tĩnh (danh y). Đặc điểm: Lễ cúng tế, lễ dâng hương,
chơi đánh đu, hát đúm nam nữ, chọi gà, cờ tướng.
Hội đền Giải
Thời gian: 20/11 âm lịch. Địa điểm: Huyện Tiên Lãng, Tp. Hải
Phòng. Đối tượng suy tôn: Hai vị tướng nhà Trần
là Trần Quốc Thành và Trần Quốc Diễn. Đặc điểm: Rước, tế, cờ tướng, chọi gà,
diễn chèo.
Hội đền Hạ Lũng
Thời gian: 16 - 18/1 âm lịch. Địa điểm: Phường Đằng Hải, quận Hải An,
TP. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Ngô Quyền, người mở
đầu thời đại tự chủ cho nước ta, đại thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng
vào năm 938. Đặc điểm: Tế lễ, dâng hương, tham quan
di tích lịch sử bãi cọc Bạch Đằng.
Hội đền Khả Lãm
Thời gian: 3/6 âm lịch Địa điểm: Quận Kiến An, Tp. Hải Phòng Đối tượng suy tôn: Công chúa Chiêu Minh
con vua Trần Thánh Tông có công xây cầu, mở chợ, chăm sóc người già, giúp
người hoạn nạn và hiến toàn bộ ruộng vườn riêng cho dân. Đặc điểm: Lễ dâng hương, tưởng niệm,
tụng kinh, cầu siêu.
Hội đền Nghè
Thời gian: 8 - 10/2 âm lịch. Địa điểm: Quận Lê Chân, Tp. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Lê Chân, nữ tướng
thời Hai Bà Trưng. Đặc điểm: Lễ rước mũ, cỗ tế chay.
Hội đền Phú Xá
Thời gian: 20/8 âm lịch. Địa điểm: Phường Đông Hải, quận Hải
An, TP.Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Trần Hưng Đạo, bà Bùi
Thị Tự Nhiên - người giữ kho lương quân đội Đại Việt và có công xây dựng
lại đền Phú Xá. Đặc điểm: Lễ tế, rước thần vị, cờ tướng,
chọi gà.
Hội đền Trạng-Nguyễn
Bỉnh Khiêm
Thời
gian:28/11 âm lịch. Địa điểm:Thôn Trung Am, xã Lý Học, huyện
Vĩnh Bảo, Tp. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn:Trạng trình Nguyễn
Bỉnh Khiêm. Đặc điểm: Tế lễ tưởng niệm trang trọng
tại khu di tích đền Trạng. Đây là sự kiện văn hóa lớn ở Hải Phòng thu hút
nhiều khách trong và ngoài nước.
Hội đu xuân
Thời
gian: Các ngày Tết
Nguyên đán.
Địa điểm: Một số địa phương thuộc các huyện Thủy Nguyên và An Lão,
TP. Hải Phòng. Đặc điểm: Chơi đu.
Hội chèo bơi
Thời gian: 21/1 âm lịch. Địa điểm: Thị trấn Cát Hải, huyện Cát Hải,
Tp. Hải Phòng. Đặc điểm: Đua thuyền rồng.
Hội chùa Phổ Chiếu
Thời
gian: 4/1 âm lịch. Địa điểm: Phường Dư Hàng Kênh, quận Lê
Chân, Tp. Hải Phòng. Đặc điểm: Giỗ sư tổ.
Hội chùa Vẽ
Thời gian: 10 - 20/8 âm lịch. Địa điểm: Bến cảng sông Bạch Đằng, Tp.
Hải Phòng.
Đốitượngsuytôn:
Đức Phật, Đức Thánh Trần (Trần Hưng Đạo).
Đặc điểm: Cầu kinh,
dâng hương. Lễ vật dâng cúng đặc biệt có bánh đa vừng, theo tích Trần Hưng
Đạo dùng bánh đa rắc vừng thành bản đồ chiến trận gửi cho toàn quân biết và
nghiên cứu. Lễ hội được gọi là "Trận đồ ăn no đánh giặc".
Hội chợ Giải
Thời
gian: Sáng 2/1 âm
lịch. Địa điểm: Thôn Hà Đới, xã Tiên Thanh,
huyện Tiên Lãng, Tp. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Trần Quốc Thành (một
vị tướng tài thời Trần). Đặc điểm: Hội chợ đầu năm mua bán lấy
may.
Hội chợ Xưa
Thời
gian: 1/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Xưa, xã An Lư, huyện Thủy
Nguyên, Tp. Hải Phòng. Đặc điểm: Chợ họp sáng mùng 1 Tết nguyên
đán, bán đủ sản vật nông nghiệp địa phương. Cầu buôn may bán đắt cho cả
năm.
Hội Hạ Đôi
Thời gian: 15/3 âm lịch. Địa điểm: Làng Hạ Đôi (xã Tiên Thanh) và
làng Cẩm Khê (xã Toàn Thắng), huyện Tiên Lãng, Tp. Hải Phòng. Đặc điểm: Tế Thành hoàng bản thổ, lễ
xuống đồng.
Hội Phục Lễ
Thời
gian:2 - 6/1 âm
lịch. Địa điểm: Xã Phục Lễ, huyện Thủy Nguyên,
Tp. Hải Phòng. Đặc điểm: Hội có hát đúm, thi làm cỗ
chay, dệt vải và các trò chơi dân gian.
Hội Phủ Thượng Đoạn
Thời gian: 1 - 15/3 âm lịch. Địa điểm: Tp. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn: Bà chúa Liễu Hạnh,
chư Phật. Đặc điểm: Lễ mộc dục, lễ rước;
hát chầu Thánh Mẫu, hát ca trù, múa rối nước.
Hội Tát Giang (Hội hát
đúm đêm trên sông)
Thời gian: 10 - 15/8 âm lịch.
Địađiểm: Xã
Phục Lễ, huyện Thủy Nguyên, TP. Hải Phòng.
Đặc điểm: Người hát bơi thuyền trên sông, bài hát tự nghĩ
ra, hát thi liền 3 đêm, ai không đối nổi là bị thua cuộc.
Hội vật cầu
Thời gian: 6/1 âm lịch (3 năm tổ chức một lần).
Địa điểm: Làng Kim Sơn, xã Tân Trào, huyện Kiến Thụy, TP.
Hải Phòng.
Đối tượng suy tôn: Tướng quân
Phạm Ngũ Lão (đời Trần).
Đặc điểm: Thi tranh tài môn vật cầu của thanh niên trong
vùng. Quả cầu được làm từ củ chuối, đường kính 30 - 40cm, nặng gần 20kg.
Lễ hội Cát Bà - Hội đua
thuyền rồng
Thời gian: 1/4 dương lịch. Địa điểm: Thị trấn Cát Bà, huyện Cát Hải,
Tp. Hải Phòng. Đối tượng suy tôn:Chủ tịch Hồ Chí Minh quan
tâm đến nghề cá. Đặc điểm: Đua thuyền kỷ niệm ngày Bác Hồ về
thăm làng cá Cát Bà năm 1959 và cũng là ngày truyền thống của ngành thủy sản.
Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn
Thời gian:9/8 âm lịch.
Địa điểm:Quận Đồ Sơn, Tp. Hải Phòng. Đối tượng tôn vinh:Thuỷ thần.
Đặc điểm:Chọi trâu, tục hiến tế Thuỷ
thần.
Lễ hội Miếu Thủy Tú -
Thủy Nguyên
Thời gian:9-12/3
âm lịch.
Địa điểm: Miếu Thủy Tú, thôn Thủy Tú, xã Thủy
Đường, huyện Thủy Nguyên.
Đối tượng suy tôn: Phạm Quang, tướng
công đã có công giúp vua Lê Hoàn đánh thắng quân Tống trên sông Bạch Đằng.
Đặc điểm:Hội có
trò đu
tiên, hát đúm, ca trù, thi đánh vật, đấu cờ.
Hải Dương
Hội đền Gốm
Thời gian: 13 - 21/8 âm lịch. Địa điểm: Xã Cổ Thành, huyện Chí Linh,
tỉnh Hải Dương. Đối tượng suy tôn: Tướng Trần Khánh Dư,
người có công lớn đánh chìm toàn bộ đoàn thuyền lương của quân Nguyên ở cửa
biển Quảng Ninh 1288. Đặc điểm: Rước thần ra đình, tế
lễ, đua thuyền.
Hội đền Kiếp Bạc
Thời
gian: 15-20/8 âm lịch. Địa
điểm: xã
Hưng Ðạo, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương
Đối tượng suy tôn:Trần Quốc Tuấn Đặc
điểm: Lễ tế, rước kiệu Thánh.
Hội đền Quan Lớn Tuần
Tranh
Thời gian: 14/2 âm lịch.
Địađiểm: Thị trấn
Ninh Giang, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương.
Đốitượngsuytôn:
Thần sông.
Đặc điểm: Lễ bái, lên đồng, hầu bóng, hát chầu văn.
Hội đền Sinh
Thời gian: 11/8 âm lịch.
Địađiểm: Làng An Mô, xã
An Sinh, huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương.
Đốitượngsuytôn:
Chu Huy Công, Chu Phúc Uy, tướng giỏi của Lý Bôn.
Đặc điểm: Dâng hương cúng giỗ suốt ngày, cúng tế ở đền,
chơi cờ tướng, chọi gà, hầu bóng.
Hội đền Yết Kiêu
Thời
gian: 15/1 và 15/8
âm lịch. Địa điểm: Thôn Quát,
xã Yết Kiêu,huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương. Đối tượng suy tôn: Yết Kiêu (danh tướng
của Trần Hưng Đạo giỏi bơi lặn, có tài thuỷ chiến). Đặc
điểm: Lễ mộc dục, thi cỗ hộp, rước tượng, múa tứ linh, đòn
bát cống, đua thuyền, đánh cờ, đánh đáo đĩa.
Hội Côn Sơn
Thời gian: Hội thu: 16 - 20/8 âm lịch;
Hội xuân: 18 - 22/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Cộng Hòa, huyện Chí Linh,
tỉnh Hải Dương. Đối tượng suy tôn: Nguyễn Trãi - nhà
quân sự, chính trị thiên tài và là nhà văn lớn của dân tộc Việt Nam thế kỷ
15, sư Huyền Quang, (một trong ba vị sáng lập thiền phái Trúc Lâm). Đặc điểm: Dâng hương, tưởng niệm, bàn cờ
tiên, đấu vật, chơi cờ.
Hội chùa Thanh Mai
Thời gian: 1 - 3/3 âm lịch. Địa điểm: Xã Hoàng Hoa Thám, huyện Chí
Linh, tỉnh Hải Dương. Đối tượng suy tôn: Đức Phật, Trúc Lâm đệ
nhị Tổ Pháp Loa. Đặc điểm: Tưởng niệm ngày mất của Trúc
Lâm đệ nhị Tổ Pháp Loa.
Hội chơi pháo đất
Thời gian: Tháng 3 âm
lịch. Địa điểm: Xã Minh Đức, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải
Dương. Đặc điểm: Thi pháo đất, mỗi đội được dự thi
3 quả pháo đất. Thi pháo đất là hội tưởng niệm truyền thuyết dân làng đã cầu
cho voi chiến thoát khỏi sa lầy trên đường đi đánh giặc và cũng là tục cầu sấm,
cầu mưa của cư dân nông nghiệp cổ xưa.
Hội làng Kê Khẩu
Thời gian: 16 - 18/10 âm lịch.
Địađiểm: Làng Kê Khẩu,
xã Văn Đức, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
Đốitượngsuytôn:
Trần Hiển Đức - Phó Nguyên soái (thời nhà Trần), có công lớn chống Nguyên
Mông và hai bà phu nhân của ông.
Đặc điểm: Dâng hương hoa, cúng tế tại nghè và miếu.
Hội Thượng Cốc
Thời gian: 12/1 âm lịch.
Địađiểm: Làng Thượng
Cốc, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương.
Đốitượngsuytôn:
Nguyễn Công Nguyên, Thượng đẳng phúc thần đại vương, có công đánh giặc thời
Lý Nhân Tông.
Đặc điểm: Tế lễ tưởng niệm.
Hội Tuệ Tĩnh
Thời gian: 14/2 âm lịch. Địa điểm: Xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng,
tỉnh Hải Dương. Đối tượng suy tôn: Thánh y sư Tuệ
Tĩnh. Đặc điểm: Lễ dâng hương, lễ thánh vị,
xin thuốc lá về uống (lá cây thuốc trồng quanh đền).
Hội Vạn Niên
Thời gian: 12 - 18/1 âm lịch.
Địađiểm: Thị trấn Nam
Sách, huyện Nam
Sách, tỉnh Hải Dương.
Đốitượngsuytôn:
Trạng nguyên Quý Minh, có công với nhà Lê, "Đổng bộ Thượng thư.
Dực bảo trung hưng thượng đẳng thần".
Đặc điểm: Hội kỷ niệm chiến công, diễn hội trận
"Xông hệ".
Lễ hội đền Cao
Thời gian: 22 - 24/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã An Lạc,
huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
Đốitượngsuytôn:
Thành hoàng làng và 5 anh em họ Vương giúp Lê Đại Hành phá giặc Tống: Vương
Đức Minh, Vương Đức Xuân, Vương Đức Hồng, Vương Thị Đào, Vương Thị Liễu.
Đặc điểm: Rước 6 kiệu với
đội múa rồng và múa lân đi đầu.
Hưng Yên
Hội đền Ghềnh (Hưng
Yên)
Thời gian: 5 - 16/3 âm lịch. Địa điểm: Thị trấn Như Quỳnh, huyện Văn
Lâm, tỉnh Hưng Yên. Đối tượng suy tôn: Hoàng thái hậu Ỷ Lan
(vợ vua Lý Thánh Tông, mẹ vua Lý Nhân Tông), có công lớn chỉnh đốn triều
đình, trị vì đất nước trong lúc vua thân chinh đánh giặc. Đặc điểm: Tế lễ, rước lớn.
Hội chùa Tứ Pháp
Thời gian: 8/4 âm lịch.
Địađiểm: Huyện Văn Lâm,
tỉnh Hưng Yên.
Đốitượngsuytôn:
Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện.
Đặc điểm: Ngày hội giao hiếu cầu hòa ở
một số làng tổ chức rước lễ giữa các làng thờ Bà, nhưng chỉ rước 3 Bà Vân,
Vũ, Lôi đến với Bà Điện. Vì tục kiêng đưa Bà Điện ra khỏi chùa, làng sẽ bị
cháy.
Hội Dưỡng Phúc
Thời gian: 16/11 âm lịch. Địa điểm: Huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng làng
Trinh Phục Từ Hòa Đoan Trang Thánh Mẫu đại vương, chết hiển linh, giúp dân
làng tránh nạn cướp. Đặc điểm: Lễ tưởng niệm ngày hóa của
Thành hoàng làng.
Hội Kim Đằng
Thời gian: 17/11 âm lịch.
Địađiểm: Huyện Kim
Động, tỉnh Hưng Yên.
Đốitượngsuytôn:
Thành hoàng làng là Tế Thế Hộ quốc và Môi Nương Trình Thục phu nhân, giúp
Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân.
Đặc điểm: Lễ tưởng niệm ngày hóa của Thành hoàng làng.
Hội làng An Xá
Thời gian: 1/12 âm lịch.
Địađiểm: Làng An Xá, xã
Toàn Thắng, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên.
Đốitượngsuytôn: Thành
hoàng làng là Anh Lang- Dực Vận Đại vương thời Hùng Duệ Vương, đã có công cứu
đói cho dân trong vùng.
Đặc điểm: Lễ tưởng niệm ngày hóa của thành hoàng làng An Xá.
Hội làng Bần Yên Nhân
Thời gian:
11/4 âm lịch. Địa điểm: Thị trấn Bần, xã Yên Nhân,
huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Đối tượng suy tôn: Tướng quân Đoàn
Thượng (Đông Hải đại vương) thuộc triều Lý. Đặc điểm: Rước, cờ bỏi, chọi gà, hầu
đồng, xin quẻ.
Hội Mai Viên
Thời gian: 2/8 âm lịch. Địa điểm: Huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên.
Đối tượng suy tôn: Thành hoàng làng là
Nhị vị công chúa áo Đỏ Đại Vương. Đặc điểm: Lễ vật dùng lợn đen, xôi,
rượu, ca hát.
Hội Nam Trì
Thời gian: 4/6 âm lịch Địa điểm: Huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên Đối tượng suy tôn: Thành hoàng làng là
ba vị: Bảo, Lang, Biền (thế kỷ 2 trước công nguyên), có công trừ ác, làm
thuốc chữa bệnh cứu dân. Đặc điểm: Lễ vật dùng gà, xôi, rượu.
Hội Phù Ủng
Thời gian: 12 - 15/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Phù Ủng, huyện Ân Thi, tỉnh
Hưng Yên. Đối tượng suy tôn: Phạm Ngũ Lão (danh
tướng của Trần Hưng Đạo), quận chúa Thủy Tiên (con gái của Phạm Ngũ Lão). Đặc điểm: Lễ dâng
hương tưởng niệm.
Hội thôn Cổ Lễ
Thời gian: 10/12 âm lịch.
Địađiểm: Thôn Cổ
Lễ, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên.
Đốitượngsuytôn:
Thành hoàng làng là ba vị công thần (Tuấn, Chiêu, Minh) thời Hùng Duệ Vương
có công đánh Thục.
Đặc điểm: Ca hát và đánh cờ.
Hội thôn Thổ Hoàng
Thời gian: 1/10 âm lịch. Địa điểm: Thôn Thổ Hoàng, thị trấn Ân
Thi, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng thôn là
Bùi Đạo vương Phúc thần đã có công giúp Triệu Quang Phục đánh bại quân
Lương. Đặc điểm: Lễ vật dùng hương hoa, cỗ
chay, bánh dày, ca hát và các trò vui.
Hội Thanh Sầm
Thời gian: 2/5 âm lịch. Địa điểm: Huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên.
Đối tượng suy tôn: Thành Hoàng là Hướng
Thiện, Đạo Quang (thời Hùng Duệ Vương) đã có công đánh quân Thục. Đặc điểm: Hội tưởng niệm ngày hóa của
Thành Hoàng.
Hội Trâm Nhị
Thời gian: 4/5 và 12/11 âm lịch. Địa điểm: Huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên. Đối tượng suy tôn: Thành Hoàng làng Liên
Hoa công chúa (con vua Đinh Tiên Hoàng) đã cùng cha dẹp loạn 12 sứ quân. Đặc điểm: Lễ vật đặt ở bàn trên dùng cỗ
chay, bàn dưới dùng lợn, gà, xôi, rượu.
Hội xã Mãn Trù
Thời gian: 2/7 âm lịch.
Địađiểm: Huyện Khoái
Châu, tỉnh Hưng Yên.
Đốitượngsuytôn:
Bảy vị Đại vương (Hải, Lĩnh, Long, Lôi, Lương, Nhạo, Sơn) thời Hùng Vương,
có công dẹp loạn ở Hưng Hóa.
Đặc điểm: Lễ vật dâng cúng có cả trâu, dê, lợn, vui chơi ca
hát.
Hội xã Minh Tập
Thời gian: 2/11 âm lịch.
Địađiểm: Huyện Khoái Châu,
tỉnh Hưng Yên.
Đốitượngsuytôn: Thành
hoàng làng là Uy Mục Oai Linh Đại vương (thời Hùng Duệ Vương) có công đánh Thục
và hiển linh giúp Lý Nam
Đế chống hạn, cứu dân khỏi đói.
Lễ hội Đền Mẫu
Thời gian: 10-15/3 âm lịch Địa điểm: phường Quang Trung, Tp.Hưng
Yên. Đối tượng suy tôn: Bà Dương Quý Phi, vợ
vua Tống Đế Bính (Trung Quốc) Đặc điểm: ruớc kiệu thánh từ Đình Hiến
lên Đền Mẫu, rồi trả về Đình Hiến, lễ rỡ kiệu.
Lễ hội Đền Tân La
Thời gian: 15-17/3 âm lịch Địa điểm: thôn Đoàn Thượng, xã Bảo Khê,
Tp.Hưng Yên. Đối tượng suy tôn: Bát Nàn tướng quân Vũ
Thị Thục, nữ tướng thời Hai Bà Trưng. Đặc điểm: Rước nước từ sông Hồng về đền.
Các trò chơi dân gian: Cờ tướng, kéo co, chọi gà, biểu diễn văn nghệ…
Lễ hội Chử Đồng Tử
Thời gian:10 - 12 tháng 2 âm lịch.
Địa điểm:Đền Đa Hoà và đền Dạ Trạch,
huyện Khoái Châu, Hưng Yên.
Đối tượng tôn vinh:Chử Đồng Tử và hai
vị phu nhân Tiên Dung Công chúa và Tây Sa Công chúa. Đặc điểm:Lễ rước trên bộ của 9 xã từ các đình làng về đền Đa Hoà; 8 xã khác
tổ chức lễ rước nước từ sông Hồng về đền Dạ Trạch; hát trống quân.
Quảng Ninh
Hội Xuống đồng
Thời gian: Ngày tốt trong tháng 6 âm
lịch. Địa điểm: Huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng
Ninh. Đối tượng suy tôn: Tiên Công
và Thần Nông. Đặc điểm: Các bô lão ra đình và miếu tế
Tiên công và Thần Nông. Cây nêu được cắm xuống ruộng trước cửa đình,
một vị thủ từ cấy mạ quanh cây nêu trong tiếng hò reo của dân làng.
Lễ hội đền Cửa Ông
Thời gian: 2/1 - 30/3 âm lịch.
Chính hội 3/2 âm lịch. Địa điểm: Phường Cửa Ông, thị xã
Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Đối tượng suy tôn: Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng (Đông Hải đại vương), Hoàng Cầu,
tướng lĩnh người địa phương. Đặc điểm: Lễ dâng hương và rước bài vị.
Lễ hội Bạch Đằng (Giỗ
Trận)
Thời
gian: 8/3 âm
lịch.
Địa điểm: Trung tâm lễ hội tại đền Trần
Hưng Đạo - miếu Vua Bà và các đền đình khác thuộc huyện Yên Hưng, tỉnh
Quảng Ninh:
- Đình Yên Giang (xã Yên Giang)
-Đình Trung Bản (xã Liên Hoà)
-Đền Trung Cốc (xã Nam Hoà)
-Đình Điền Công (xã Điền Công)
Đối tượng suy tôn:Các vị
anh hùng dân tộc Ngô Quyền, Lê Hoàn, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã có
công chống giặc ngoại xâm với trận địa cọc gỗ trên sông Bạch Đằng. Ngô
Quyền đã đánh tan quân Nam Hán - năm 938; Lê Hoàn - đánh thắng quân Tống
- năm 981, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn cùng các tướng lĩnh nhà Trần đánh
thắng quân Nguyên Mông (1288).
Đặc điểm:Lễ rước Đức Thánh Trần
từ đền Bạch Đằng Linh Từ về đình Yên Giang, rồi quay về. Trò chơi ôn lại
những chiến công hiển hách trên sông Bạch Đằng như đua thuyền chải, diễn
xướng về chiến trận Bạch Đằng: lễ dâng lịch con nước triều, kế phát hoả,
cắm cọc trên sông Bạch Đằng...
Lễ hội chùa Long Tiên
Thời gian: 24/3 âm lịch hàng
năm Ðịa
điểm: Diễn ra tại
chùa Long Tiên, dưới chân núi Bài Thơ, thành phố Hạ Long Đối tượng suy tôn: Chính hội vào ngày 24
tháng 3 âm lịch hàng năm Đặc điểm:Lễ rước
kiệu bài vị Đức Ông, cờ tướng, đấu vật, hát
chầu văn, diễn chèo.
Lễ hội Quan Lạn
Thời
gian: Ngày
10 - 20/6 âm lịch (Chính hội ngày 18/6 âm lịch). Địa
điểm: Diễn
ra ở bến Đình thuộc xã Quan Lạn, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh. Đối
tượng suy tôn: Trần Khánh Dư - một danh tướng thời nhà Trần. Đặc
điểm: Lễ
hội Quan Lạn vừa kỷ niệm chiến thắng giặc Nguyên Mông năm 1288 và chiến
công của Trần Khánh Dư, vừa là ngày hội cầu được mùa của cư dân vùng biển.
Lễ hội Tiên Công
Thời gian: 7/1 âm lịch.
Địa điểm: Xã Cẩm La, đảo Hà Nam, huyện Yên Hưng,
tỉnh Quảng Ninh.
Đối tượng suy tôn: Các vị Tiên Công có
công lập nên khu đảo Hà Nam.
Đặc điểm: Các cụ trên 70 tuổi được con cháu rước ra đền tế chúc. Diễn trò đánh
vật.
Lễ hội Trà Cổ
Thời gian: 30/5 - 6/6 âm
lịch
Địa
điểm: Trà Cổ, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng
Ninh
Đối
tượng suy tôn: Sáu vị Thành Hoàng và Nguyễn Hữu Cầu, một lãnh tụ nông dân thời
Lê.
Đặc
điểm: Thi lợn béo, thi làm cỗ chay, cỗ
mặn.
Thành phố Hà Nội (mở
rộng)
Đêm hội Giã La
Thời gian: 6 - 14/1 âm lịch (5 năm tổ chức một lần).
Địa điểm: Xã Dương Nội, huyện Hoài Đức, Hà Nội.
Đối tượng suy tôn: Thành hoàng Đương Cảnh.
Đặc điểm: Rước đêm, diễn trò săn hổ, rước hoàn cung.
Hội Đình Mai
Thời gian: 20/12 âm lịch. Địa điểm: Xã Thanh Mai, huyện Thanh Oai,
Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Hà Khôi đại vương,
người có công giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp sứ quân Đỗ Cảnh Thạc cát cứ vùng Thanh
Oai. Đặc điểm: Lễ tế thần, cờ tướng, chọi gà.
Hội đánh cá làng Me
Thời gian: 2 - 10/2 âm lịch. Chính hội
4/2 âm lịch. Địa điểm: Xã Tích Giang, huyện Phúc Thọ,
Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Đức Thánh Tản Viên. Đặc điểm: Thi đánh cá tế thánh Tản Viên,
làm tiệc cá,múa rối, hát đúm, đáo đĩa.
Hội đình La Dương
Thời gian: 11/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã Dương Nội,
huyện Hoài Đức, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn: 3
Thánh tổ tiên sư: Từ Đạo Hạnh, Không Lộ, Giác Hải ở cả đình và chùa La
Dương (Diên Khánh Từ).
Đặc điểm: Lễ dâng hương, giảng kinh. Trò chơi đánh cờ,
chọi gà.
Hội đình Ngũ Giáp
Thời gian: 2 - 4/2 âm lịch. Địa điểm: Xã Liên Hà, huyện Đan Phượng, Hà
Nội. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng Lữ Gia
đại vương. Đặc điểm: Trò đón ông đám, cướp
bông.
Hội đình Trần Đăng
Thời gian: 6/1 âm lịch.
Địa điểm: Làng Trần Đăng, xã Hoa Sơn, huyện Ứng Hòa, Hà
Nội.
Đối tượng suy tôn: Cao Lỗ (danh tướng của An Dương
Vương).
Đặc điểm: Trò người hóa trang hổ, đuổi bắt giặc.
Hội đình Văn Khê
Thời gian: 17 - 18/5 âm lịch Địa điểm: Xã Nghĩa Hương, huyện Quốc
Oai, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Hai vị thành hoàng
làng, con của Lạc Long Quân và Âu Cơ. Đặc điểm: Lễ rước nước, đấu vật, đánh
cờ, tổ tôm điếm, diễn chèo.
Hội đền Đông Bộ Đầu
Thời gian: 8/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã Thống Nhất,
huyện Thường Tín, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn: Huyền
Thiên (Ứng Thiên) đại thánh Thiên Vương.
Đặc điểm: Lễ hội tưởng niệm công ơn Ứng
Thiên đã diệt trừ thuồng luồng cho dân, có trò múa gậy giật giải.
Hội đền Cai Công
Thời gian: 7/7 và 10 - 12/2 âm lịch. Địa điểm: Làng Thượng Thanh, xã Thanh Cao,
huyện Thanh Oai, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Ông Cai Công, tướng thời
Hai Bà Trưng, người đã đóng giả nữ tham gia cuộc khởi nghĩa. Đặc điểm: Lễ rước, cúng cỗ chay (ông Cai
Công không cho cúng thịt trâu bò), cờ tướng, đấu vật, chọi gà.
Hội đền Dầm
Thời gian: 5 - 7/2 âm lịch.
Địađiểm: Thôn Sâm
Dương, xã Ninh Sở, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn:
Thủy Cung Thánh Mẫu.
Đặc điểm: Lễ rước nước, múa rồng, múa sư tử, kéo chữ, cờ
người, hát quan họ, chọi gà.
Hội đền Hát Môn
Thời gian: 4 - 7/3, 4/9 và 24/12 âm lịch.
Chính hội 6/3 âm lịch. Địa điểm: Thôn Hát Môn, xã Hát Môn,
huyện Phúc Thọ, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Hai Bà Trưng. Đặc điểm: Ba lễ hội trong năm. Có tục
dâng cúng bánh trôi. Tục thả bánh trôi trên sông vào đêm 5/3 âm lịch.
Hội đền Hạ Lôi
Thời
gian: 6/1 âm lịch. Địa điểm tổ chức: Làng Hạ Lôi, xã Mê
Linh, huyện Mê Linh, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Hai Bà Trưng. Đặc điểm: Lễ rước kiệu và giao kiệu,
cúng bánh dày.
Hội đền Hữu Vĩnh
Thời gian: Hội xuân: 10 - 12/1 âm lịch. Hội thu: 12/8 âm
lịch.
Địađiểm: Xã Hồng Quang,
huyện Ứng Hoà, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn:
Quảng Xung.
Đặc điểm: Lễ hội gồm có rước kiệu, trò bơi trải, đấu vật.
Hội đền Lộ
Thời gian: 4 - 6/2 âm lịch.
Địađiểm: Thôn Đại Lộ,
xã Ninh Sở, huyện Thường Tín, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn: Tứ
vị thánh nương.
Đặc điểm: Tế, rước sắc phong, rước nước.
Hội đền Nguyễn Trãi
Thời gian:16/8 âm lịch. Địa điểm: Làng Nhị Khê, xã Nhị Khê,
huyện Thường Tín, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Nguyễn Trãi,
"Khai quốc nguyên công" (Công đầu mở nước), nhà chính trị, nhà
ngoại giao thiên tài, nhà văn hóa lớn thế kỷ 15. Đặc điểm: Dâng hương tưởng niệm ngày giỗ
ông (16/8), tham quan tượng đài và khu nhà thờ.
Hội đền Ninh Xá
Thời gian: 15 - 17/3 âm lịch. Địa điểm: Xã Ninh Sở, huyện Thường Tín,
Hà Nội. Đối tượng suy tôn: 2 công
chúa con vua Lý Nhân Tông. Đặc điểm: Lễ dâng hương, cầu phúc lộc,
lên đồng.
Hội An Sơn
Thời gian: 5/1 âm
lịch.
Địa điểm: Làng An
Sơn, xã Đông Sơn, huyện Chương Mỹ, Hà Nội.
Đối tượng suy tôn: Ba anh em
họ Đặng (Đặng Cả, Đặng Hai, Đặng Ba - tướng của Hai Bà Trưng).
Đặc điểm: Lễ cờ.
Hội Bình Đà
Thời gian: 2 - 6/3 âm lịch.
Địađiểm: Xã Bình Minh,
huyện Thanh Oai, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn:
Lạc Long Quân, Âu Cơ, Linh Lang.
Đặc điểm: Rước lớn hoàn cung, rước và thả "bánh
vía" xuống Long cung, thi đốt pháo hoa, chọi gà, đánh cờ.
Hội Bạch Trữ (Kẻ Bạch)
Thời gian: 9 - 15/8 âm lịch.
Địađiểm: Xã Tiến Thắng,
huyện Mê Linh, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn: Mỵ
Nương và Cống Sơn - Tướng của Hai Bà Trưng.
Đặc điểm: Rước kiệu Bà, dâng lễ vật, tế lễ, thi bánh giầy.
Hội Bất Nạo
Thời gian: 15 - 18/8 âm lịch.
Địađiểm: Thôn Phú
Nhiêu, xã Quang Trung, huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn:
Trương Công, Khánh Công (Đình Bất Nạo), còn gọi là Thổ Lệnh hoặc Thần Trung
Thành, tướng thời Hùng Vương 18.
Đặc điểm: Tế thần, hò cửa đình, vật thịnh, mùa màng tươi
tốt.
Hội Chàng Sơn
Thời gian: 18 - 19/7 âm lịch. Địa điểm: Xã Chàng Sơn, huyện Thạch
Thất, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Thủy thần và ba vị
thần có công đánh Thục: Tản Viên, Cao Sơn, Quí Minh. Đặc điểm: Lễ rước bài vị Thủy thần, đấu
vật, chọi gà, đánh đu, cờ tướng, tổ tôm, rối nước, hát ả đào, diễn chèo.
Hội chùa Đậu
Thời gian: 8 - 10/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Gia Phúc, xã Nguyễn Trãi,
huyện Thường Tín, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Tam bảo Chư Phật, nữ
thần Pháp Vũ, thần Giếng. Đặc điểm: Lễ Lạp nguyệt (cuối năm), lễ
rước nước từ giếng bà Giao.
Hội chùa Bối Khê
Thời gian: 2/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai,
Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Phật, Thiền sư kiêm
pháp sư Nguyễn Bình An (thế kỷ 14). Đặc điểm: Lễ rước nước, tắm tượng, dâng
cỗ chay. Trò: múa rồng, múa gậy, bơi thuyền bắt vịt, cờ tướng, hát chèo,
đốt cây bông.
Hội chùa Tây Phương
Thời gian: 6/3 âm lịch. Địa điểm: Xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất,
Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Đức Phật, La Hán. Đặc điểm: Hành hương lễ Phật, tụng
kinh niệm phật.
Hội chùa Trăm Gian
Thời
gian: 4 - 6/1 âm
lịch. Địa điểm: Xã Tiên Phương, huyện Chương
Mỹ, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Phật và đức thánh
Nguyễn Bình An. Đặc điểm: Rước kiệu thánh, thi cỗ chay
và trình rối cạn.
Hội chùa Trầm
Thời gian: 2/2 âm lịch. Địa điểm: Thôn Long Châu, xã Phụng Châu,
huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Đặc điểm: Cúng (giỗ bà Trần), cầu kinh,
múa rồng, múa rối nước.
Hội chợ Chuông
Thời gian: Hội chợ: 10/1 âm lịch (Hội
làng 10/3 âm lịch). Địa điểm: Chợ Chuông (tại làng Chuông),
xã Phương Trung, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Bố cái Đại vương
Phùng Hưng, thành hoàng làng. Đặc điểm: Trưng bày nón, thi đánh cờ
người, thổi cơm thi.
Hội Giá
Thời gian: 10 - 26/3 âm lịch. Địa điểm: Làng Giá, xã Yên Sở, huyện
Hoài Đức, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Lý Phục
Man, danh tướng thời Lý Nam Đế. Đặc điểm: Tế thánh, diễn cảnh xuất trận
của tướng Lý Phục Man, đấu vật, cờ tướng, đu tiên.
Hội Hạ Thái
Thời gian: 9 - 11/11 âm lịch. Chính hội 10/11
âm lịch. Địa điểm: Làng Hạ Thái, xã Duyên Thái, huyện
Thường Tín, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng làng là ông
Bùi Sĩ Lượng (quan võ thời Lê, diệt Mạc) và bà Đinh Thị Trạch (người đàn bà tự
nguyện nộp mình cho hổ để cứu làng). Đặc điểm: Dựng cây nêu cạnh giếng, lễ rước
nước, lễ mộc dục, lễ cáo yết ở miếu và tế ở đình, đấu vật, múa sênh tiền, múa
sư tử, chạy thi, tổ tôm điếm
Hội Hoa Sơn
Thời gian: 6/1 âm
lịch.
Địa điểm: Xã Hoa
Sơn, huyện Ứng
Hoà, Hà Nội.
Đối tượng suy tôn: Cao Sơn,
Quí Minh.
Đặc điểm: Hội cầu mùa, trai gái bá cổ nhau 'bắt lươn trong
chum".
Hội làng Đa Sĩ
Thời gian: 12 - 15/1 âm lịch. Địa điểm: Làng Đa Sĩ, xã Kiến
Hưng, quận Hà Đông, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Thành Hoàng làng
Hoàng Đôn Hòa (Lương y dược đại vương) và vợ là công chúa Phương Dung
(trồng cây thuốc) thế kỷ 18, (nổi tiếng với 201 phương thuốc). Đặc điểm: Tế lễ, dâng hương, rước kiệu,
múa rồng, đánh đu, chọi gà, vật, hát chèo, ca trù.
Hội làng Động Phí
Thời gian: 4/1 âm
lịch (3 năm tổ chức một lần).
Địa điểm: Xã Phương
Tú, huyện Ứng
Hòa, Hà Nội.
Đối tượng suy tôn: Bạch
Tượng, Bạch Địa, Đô Đài.
Đặc điểm: Kiệu bay,
kiệu quay, múa sư tử, múa sênh tiền, múa trống.
Hội làng An Cốc (Kẻ
Quán)
Thời gian: 9 - 10/1 âm lịch.
Địađiểm: Xã Hồng Minh,
huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn:
Thái Luân (ông tổ nghề giấy).
Đặc điểm: Giỗ - Tế Tổ, cúng chè kho, bánh giầy, cau,
rượu.
Hội làng Canh Hoạch
(làng Vác)
Thời gian: 12/3 âm lịch. Địa điểm: Đình Canh Hoạch (Đình Vác), xã
Dân Hòa, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: 3 vị thành hoàng:
Trình Lý, Cao Hàn (tướng thời Hùng Vương 18), Trần Uất (tướng thời Trần),
Trạng nguyên Nguyễn Đức Lượng, Thường quốc công Nguyễn Quyện. Đặc điểm: Rước quạt, đấu cờ, đánh gậy,
hát chèo, đề cao truyền thống hiếu học và tinh thần thượng võ từ xưa để
lại.
Hội làng chài Vạn Vĩ
Thời gian: 9 - 10/3 âm lịch.
Địađiểm: Làng Vạn Vĩ,
xã Trung Châu, huyện Đan Phượng, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn:
Thần Hà Bá, Lạc Long Quân, Linh Thông, Linh ứng, Võ Duệ.
Đặc điểm: Đua thuyền rồng, bơi trải, hát chèo, ca trù,
múa sư tử.
Hội làng Hậu Ái
Thời gian: 28/5 âm lịch Địa điểm: Làng Hậu Ái, xã Vân Canh,
huyện Hoài Đức, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng làng là
Đỗ Kính Tu, đại thần thời Lý. Đặc điểm: Dân làng góp bánh tro, bánh
dày, bánh chay cho làng mời khách thập phương. Cùng với các nghi lễ rước
truyền thống, còn có các sinh hoạt văn hóa dân gian.
Hội làng Khê Hồi
Thời gian: 14 - 17/3 âm lịch. Địa điểm: Xã Hà Hồi, huyện Thường Tín,
Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng Cao Sơn. Đặc điểm: Hội có trò thủy chiến ở ao bán
nguyệt trước đình mô phỏng lại tích những trận thủy chiến trên sông Bạch
Đằng của Trần Hưng Đạo đánh giặc Nguyên và Ngô Quyền đánh quân Nam Hán, thi
bắt vịt.
Hội làng Khê Thượng
Thời gian: 3 - 7/1 âm lịch.
Địa điểm: Xã Sơn Đà, huyện Ba Vì, Hà Nội.
Đối tượng suy tôn: Tản Viên Sơn Thánh (con rể vua
Hùng).
Đặc điểm: Tục “chém may” (thi chém thân chuối), trò đấu
vật thờ thánh.
Hội làng Lai Tảo
Thời gian: 12/10 âm lịch. Địa điểm: Xã Bột Xuyên, huyện Mỹ Đức, Hà
Nội. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng làng là 3 anh
em họ Cao, tướng của Hai Bà Trưng. Đặc điểm: Cỗ tế Thành hoàng bằng thịt lợn
sống và gạo nếp.
Hội làng Liên Bạt
Thời gian: 15/3 âm lịch. Địa điểm: Xã Liên Bạt, huyện Ứng Hòa, Hà
Nội. Đối tượng suy tôn: Đức Thánh đệ nhất
(Đặng Sĩ), Đức Thánh đệ nhị (Đặng Xã), Đức thánh đệ tam (Đặng Lang). Đặc điểm: Kiệu bay, kiệu quay, rước văn
đề cao tinh thần hiếu học, quý trọng tri thức văn hóa.
Hội làng Nhị Khê
Thời gian: 25/10 âm lịch. Địa điểm: Xã Nhị Khê, huyện Thường Tín,
Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Ông Doãn Văn Tài, tổ
nghề tiện gỗ thế kỷ 16. Đặc điểm: Tế tổ, cúng tế, dâng lễ vật
lên tổ sư, đánh cờ, hát chèo.
Hội miếu Mèn
Thời gian: 10/3 âm lịch. Địa điểm: Xã Cam Thượng, huyện Ba Vì, Hà
Nội. Đối tượng suy tôn: Bà Man Thiện (mẹ hai
nữ anh hùng Trưng Trắc, Trưng Nhị). Đặc điểm: Rước, tế, trò leo dây, bơi
thuyền, múa rối.
Hội Nghiềm
Thời gian: 7/3 âm lịch.
Địađiểm: Xã Liên Hà và
Liên Trung, huyện Đan Phượng, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn: Bà
Sa Lăng và các tướng tài của Hai Bà Trưng hy sinh ngày 8/3.
Đặc điểm: Cúng thịt lợn, tế lễ, thi bơi thuyền nan trên sông
Hồng.
Hội Quất Động
Thời gian: 12 - 16/4 âm lịch. Địa điểm: Xã Quất Động, huyện
Thường Tín, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Lê Công Hành, tổ nghề là trạng nguyên thời Mạc Đăng Dung.
Đặc điểm: Lễ dâng hương, lễ cúng tưởng niệm.
Hội rước thành hoàng
tổng Hà Hồi
Thời gian: 16/3 âm lịch. Địa điểm: Tại 3 xã Hà Hồi, Quất Động,
Liên Phương, huyện Thường Tín, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Thành hoàng Cao Sơn. Đặc điểm: Cờ bỏi, múa gậy, thi bơi, hội
thủy chiến, hát chèo, diễn tuồng.
Hội Sốm
Thời gian: 7 - 12/1 âm lịch. Địa điểm: Xã Phú Lãm và xã Phú
Lương, quận Hà Đông, Hà Nội. Đặc điểm: Lễ kỳ an, tế xuân đình.
Hội Sơn Thanh
Thời gian: 7 - 9/1 âm lịch.
Địađiểm: Làng Sơn
Thanh, xã Sơn Hà, huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn: Tô
Hiến Thành, Thái úy thời Lý.
Đặc điểm: Lễ tế tưởng niệm.
Hội tế Trung Đồ
Thời gian: 18/11 âm lịch.
Địađiểm: Làng Ngọc
Phan, huyện Thanh Oai, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn:
Vua Lý Nam Đế.
Đặc điểm: Cúng, kể hạnh, đánh phết.
Hội thả diều Bá Giang
Thời gian: 15/3 âm lịch. Địa điểm: Xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng, Hà
Nội. Đối tượng suy tôn: Ông Nguyễn Cả, phó súy
tướng của vua Đinh Tiên Hoàng. Đặc điểm: Thi thả diều, rước bánh dày, thổi
cơm thi.
Thời gian: 10/2 âm lịch. Địa điểm: Xã Đồng Quang, huyện Quốc Oai,
Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Đức Thánh Tản Viên,
Mỵ Nương công chúa, tướng Cao Lỗ. Đặc điểm: Rước kiệu, dâng hương, đấu
vật, thi võ.
Hội xã Tự Nhiên
Thời gian: 1/4 âm lịch. Địa điểm: Xã Tự Nhiên, huyện Thường Tín,
Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Chử Đồng Tử, Tiên
Dung công chúa, Tây Sa công chúa và Đào Thành (tướng của Hai Bà Trưng). Đặc điểm: Rước nước, cờ bỏi.
Lễ hội đền Ba Xã
Thời gian: 12/6 âm lịch. Địa điểm: Xã Minh Đức, huyện Ứng Hòa, Hà
Nội. Đối tượng suy tôn: Đức thánh Mạc Trâu. Đặc điểm: Múa rồng, múa lân, thi chọi
gà, đấu vật, đập bị gạo, túm nước.
Lễ hội đền Măng Sơn
Thời gian: 6 - 12/1 âm lịch. Chính hội 6/1 âm lịch.
Địa điểm: Xã Sơn Đông, thị xã Sơn Tây, Hà Nội.
Đối tượng suy tôn: Đức Thánh Tản Viên.
Đặc điểm: Rước lễ vật (ngũ quả, không thể thiếu mít xanh,
thịt thú rừng hoặc 3 miếng da lợn). Trò đấu vật, ném còn, hát ví, hát đúm
giao duyên, bắn nỏ, đu cây.
Lễ hội đền Và
Đối tượng
tôn vinh:Thần Tản
Viên (Sơn Tinh, một trong tứ bất tử trong điện thần Việt Nam. Thời gian:Hội xuân 15 tháng Giêng. Hội
thu rằm tháng 9 (âm lịch). Địa điểm: Đền Và, thôn Vân Gia, xã Trung
Hưng, thị xã Sơn Tây, Hà Nội. Đặc điểm:Lễ rước qua sông sang đền Dội,
tục đánh cá thờ.
Lễ hội chùa Hương
Thời
gian: 6 tháng giêng
đến hết tháng 3 âm lịch. Địa điểm: xã
Hương Sơn, huyện Mỹ Ðức, Hà Nội. Đối tượng suy tôn: Phật Bà Quan Âm Đặc điểm:Múa
rồng, bơi trải.
Lễ hội chùa Thầy
Thời gian:5 -
7/3 âm lịch. Địa điểm:xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, Hà
Nội. Đối tượng suy tôn:pháp sư Từ Ðạo Hạnh,
ông tổ nghệ thuật múa rối nước Việt Nam. Đặc điểm:Lễ cúng phật và chạy đàn. Trò
chơi rối nước.
Lễ hội làng Sơn Đồng
Thời gian: 5 - 6/2 âm lịch.
Địađiểm: Xã Sơn Đồng,
huyện Hoài Đức, Hà Nội.
Đốitượngsuytôn:
Đông nhạc giáng thần.
Đặc điểm: Lễ tế trâu, rước và thi bánh giầy, trò cướp
bông.
Lễ hội Vân Sa
Thời gian:5/1 âm lịch. Địa điểm:Đình làng Vân Sa, xã Tản Hồng,
huyện Ba Vì, Hà Nội. Đối tượng suy tôn:Trần Quốc Chẩn (con thứ
Trần Hưng Đạo và là quan đại triều đời Trần) và Ngũ Nương (Đức Thánh Bà - tướng
của Hai Bà Trưng). Đặc điểm: Hội làng nghề nuôi tằm dệt lụa, có
lễ rước bông, các trò: cướp kén, trò tứ dân lạc nghiệp, múa Tứ Linh.
Nam Ðịnh
Hội đình Hát
Thời gian: 15 - 20/10 âm lịch.
Địađiểm: Xã Hồng Quang,
huyện Nam Trực, tỉnh Nam
Định.
Đốitượngsuytôn:
Thành hoàng làng.
Đặc điểm: Rước và tế thần, đấu vật, múa rối nước, cờ
tướng.
Hội đình Phường Bông
Thời gian: 15/11 âm lịch. Địa điểm: TP. Nam Định, tỉnh Nam Định. Đối tượng suy tôn: Tướng
Trần Quang Khải. Đặc điểm: Cúng tế, múa thờ, múa bài bông
(múa bát dật 64 người), múa đèn, múa lụa.
Hội đình Trực Chính
Thời gian: 10 - 15/8 âm lịch. Địađiểm:
Xã Trực Chính, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định. Đốitượngsuytôn:
Triệu Quang Phục. Đặc điểm: Tế lễ, thi cỗ cúng của 18 giáp,
thi; bánh dày, thi nuôi lợn béo.
Hội đền Đông Cao
Thời gian: 18/8 âm lịch. Địa điểm: Làng Đông Cao, xã Yên Lộc,
huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Đối tượng suy tôn: An Dương Vương và Mỵ
Châu. Đặc điểm: Lễ rước kiệu Mỵ Nương đến yết
kiến cha, tạ tội với cha.
Hội đền Đim
Thời
gian: 30/1
- 2/2 âm lịch.
Địa điểm: Xã Nam Dương, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Đặc
điểm: Lễ
tế, lễ rước, đấu vật, tổ tôm điếm, hát chèo.
Hội đền Bảo Lộc
Thời gian: 20/8 âm lịch. Địa điểm: Xã Mỹ Phúc, huyện Mỹ Lộc, tỉnh
Nam
Định. Đối tượng suy tôn: Trần Hưng
Đạo. Đặc điểm: Tế lễ và các trò chơi dân
gian.
Hội đền Cổ Trạch
Thời gian: 18 - 20/8 âm lịch.
Địađiểm: Xã Lộc Vượng,
TP. Nam Định, tỉnh Nam
Định.