HIÕN PH¸P

 N­íC CéNG HOµ X· HéI CHñ NGHÜA VIÖT NAM

N¨M 1980

LêI NãI ®ÇU

Tr¶i qua bèn ngh×n n¨m lÞch sö, nh©n d©n ViÖt Nam lao ®éng cÇn cï, chiÕn ®Êu dòng c¶m ®Ó dùng n­íc vµ gi÷ n­íc. Cuéc ®Êu tranh l©u dµi, bÒn bØ v× ®éc lËp, tù do ®· hun ®óc nªn truyÒn thèng kiªn c­êng, bÊt khuÊt cña d©n téc ta.

Tõ n¨m 1930, d­íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam do Chñ tÞch Hå ChÝ Minh s¸ng lËp vµ rÌn luyÖn, ®i con ®­êng cña C¸ch m¹ng th¸ng M­êi Nga, nh©n d©n ta ®· lÇn l­ît chiÕn th¾ng bän ®Õ quèc NhËt, Ph¸p, Mü vµ bÌ lò tay sai cña chóng, hoµn thµnh c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n, tiÕn lªn lµm c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa vµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi. N­íc ta tõ mét n­íc thuéc ®Þa vµ nöa phong kiÕn trë thµnh mét n­íc ®éc lËp, thèng nhÊt vµ x· héi chñ nghÜa, mét thµnh viªn cña Céng ®ång x· héi chñ nghÜa thÕ giíi.

N¨m 1945, sau khi qu©n ®éi Liªn X« ®¸nh th¾ng chñ nghÜa ph¸t xÝt, nh©n d©n ta ®· lµm C¸ch m¹ng th¸ng T¸m thµnh c«ng. Ngµy 2 th¸ng 9 n¨m 1945, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®äc Tuyªn ng«n ®éc lËp. N­íc ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ, Nhµ n­íc c«ng n«ng ®Çu tiªn ë §«ng Nam ch©u ¸, ra ®êi.

Nh­ng thùc d©n Ph¸p, ®­îc ®Õ quèc Mü gióp søc, ®· x©m l­îc n­íc ta mét lÇn n÷a. "Thµ hy sinh tÊt c¶, chø nhÊt ®Þnh kh«ng chÞu mÊt n­íc, nhÊt ®Þnh kh«ng chÞu lµm n« lÖ", nh©n d©n ta kh¸ng chiÕn l©u dµi chèng qu©n x©m l­îc, thùc hiÖn c¶i c¸ch ruéng ®Êt. ChiÕn th¾ng vÜ ®¹i §iÖn Biªn Phñ ®· kÕt thóc vÎ vang cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p. N¨m 1954, HiÖp ®Þnh Gi¬-ne-v¬ ®­îc ký kÕt trªn c¬ së c«ng nhËn ®éc lËp, chñ quyÒn, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña n­íc ViÖt Nam. Th¾ng lîi cña C¸ch m¹ng th¸ng T¸m vµ cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p më ®Çu thêi kú sôp ®æ cña chñ nghÜa thùc d©n cò trªn thÕ giíi.

Thay ch©n thùc d©n Ph¸p, ®Õ quèc Mü biÕn miÒn Nam ViÖt Nam thµnh thuéc ®Þa kiÓu míi vµ c¨n cø qu©n sù cña Mü, ©m m­u chia c¾t l©u dµi n­íc ta, ®Æt miÒn Nam ViÖt Nam, Lµo, Cam-pu-chia vµo phßng tuyÕn ph¶n c¸ch m¹ng cña Mü. §Ó thùc hiÖn kÕ ho¹ch ®ã, ®Õ quèc Mü ®· tiÕn hµnh mét cuéc chiÕn tranh x©m l­îc cùc kú man rî ®èi víi n­íc ta. ThÊm nhuÇn ch©n lý "kh«ng cã g× quý h¬n ®éc lËp, tù do", nh©n d©n ta chiÕn ®Êu anh dòng, quyÕt gi¶i phãng miÒn Nam, b¶o vÖ miÒn B¾c, thèng nhÊt ®Êt n­íc. ChiÕn th¾ng dån dËp cña nh©n d©n ViÖt Nam, cïng víi chiÕn th¾ng cña nh©n d©n Lµo vµ nh©n d©n Cam-pu-chia, ®· buéc ®Õ quèc Mü ph¶i ký HiÖp ®Þnh Pa-ri n¨m 1973 vÒ ViÖt Nam.

Mïa xu©n n¨m 1975, nh©n d©n ViÖt Nam giµnh ®­îc th¾ng lîi trän vÑn trong cuéc tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy mµ ®Ønh cao lµ chiÕn dÞch Hå ChÝ Minh lÞch sö. Sau ba m­¬i n¨m chiÕn ®Êu gian khæ, miÒn Nam, thµnh ®ång Tæ quèc, ®­îc hoµn toµn gi¶i phãng.

Trong khi toµn d©n ta kh¸ng chiÕn chèng Mü, cøu n­íc, c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu to lín: thiÕt lËp quan hÖ s¶n xuÊt x· héi chñ nghÜa, xo¸ bá chÕ ®é ng­êi bãc lét ng­êi, b­íc ®Çu x©y dùng c¬ së vËt chÊt - kü thuËt cña chñ nghÜa x· héi, tiÕn hµnh c¸ch m¹ng t­ t­ëng vµ v¨n ho¸, võa x©y dùng võa chiÕn ®Êu, lµm trßn nghÜa vô hËu ph­¬ng lín cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü ®èi víi miÒn Nam anh hïng.

Th¾ng lîi cña nh©n d©n ba n­íc §«ng D­¬ng nãi chung vµ th¾ng lîi cña nh©n d©n ViÖt Nam nãi riªng trong cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü b¸o hiÖu sù ph¸ s¶n hoµn toµn cña chñ nghÜa thùc d©n míi, gãp phÇn cñng cè vµ më réng hÖ thèng thÕ giíi cña chñ nghÜa x· héi, cæ vò phong trµo gi¶i phãng d©n téc, phong trµo c«ng nh©n vµ d©n chñ, ®Èy m¹nh thÕ tiÕn c«ng cña ba dßng th¸c c¸ch m¹ng cña thêi ®¹i.

Sau khi miÒn Nam hoµn toµn gi¶i phãng, nh©n d©n ta tiÕn hµnh tæng tuyÓn cö tù do trong c¶ n­íc, thùc hiÖn thèng nhÊt Tæ quèc. Th¸ng 7 n¨m 1976, n­íc ta lÊy tªn lµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.

Võa tr¶i qua ba m­¬i n¨m chiÕn tranh gi¶i phãng, ®ång bµo ta thiÕt tha mong muèn cã hoµ b×nh ®Ó x©y dùng Tæ quèc, nh­ng l¹i ph¶i ®­¬ng ®Çu víi bän b¸ quyÒn Trung Quèc x©m l­îc cïng bÌ lò tay sai cña chóng ë Cam-pu-chia. Ph¸t huy truyÒn thèng vÎ vang cña d©n téc, qu©n vµ d©n ta ®· giµnh ®­îc th¾ng lîi oanh liÖt trong hai cuéc chiÕn tranh b¶o vÖ Tæ quèc chèng bän ph¶n ®éng Cam-pu-chia ë biªn giíi T©y Nam vµ chèng bän b¸ quyÒn Trung Quèc ë biªn giíi phÝa B¾c, b¶o vÖ ®éc lËp, chñ quyÒn, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña m×nh.

C¸ch m¹ng ViÖt Nam liªn tiÕp giµnh ®­îc th¾ng lîi to lín lµ do §¶ng céng s¶n ViÖt Nam vËn dông mét c¸ch s¸ng t¹o chñ nghÜa M¸c - Lªnin, v¹ch ra ®­êng lèi ®óng ®¾n ®Ó l·nh ®¹o c¸ch m¹ng n­íc ta; gi­¬ng cao hai ngän cê ®éc lËp d©n téc vµ chñ nghÜa x· héi; cñng cè liªn minh c«ng n«ng do giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o; ®oµn kÕt chÆt chÏ c¸c tÇng líp nh©n d©n trong MÆt trËn d©n téc thèng nhÊt; x©y dùng vµ ph¸t triÓn lùc l­îng vò trang nh©n d©n; kh«ng ngõng cñng cè chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng; kÕt hîp chñ nghÜa yªu n­íc víi chñ nghÜa quèc tÕ v« s¶n, phèi hîp søc m¹nh cña nh©n d©n ta víi phong trµo c¸ch m¹ng cña nh©n d©n thÕ giíi; kÕt hîp ®Êu tranh chÝnh trÞ, ®Êu tranh qu©n sù vµ ®Êu tranh ngo¹i giao.

§ã lµ th¾ng lîi cña lßng yªu n­íc nång nµn, chñ nghÜa anh hïng c¸ch m¹ng, tinh thÇn hy sinh kh«ng bê bÕn cña ®ång bµo vµ chiÕn sÜ c¶ n­íc mét lßng mét d¹ v× sù nghiÖp gi¶i phãng, x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc.

§ã lµ th¾ng lîi cña t×nh ®oµn kÕt chiÕn ®Êu vµ quan hÖ hîp t¸c gióp nhau gi÷a nh©n d©n ba n­íc ViÖt Nam, Lµo vµ Cam-pu-chia; th¾ng lîi cña t×nh ®oµn kÕt chiÕn ®Êu, sù viÖn trî to lín vµ cã hiÖu qu¶ cña Liªn X« vµ c¸c n­íc x· héi chñ nghÜa anh em kh¸c ®èi víi c¸ch m¹ng ViÖt Nam; th¾ng lîi cña c¸c lùc l­îng ®éc lËp d©n téc, d©n chñ vµ hoµ b×nh trªn thÕ giíi ®· tÝch cùc ñng hé sù nghiÖp chÝnh nghÜa cña nh©n d©n ViÖt Nam.

§ång bµo ta tr¶i qua biÕt bao hy sinh, gian khæ míi cã ngµy nay! TiÒn ®å hÕt søc vÎ vang, nh­ng nhiÖm vô rÊt nÆng nÒ. Toµn d©n ta quyÕt t¨ng c­êng ®oµn kÕt, thùc hiÖn Di chóc thiªng liªng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÜ ®¹i, h¨ng h¸i tiÕn lªn theo ®­êng lèi mµ §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IV cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®· ®Ò ra:

"N¾m v÷ng chuyªn chÝnh v« s¶n, ph¸t huy quyÒn lµm chñ tËp thÓ cña nh©n d©n lao ®éng, tiÕn hµnh ®ång thêi ba cuéc c¸ch m¹ng: c¸ch m¹ng vÒ quan hÖ s¶n xuÊt, c¸ch m¹ng khoa häc - kü thuËt, c¸ch m¹ng t­ t­ëng vµ v¨n ho¸, trong ®ã c¸ch m¹ng khoa häc - kü thuËt lµ then chèt; ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ x· héi chñ nghÜa lµ nhiÖm vô trung t©m cña c¶ thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi; x©y dùng chÕ ®é lµm chñ tËp thÓ x· héi chñ nghÜa, x©y dùng nÒn s¶n xuÊt lín x· héi chñ nghÜa, x©y dùng nÒn v¨n ho¸ míi, x©y dùng con ng­êi míi x· héi chñ nghÜa; xo¸ bá chÕ ®é ng­êi bãc lét ng­êi, xo¸ bá nghÌo nµn vµ l¹c hËu; kh«ng ngõng ®Ò cao c¶nh gi¸c, th­êng xuyªn cñng cè quèc phßng, gi÷ g×n an ninh chÝnh trÞ vµ trËt tù x· héi; x©y dùng thµnh c«ng Tæ quèc ViÖt Nam hoµ b×nh, ®éc lËp, thèng nhÊt vµ x· héi chñ nghÜa; gãp phÇn tÝch cùc vµo cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n thÕ giíi v× hoµ b×nh, ®éc lËp d©n téc, d©n chñ vµ chñ nghÜa x· héi".

N­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam cÇn cã mét b¶n HiÕn ph¸p thÓ chÕ ho¸ ®­êng lèi cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam trong giai ®o¹n míi. §ã lµ HiÕn ph¸p cña thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi trong ph¹m vi c¶ n­íc.

KÕ thõa vµ ph¸t triÓn HiÕn ph¸p n¨m 1946 vµ HiÕn ph¸p n¨m 1959, HiÕn ph¸p nµy tæng kÕt vµ x¸c ®Þnh nh÷ng thµnh qu¶ ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña nh©n d©n ViÖt Nam trong nöa thÕ kû qua, thÓ hiÖn ý chÝ vµ nguyÖn väng cña nh©n d©n ViÖt Nam, b¶o ®¶m b­íc ph¸t triÓn rùc rì cña x· héi ViÖt Nam trong thêi gian tíi.

Lµ luËt c¬ b¶n cña Nhµ n­íc, HiÕn ph¸p nµy quy ®Þnh chÕ ®é chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸ vµ x· héi, quyÒn vµ nghÜa vô c¬ b¶n cña c«ng d©n, c¬ cÊu tæ chøc vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc. Nã thÓ hiÖn mèi quan hÖ gi÷a §¶ng l·nh ®¹o, nh©n d©n lµm chñ vµ Nhµ n­íc qu¶n lý trong x· héi ViÖt Nam.

Toµn thÓ nh©n d©n ViÖt Nam ®oµn kÕt chÆt chÏ d­íi l¸ cê b¸ch chiÕn b¸ch th¾ng cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam, ra søc thi hµnh HiÕn ph¸p, giµnh nh÷ng th¾ng lîi to lín h¬n n÷a trong sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc x· héi chñ nghÜa.

CH­¬NG I

N­íC CéNG HOµ X· HéI CHñ NGHÜA

VIÖT NAM - CHÕ ®é CHÝNH TRÞ

§iÒu 1

N­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ mét n­íc ®éc lËp, cã chñ quyÒn, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ, bao gåm ®Êt liÒn, vïng trêi, vïng biÓn vµ c¸c h¶i ®¶o.

§iÒu 2

Nhµ n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ Nhµ n­íc chuyªn chÝnh v« s¶n. Sø mÖnh lÞch sö cña Nhµ n­íc ®ã lµ thùc hiÖn quyÒn lµm chñ tËp thÓ cña nh©n d©n lao ®éng, ®éng viªn vµ tæ chøc nh©n d©n tiÕn hµnh ®ång thêi ba cuéc c¸ch m¹ng: c¸ch m¹ng vÒ quan hÖ s¶n xuÊt, c¸ch m¹ng khoa häc - kü thuËt, c¸ch m¹ng t­ t­ëng vµ v¨n ho¸, trong ®ã c¸ch m¹ng khoa häc - kü thuËt lµ then chèt; xo¸ bá chÕ ®é ng­êi bãc lét ng­êi; ®Ëp tan mäi sù chèng ®èi cña bän ph¶n c¸ch m¹ng trong n­íc, mäi hµnh ®éng x©m l­îc vµ ph¸ ho¹i cña kÎ thï bªn ngoµi; x©y dùng th¾ng lîi chñ nghÜa x· héi, tiÕn tíi chñ nghÜa céng s¶n; gãp phÇn cñng cè hoµ b×nh vµ ®Èy m¹nh sù nghiÖp c¸ch m¹ng cña nh©n d©n thÕ giíi.

§iÒu 3

ë n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, ng­êi chñ tËp thÓ lµ nh©n d©n lao ®éng bao gåm giai cÊp c«ng nh©n, giai cÊp n«ng d©n tËp thÓ, tÇng líp trÝ thøc x· héi chñ nghÜa vµ nh÷ng ng­êi lao ®éng kh¸c, mµ nßng cèt lµ liªn minh c«ng n«ng, do giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o. Nhµ n­íc b¶o ®¶m kh«ng ngõng hoµn chØnh vµ cñng cè chÕ ®é lµm chñ tËp thÓ x· héi chñ nghÜa cña nh©n d©n lao ®éng vÒ c¸c mÆt chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi; lµm chñ trong ph¹m vi c¶ n­íc, tõng ®Þa ph­¬ng, tõng c¬ së; lµm chñ x· héi, lµm chñ thiªn nhiªn, lµm chñ b¶n th©n.

§iÒu 4

§¶ng céng s¶n ViÖt Nam, ®éi tiªn phong vµ bé tham m­u chiÕn ®Êu cña giai cÊp c«ng nh©n ViÖt Nam, ®­îc vò trang b»ng häc thuyÕt M¸c - Lªnin, lµ lùc l­îng duy nhÊt l·nh ®¹o Nhµ n­íc, l·nh ®¹o x· héi; lµ nh©n tè chñ yÕu quyÕt ®Þnh mäi th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam.

§¶ng tån t¹i vµ phÊn ®Êu v× lîi Ých cña giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n ViÖt Nam.

C¸c tæ chøc cña §¶ng ho¹t ®éng trong khu«n khæ HiÕn ph¸p.

§iÒu 5

Nhµ n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ Nhµ n­íc thèng nhÊt cña c¸c d©n téc cïng sinh sèng trªn ®Êt n­íc ViÖt nam, b×nh ®¼ng vÒ quyÒn vµ nghÜa vô.

Nhµ n­íc b¶o vÖ, t¨ng c­êng vµ cñng cè khèi ®¹i ®oµn kÕt d©n téc, nghiªm cÊm mäi hµnh vi miÖt thÞ, chia rÏ d©n téc.

C¸c d©n téc cã quyÒn dïng tiÕng nãi, ch÷ viÕt, gi÷ g×n vµ ph¸t huy nh÷ng phong tôc, tËp qu¸n, truyÒnhè tng vµ v¨n ho¸ tèt ®Ñp cña m×nh.

Nhµ n­íc cã kÕ ho¹ch xo¸ bá tõng b­íc sù chªnh lÖch gi÷a c¸c d©n téc vÒ tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸.

§iÒu 6

ë n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, tÊt c¶ quyÒn lùc thuéc vÒ nh©n d©n.

Nh©n d©n sö dông quyÒn lùc Nhµ n­íc th«ng qua Quèc héi vµ Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp do nh©n d©n bÇu ra vµ chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc nh©n d©n.

Quèc héi vµ Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp lµ c¬ së chÝnh trÞ cña hÖ thèng c¬ quan Nhµ n­íc.

Quèc héi, Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp vµ c¸c c¬ quan kh¸c cña Nhµ n­íc ®Òu tæ chøc vµ ho¹t ®éng theo nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ.

§iÒu 7

ViÖc bÇu cö ®¹i biÓu Quèc héi vµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp tiÕn hµnh theo nguyªn t¾c phæ th«ng, b×nh ®¼ng, trùc tiÕp vµ bá phiÕu kÝn.

Cö tri cã quyÒn b·i miÔn ®¹i biÓu Quèc héi vµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, nÕu ®¹i biÓu ®ã kh«ng xøng ®¸ng víi sù tÝn nhiÖm cña nh©n d©n.

§iÒu 8

TÊt c¶ c¸c c¬ quan Nhµ n­íc vµ nh©n viªn Nhµ n­íc ph¶i hÕt lßng hÕt søc phôc vô nh©n d©n, liªn hÖ chÆt chÏ víi nh©n d©n, l¾ng nghe ý kiÕn vµ chÞu sù gi¸m s¸t cña nh©n d©n, ph¸t huy d©n chñ x· héi chñ nghÜa. Nghiªm cÊm mäi biÓu hiÖn quan liªu, h¸ch dÞch, cöa quyÒn.

§iÒu 9

MÆt trËn tæ quèc ViÖt Nam - bao gåm c¸c chÝnh ®¶ng, Tæng c«ng ®oµn ViÖt Nam, tæ chøc liªn hiÖp n«ng d©n tËp thÓ ViÖt Nam, §oµn thanh niªn céng s¶n Hå ChÝ Minh, Héi liªn hiÖp phô n÷ ViÖt Nam vµ c¸c thµnh viªn kh¸c cña MÆt trËn - lµ chç dùa v÷ng ch¾c cña Nhµ n­íc.

MÆt trËn ph¸t huy truyÒn thèng ®oµn kÕt toµn d©n, t¨ng c­êng sù nhÊt trÝ vÒ chÝnh trÞ vµ tinh thÇn trong nh©n d©n, tham gia x©y dùng vµ cñng cè chÝnh quyÒn nh©n d©n, gi¸o dôc vµ ®éng viªn nh©n d©n ®Ò cao ý thøc lµm chñ tËp thÓ, ra søc thi ®ua x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc.

§iÒu 10

Tæng c«ng ®oµn ViÖt Nam lµ tæ chøc quÇn chóng réng lín nhÊt cña giai cÊp c«ng nh©n ViÖt Nam, lµ tr­êng häc chñ nghÜa céng s¶n, tr­êng häc qu¶n lý kinh tÕ, qu¶n lý Nhµ n­íc.

Trong ph¹m vi chøc n¨ng cña m×nh, c«ng ®oµn tham gia c«ng viÖc Nhµ n­íc vµ kiÓm tra ho¹t ®éng cña c¬ quan Nhµ n­íc, tham gia qu¶n lý xÝ nghiÖp; gi¸o dôc c«ng nh©n, viªn chøc; tæ chøc phong trµo thi ®ua x· héi chñ nghÜa; cïng víi c¬ quan Nhµ n­íc ch¨m lo ®êi sèng vµ b¶o ®¶m quyÒn lîi cña c«ng nh©n, viªn chøc.

§iÒu 11

TËp thÓ nh©n d©n lao ®éng ë c¬ quan, xÝ nghiÖp, hîp t¸c x·, khu d©n c­ vµ c¸c ®¬n vÞ c¬ së kh¸c tham gia c«ng viÖc cña Nhµ n­íc vµ x· héi, x©y dùng kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸, b¶o vÖ cña c«ng, gi÷ g×n an ninh chÝnh trÞ vµ trËt tù, an toµn x· héi, tæ chøc ®êi sèng c«ng céng ë c¬ së.

§iÒu 12

Nhµ n­íc qu¶n lý x· héi theo ph¸p luËt vµ kh«ng ngõng t¨ng c­êng ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa.

TÊt c¶ c¸c c¬ quan Nhµ n­íc, tæ chøc x· héi, nh©n viªn Nhµ n­íc, nh©n viªn c¸c tæ chøc x· héi vµ mäi c«ng d©n ®Òu ph¶i nghiªm chØnh chÊp hµnh HiÕn ph¸p, ph¸p luËt, kiªn quyÕt ®Êu tranh ®Ó phßng ngõa vµ chèng c¸c téi ph¹m, c¸c viÖc lµm vi ph¹m HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt.

§iÒu 13

Tæ quèc ViÖt Nam x· héi chñ nghÜa lµ thiªng liªng vµ bÊt kh¶ x©m ph¹m.

Mäi ©m m­u vµ hµnh ®éng chèng l¹i ®éc lËp, chñ quyÒn, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña Tæ quèc, chèng l¹i sù nghiÖp c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa vµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi ®Òu bÞ nghiªm trÞ.

§iÒu 14

N­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam t¨ng c­êng t×nh h÷u nghÞ anh em, t×nh ®oµn kÕt chiÕn ®Êu vµ quan hÖ hîp t¸c vÒ mäi mÆt víi Liªn X«, Lµo, Cam-pu-chia vµ c¸c n­íc x· héi chñ nghÜa kh¸c trªn c¬ së chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ chñ nghÜa quèc tÕ v« s¶n; b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn quan hÖ h÷u nghÞ víi c¸c n­íc l¸ng giÒng, ®oµn kÕt víi nh©n d©n c¸c n­íc ®ang ®Êu tranh v× ®éc lËp d©n téc vµ tiÕn bé x· héi; thùc hiÖn chÝnh s¸ch cïng tån t¹i hoµ b×nh gi÷a c¸c n­íc cã chÕ ®é chÝnh trÞ vµ x· héi kh¸c nhau trªn c¬ së t«n träng ®éc lËp, chñ quyÒn vµ toµn vÑn l·nh thæ cña nhau, kh«ng can thiÖp vµo c«ng viÖc néi bé cña nhau, b×nh ®¼ng vµ c¸c bªn cïng cã lîi; tÝch cùc ñng hé vµ gãp phÇn vµo cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n thÕ giíi chèng chñ nghÜa ®Õ quèc, chñ nghÜa thùc d©n cò vµ míi, chñ nghÜa b¸ quyÒn, chñ nghÜa ph©n biÖt chñng téc, v× hoµ b×nh, ®éc lËp d©n téc, d©n chñ vµ chñ nghÜa x· héi.

 

CH­¬NG II

CHÕ ®é KINH TÕ

§iÒu 15

N­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam tõ mét x· héi mµ nÒn kinh tÕ phæ biÕn lµ s¶n xuÊt nhá tiÕn th¼ng lªn chñ nghÜa x· héi, bá quan giai ®o¹n ph¸t triÓn t­ b¶n chñ nghÜa, x©y dùng mét x· héi cã kinh tÕ c«ng - n«ng nghiÖp hiÖn ®¹i, v¨n ho¸ vµ khoa häc, kü thuËt tiªn tiÕn, quèc phßng v÷ng m¹nh, cã ®êi sèng v¨n minh vµ h¹nh phóc.

Môc ®Ých chÝnh s¸ch kinh tÕ cña n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ tho¶ m·n ngµy cµng tèt h¬n nhu cÇu vËt chÊt vµ v¨n ho¸ ngµy cµng t¨ng cña c¶ x· héi b»ng c¸ch kh«ng ngõng ph¸t triÓn s¶n xuÊt, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng x· héi, trªn c¬ së chÕ ®é lµm chñ tËp thÓ x· héi chñ nghÜa vµ nÒn khoa häc, kü thuËt hiÖn ®¹i.

§iÒu 16

NhiÖm vô trung t©m trong suèt thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi lµ c«ng nghiÖp ho¸ x· héi chñ nghÜa n­íc nhµ.

Nhµ n­íc ­u tiªn ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nÆng mét c¸ch hîp lý trªn c¬ së ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp nhÑ, kÕt hîp c«ng nghiÖp víi n«ng nghiÖp trong c¶ n­íc thµnh mét c¬ cÊu c«ng - n«ng nghiÖp; võa x©y dùng kinh tÕ trung ­¬ng võa ph¸t triÓn kinh tÕ ®Þa ph­¬ng, kÕt hîp kinh tÕ trung ­¬ng víi kinh tÕ ®Þa ph­¬ng trong mét c¬ cÊu kinh tÕ quèc d©n thèng nhÊt; kÕt hîp ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt víi thiÕt lËp vµ hoµn thiÖn quan hÖ s¶n xuÊt x· héi chñ nghÜa; kÕt hîp kinh tÕ víi quèc phßng; t¨ng c­êng quan hÖ hîp t¸c, t­¬ng trî víi c¸c n­íc anh em trong Céng ®ång x· héi chñ nghÜa theo tinh thÇn chñ nghÜa quèc tÕ x· héi chñ nghÜa, ®ång thêi ph¸t triÓn quan hÖ kinh tÕ víi c¸c n­íc kh¸c trªn c¬ së t«n träng ®éc lËp, chñ quyÒn cña nhau, b×nh ®¼ng vµ c¸c bªn cïng cã lîi.

§iÒu 17

Nhµ n­íc quy ®Þnh chÕ ®é vµ thi hµnh nh÷ng biÖn ph¸p cÇn thiÕt b¶o ®¶m cho nh©n d©n lao ®éng sö dông ®Çy ®ñ quyÒn lµm chñ tËp thÓ vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt vµ lùc l­îng lao ®éng, vÒ s¶n xuÊt vµ ph©n phèi, vÒ khoa häc vµ kü thuËt, lµm cho sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ thËt sù lµ sù nghiÖp cña toµn d©n.

§iÒu 18

Nhµ n­íc tiÕn hµnh c¸ch m¹ng vÒ quan hÖ s¶n xuÊt, h­íng dÉn, sö dông vµ c¶i t¹o c¸c thµnh phÇn kinh tÕ phi x· héi chñ nghÜa, thiÕt lËp vµ cñng cè chÕ ®é së h÷u x· héi chñ nghÜa vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt nh»m thùc hiÖn mét nÒn kinh tÕ quèc d©n chñ yÕu cã hai thµnh phÇn: thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh thuéc së h÷u toµn d©n vµ thµnh phÇn kinh tÕ hîp t¸c x· thuéc së h÷u tËp thÓ cña nh©n d©n lao ®éng.

Kinh tÕ quèc doanh gi÷ vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ quèc d©n vµ ®­îc ph¸t triÓn ­u tiªn.

§iÒu 19

§Êt ®ai, rõng nói, s«ng hå, hÇm má, tµi nguyªn thiªn nhiªn trong lßng ®Êt, ë vïng biÓn vµ thÒm lôc ®Þa, c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, l©m nghiÖp, ng­ nghiÖp, th­¬ng nghiÖp quèc doanh; ng©n hµng vµ tæ chøc b¶o hiÓm; c«ng tr×nh phôc vô lîi Ých c«ng céng; hÖ thèng ®­êng s¾t, ®­êng bé, ®­êng s«ng, ®­êng biÓn, ®­êng kh«ng; ®ª ®iÒu vµ c«ng tr×nh thuû lîi quan träng; c¬ së phôc vô quèc phßng; hÖ thèng th«ng tin liªn l¹c, ph¸t thanh, truyÒn h×nh, ®iÖn ¶nh; c¬ së nghiªn cøu khoa häc, kü thuËt, c¬ së v¨n ho¸ vµ x· héi cïng c¸c tµi s¶n kh¸c mµ ph¸p luËt quy ®Þnh lµ cña Nhµ n­íc - ®Òu thuéc së h÷u toµn d©n.

§iÒu 20

Nhµ n­íc thèng nhÊt qu¶n lý ®Êt ®ai theo quy ho¹ch chung, nh»m b¶o ®¶m ®Êt ®ai ®­îc sö dông hîp lý vµ tiÕt kiÖm.

Nh÷ng tËp thÓ vµ c¸ nh©n ®ang sö dông ®Êt ®ai ®­îc tiÕp tôc sö dông vµ h­ëng kÕt qu¶ lao ®éng cña m×nh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

TËp thÓ hoÆc c¸ nh©n sö dông ®Êt ®ai ®Òu cã tr¸ch nhiÖm b¶o vÖ, båi bæ vµ khai th¸c theo chÝnh s¸ch vµ kÕ ho¹ch cña Nhµ n­íc.

§Êt dµnh cho n«ng nghiÖp vµ l©m nghiÖp kh«ng ®­îc dïng vµo viÖc kh¸c, nÕu kh«ng ®­îc c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cho phÐp.

§iÒu 21

Nhµ n­íc gi÷ ®éc quyÒn vÒ ngo¹i th­¬ng vµ mäi quan hÖ kinh tÕ kh¸c víi n­íc ngoµi.

§iÒu 22

C¸c c¬ së kinh tÕ quèc doanh ho¹t ®éng theo ph­¬ng h­íng, nhiÖm vô cña kÕ ho¹ch Nhµ n­íc; thùc hiÖn chÕ ®é h¹ch to¸n kinh tÕ, chÕ ®é thñ tr­ëng vµ chÕ ®é tr¸ch nhiÖm c¸ nh©n; b¶o ®¶m viÖc c«ng nh©n, viªn chøc tham gia qu¶n lý; n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm, chÊt l­îng phôc vô vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ; thùc hµnh tiÕt kiÖm; b¶o ®¶m tÝch luü cho Nhµ n­íc vµ xÝ nghiÖp; b¶o vÖ nghiªm ngÆt tµi s¶n Nhµ n­íc; ch¨m lo c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lµm viÖc vµ ®êi sèng cña c«ng nh©n, viªn chøc.

 

§iÒu 23

Nhµ n­íc h­íng dÉn vµ gióp ®ì kinh tÕ hîp t¸c x· ph¸t triÓn.

Tµi s¶n cña hîp t¸c x· vµ c¸c tæ chøc tËp thÓ kh¸c cña nh©n d©n lao ®éng ®­îc Nhµ n­íc b¶o vÖ theo ph¸p luËt.

Hîp t¸c x· kinh doanh theo ph­¬ng h­íng, nhiÖm vô kÕ ho¹ch cña c¶ n­íc vµ cña ®Þa ph­¬ng, b¶o ®¶m kh«ng ngõng ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ cñng cè quan hÖ s¶n xuÊt x· héi chñ nghÜa, t¨ng thu nhËp vµ c¶i thiÖn ®êi sèng cña x· viªn, lµm trßn nghÜa vô ®èi víi Nhµ n­íc, ®ång thêi t¨ng tÝch luü cho hîp t¸c x·.

QuyÒn lµm chñ tËp thÓ cña x· viªn trong viÖc qu¶n lý hîp t¸c x· ph¶i ®­îc t«n träng vµ ph¸t huy.

Kinh tÕ phô gia ®×nh x· viªn ®­îc Nhµ n­íc thõa nhËn vµ b¶o hé theo ph¸p luËt.

§iÒu 24

Nhµ n­íc khuyÕn khÝch, h­íng dÉn vµ gióp ®ì n«ng d©n c¸ thÓ, ng­êi lµm nghÒ thñ c«ng vµ nh÷ng ng­êi lao ®éng riªng lÎ kh¸c tiÕn lªn con ®­êng lµm ¨n tËp thÓ, tæ chøc hîp t¸c x· s¶n xuÊt vµ c¸c h×nh thøc hîp t¸c, t­¬ng trî kh¸c theo nguyªn t¾c tù nguyÖn.

Nh÷ng ng­êi bu«n b¸n nhá ®­îc h­íng dÉn vµ gióp ®ì chuyÓn dÇn sang s¶n xuÊt hoÆc lµm nh÷ng nghÒ thÝch hîp kh¸c.

Ph¸p luËt quy ®Þnh ph¹m vi ®­îc phÐp lao ®éng riªng lÎ trong c¸c lÜnh vùc n«ng nghiÖp, tiÓu c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp, mü nghÖ, dÞch vô.

§iÒu 25

ë n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, nh÷ng c¬ së kinh tÕ cña ®Þa chñ phong kiÕn vµ t­ s¶n m¹i b¶n ®Òu bÞ quèc h÷u ho¸ kh«ng båi th­êng.

§iÒu 26

Nhµ n­íc tiÕn hµnh c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ®èi víi thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa ë thµnh thÞ vµ n«ng th«n b»ng nh÷ng h×nh thøc thÝch hîp.

§iÒu 27

Nhµ n­íc b¶o hé quyÒn së h÷u cña c«ng d©n vÒ thu nhËp hîp ph¸p, cña c¶i ®Ó dµnh, nhµ ë, t­ liÖu sinh ho¹t, nh÷ng c«ng cô s¶n xuÊt dïng trong nh÷ng tr­êng hîp ®­îc phÐp lao ®éng riªng lÎ.

Ph¸p luËt b¶o hé quyÒn thõa kÕ tµi s¶n cña c«ng d©n.

§iÒu 28

Khi thËt cÇn thiÕt v× lîi Ých chung, Nhµ n­íc cã thÓ tr­ng mua, tr­ng dông hoÆc tr­ng thu cã båi th­êng tµi s¶n cña c¸ nh©n hoÆc cña tËp thÓ.

ThÓ thøc trung mua, tr­ng dông, tr­ng thu do ph¸p luËt quy ®Þnh.

§iÒu 29

Nhµ n­íc c¨n cø vµo yªu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ, v¨n ho¸ vµ cñng cè quèc phßng mµ ph©n bè vµ sö dông hîp lý lùc l­îng lao ®éng x· héi trong c¶ n­íc, ë tõng ®Þa ph­¬ng vµ c¬ së.

§iÒu 30

Nhµ n­íc gi¸o dôc vµ vËn ®éng toµn d©n cÇn kiÖm x©y dùng chñ nghÜa x· héi; quy ®Þnh vµ kiÓm tra chÆt chÏ viÖc sö dông lùc l­îng lao ®éng, vËt t­ vµ tiÒn vèn trong mäi ho¹t ®éng kinh tÕ vµ qu¶n lý Nhµ n­íc.

§iÒu 31

Nhµ n­íc vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ tËp thÓ ¸p dông nguyªn t¾c lµm theo n¨ng lùc, h­ëng theo lao ®éng, ®ång thêi t¨ng dÇn phóc lîi x· héi theo tr×nh ®é ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ quèc d©n.

§iÒu 32

Nhµ n­íc phèi hîp víi c«ng ®oµn vµ c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n kh¸c, kÕt hîp gi¸o dôc chÝnh trÞ, ®Ò cao kû luËt lao ®éng víi khuyÕn khÝch b»ng lîi Ých vËt chÊt ®Ó ®Èy m¹nh phong trµo thi ®ua x· héi chñ nghÜa.

§iÒu 33

Nhµ n­íc l·nh ®¹o nÒn kinh tÕ quèc d©n theo kÕ ho¹ch thèng nhÊt; ®Ò cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, ph¸t huy tÝnh chñ ®éng vµ tÝnh s¸ng t¹o cña c¸c cÊp, c¸c ngµnh, c¸c ®¬n vÞ c¬ së vµ c¸ nh©n, ®Ó x©y dùng vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ n­íc; huy ®éng mäi lùc l­îng lao ®éng, tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ c¬ së vËt chÊt - kü thuËt cña ®Êt n­íc, b¶o ®¶m cho nÒn kinh tÕ quèc d©n ph¸t triÓn toµn diÖn, c©n ®èi, v÷ng ch¾c, víi nhÞp ®é nhanh vµ hiÖu qu¶ cao.

§iÒu 34

Nhµ n­íc tæ chøc nÒn s¶n xuÊt x· héi theo h­íng s¶n xuÊt lín x· héi chñ nghÜa; x©y dùng vµ hoµn thiÖn kh«ng ngõng hÖ thèng qu¶n lý kinh tÕ; vËn dông ®óng ®¾n c¸c quy luËt kinh tÕ cña chñ nghÜa x· héi; ¸p dông nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ vµ nguyªn t¾c kÕt hîp qu¶n lý theo ngµnh víi qu¶n lý theo ®Þa ph­¬ng vµ vïng l·nh thæ; kÕt hîp lîi Ých cña Nhµ n­íc, cña tËp thÓ vµ cña ng­êi lao ®éng; x©y dùng vµ b¶o ®¶m t«n träng ph¸p luËt kinh tÕ.

§iÒu 35

Mäi ho¹t ®éng ®Çu c¬, tÝch tr÷, kinh doanh bÊt hîp ph¸p, lµm rèi lo¹i thÞ tr­êng, ph¸ ho¹i kÕ ho¹ch Nhµ n­íc, tham «, trém c¾p, hèi lé hoÆc l·ng phÝ, v« tr¸ch nhiÖm g©y thiÖt h¹i nghiªm träng ®Õn lîi Ých cña Nhµ n­íc vµ cña nh©n d©n ®Òu bÞ ph¸p luËt nghiªm trÞ.

§iÒu 36

C¸c c¬ quan Nhµ n­íc, xÝ nghiÖp, hîp t¸c x·, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n vµ c«ng d©n ®Òu cã nghÜa vô thùc hiÖn chÝnh s¸ch b¶o vÖ, c¶i t¹o vµ t¸i sinh c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn, b¶o vÖ vµ c¶i thiÖn m«i tr­êng sèng.

 

CH­¬NG III

V¨N HO¸, GI¸O DôC, KHOA HäC,

Kü THUËT

§iÒu 37

N­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ®Èy m¹nh c¸ch m¹ng t­ t­ëng vµ v¨n ho¸, x©y dùng nÒn v¨n ho¸ míi cã néi dung x· héi chñ nghÜa vµ tÝnh chÊt d©n téc, cã tÝnh ®¶ng vµ tÝnh nh©n d©n; x©y dùng con ng­êi míi cã ý thøc lµm chñ tËp thÓ, yªu lao ®éng, quý träng cña c«ng, cã v¨n ho¸, cã kiÕn thøc khoa häc, kü thuËt, cã søc khoÎ, yªu n­íc x· héi chñ nghÜa vµ cã tinh thÇn quèc tÕ v« s¶n.

§iÒu 38

Chñ nghÜa M¸c - Lªnin lµ hÖ t­ t­ëng chØ ®¹o sù ph¸t triÓn cña x· héi ViÖt Nam.

Nhµ n­íc tuyªn truyÒn, gi¸o dôc s©u réng chñ nghÜa M¸c - Lªnin, ®­êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam, HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt cña n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam; b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn nh÷ng gi¸ trÞ v¨n ho¸ vµ tinh thÇn cña d©n téc, tiÕp thô tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi; chèng c¸c t­ t­ëng phong kiÕn, t­ s¶n vµ ¶nh h­ëng cña v¨n ho¸ ®Õ quèc, thùc d©n; phª ph¸n t­ t­ëng tiÓu t­ s¶n; x©y dùng nÕp sèng x· héi chñ nghÜa, xo¸ bá nÕp sèng l¹c hËu, bµi trõ mª tÝn dÞ ®oan.

§iÒu 39

Nhµ n­íc ch¨m lo viÖc t¨ng c­êng c¬ së vËt chÊt, quy ®Þnh chÕ ®é vµ thi hµnh nh÷ng biÖn ph¸p cÇn thiÕt nh»m b¶o ®¶m quyÒn lµm chñ tËp thÓ cña nh©n d©n lao ®éng vÒ v¨n ho¸, gi¸o dôc, khoa häc, kü thuËt; ph¸t huy tÝnh tÝch cùc vµ tÝnh s¸ng t¹o cña nh©n d©n; lµm cho sù nghiÖp x©y dùng nÒn v¨n ho¸ míi vµ con ng­êi míi thËt sù lµ cña toµn d©n vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó toµn d©n ®­îc h­ëng nh÷ng thµnh tùu tèt ®Ñp cña v¨n ho¸ d©n téc vµ v¨n ho¸ thÕ giíi.

§iÒu 40

NÒn gi¸o dôc ViÖt Nam kh«ng ngõng ®­îc ph¸t triÓn vµ c¶i tiÕn theo nguyªn lý häc ®i ®«i víi hµnh, gi¸o dôc kÕt hîp víi lao ®éng s¶n xuÊt, nhµ tr­êng g¾n liÒn víi x· héi, nh»m ®µo t¹o cã chÊt l­îng nh÷ng ng­êi lao ®éng x· héi chñ nghÜa vµ båi d­ìng thÕ hÖ c¸ch m¹ng cho ®êi sau.

§iÒu 41

Sù nghiÖp gi¸o dôc do Nhµ n­íc thèng nhÊt qu¶n lý.

Nhµ n­íc ch¨m lo ph¸t triÓn c©n ®èi hÖ thèng gi¸o dôc: gi¸o dôc mÇm non, gi¸o dôc phæ th«ng, gi¸o dôc chuyªn nghiÖp, gi¸o dôc ®¹i häc; ph¸t triÓn c¸c tr­êng d¹y nghÒ, tr­êng võa häc võa lµm, hÖ thèng häc t¹i chøc; hoµn thµnh thanh to¸n n¹n mï ch÷, t¨ng c­êng c«ng t¸c bæ tóc v¨n ho¸, kh«ng ngõng n©ng cao tr×nh ®é v¨n ho¸ vµ nghÒ nghiÖp cña toµn d©n.

§oµn thanh niªn céng s¶n Hå ChÝ Minh, gia ®×nh vµ x· héi cïng víi nhµ tr­êng cã tr¸ch nhiÖm gi¸o dôc thanh niªn, thiÕu niªn vµ nhi ®ång.

§iÒu 42

Nhµ n­íc ®Èy m¹nh c¸ch m¹ng khoa häc - kü thuËt nh»m ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, thóc ®Èy sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ x· héi chñ nghÜa, n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n vµ cñng cè quèc phßng, x©y dùng nÒn khoa häc, kü thuËt tiªn tiÕn cña n­íc ta.

§iÒu 43

Khoa häc x· héi, khoa häc tù nhiªn vµ khoa häc kü thuËt ®­îc ph¸t triÓn m¹nh mÏ.

Nhµ n­íc ch¨m lo viÖc phæ biÕn vµ gi¸o dôc khoa häc vµ kü thuËt; g¾n liÒn viÖc gi¶ng d¹y, nghiªn cøu víi s¶n xuÊt, ®êi sèng vµ quèc phßng; ph¸t triÓn vµ sö dông hîp lý ®éi ngò c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé khoa häc, c¸n bé vµ c«ng nh©n kü thuËt; khuyÕn khÝch nghiªn cøu, s¸ng chÕ, ph¸t minh; chó träng nghiªn cøu øng dông; ph¸t huy tinh thÇn tù lùc tù c­êng, chñ ®éng, s¸ng t¹o, ®ång thêi vËn dông nh÷ng thµnh tùu khoa häc vµ kü thuËt tiªn tiÕn cña thÕ giíi; t¨ng c­êng hîp t¸c quèc tÕ vÒ khoa häc, kü thuËt.

§iÒu 44

V¨n häc, nghÖ thuËt ViÖt Nam ®­îc x©y dùng trªn lËp tr­êng, quan ®iÓm cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ theo ®­êng lèi v¨n nghÖ cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam.

C¸c ho¹t ®éng v¨n nghÖ chuyªn nghiÖp vµ kh«ng chuyªn nghiÖp ®Òu ®­îc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn, nh»m gi¸o dôc ®­êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n­íc, gi¸o dôc ®¹o ®øc, t­ t­ëng, t×nh c¶m c¸ch m¹ng, n©ng cao tr×nh ®é thÈm mü vµ tho¶ m·n nhu cÇu vÒ v¨n ho¸ cña nh©n d©n.

§iÒu 45

C«ng t¸c th«ng tin, b¸o chÝ, xuÊt b¶n, th­ viÖn, ph¸t thanh, truyÒn h×nh, ®iÖn ¶nh ®­îc ph¸t triÓn vµ kh«ng ngõng n©ng cao vÒ tr×nh ®é chÝnh trÞ, t­ t­ëng vµ nghÖ thuËt, nh»m h­íng dÉn d­ luËn x· héi, gi¸o dôc chÝnh trÞ, v¨n ho¸, khoa häc, kü thuËt vµ ®éng viªn toµn d©n ra søc thi ®ua x· héi chñ nghÜa.

§iÒu 46

C¸c di tÝch lÞch sö vµ v¨n ho¸, c¸c c«ng tr×nh mü thuËt c«ng céng, c¸c danh lam, th¾ng c¶nh ®­îc tu bæ vµ b¶o vÖ.

C«ng t¸c b¶o tån, b¶o tµng ®­îc chó träng.

§iÒu 47

Nhµ n­íc ch¨m lo b¶o vÖ vµ t¨ng c­êng søc khoÎ cña nh©n d©n; x©y dùng nÒn y häc ViÖt nam theo ph­¬ng h­íng dù phßng; kÕt hîp y häc, d­îc häc hiÖn ®¹i víi y häc, d­îc häc cæ truyÒn cña d©n téc, kÕt hîp phßng bÖnh víi ch÷a bÖnh, lÊy phßng bÖnh lµ chÝnh; kÕt hîp ph¸t triÓn y tÕ Nhµ n­íc víi ph¸t triÓn y tÕ nh©n d©n ®Õn tËn c¬ së.

Nhµ n­íc vµ x· héi b¶o vÖ bµ mÑ vµ trÎ em; vËn ®éng sinh ®Î cã kÕ ho¹ch.

§iÒu 48

NÒn thÓ dôc, thÓ thao ViÖt Nam cã tÝnh chÊt d©n téc, khoa häc vµ nh©n d©n, ®­îc ph¸t triÓn m¹nh mÏ, c©n ®èi, nh»m t¨ng c­êng søc khoÎ vµ båi d­ìng thÓ lùc cña nh©n d©n ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc.

§iÒu 49

Du lÞch ®­îc khuyÕn khÝch vµ tæ chøc chu ®¸o.

 

CH­¬NG IV

B¶O VÖ Tæ QUèC X· HéI CHñ NGHÜA

§iÒu 50

N­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam x©y dùng nÒn quèc phßng toµn d©n, toµn diÖn vµ hiÖn ®¹i trªn c¬ së kÕt hîp x©y dùng Tæ quèc víi b¶o vÖ Tæ quèc, kÕt hîp søc m¹nh cña lùc l­îng vò trang nh©n d©n víi søc m¹nh cña toµn d©n, kÕt hîp søc m¹nh truyÒn thèng ®oµn kÕt d©n téc chèng ngo¹i x©m víi søc m¹nh cña chÕ ®é x· héi chñ nghÜa.

§iÒu 51

C¸c lùc l­îng vò trang nh©n d©n n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, tuyÖt ®èi trung thµnh víi Tæ quèc vµ nh©n d©n, cã nhiÖm vô s½n sµng chiÕn ®Êu b¶o vÖ nh÷ng thµnh qu¶ cña c¸ch m¹ng, ®éc lËp, chñ quyÒn, thèng nhÊt, toµn vÑn l·nh thæ cña Tæ quèc, an ninh chÝnh trÞ vµ trËt tù, an toµn x· héi, tù do, h¹nh phóc vµ lao ®éng hoµ b×nh cña nh©n d©n, cïng toµn d©n x©y dùng n­íc nhµ.

§iÒu 52

Nhµ n­íc ph¸t huy tinh thÇn yªu n­íc vµ chñ nghÜa anh hïng c¸ch m¹ng cña nh©n d©n, thùc hiÖn chÕ ®é nghÜa vô qu©n sù, ch¨m lo c«ng nghiÖp quèc phßng, huy ®éng nh©n lùc, vËt lùc nh»m x©y dùng lùc l­îng vò trang nh©n d©n hïng m¹nh, kh«ng ngõng t¨ng c­êng kh¶ n¨ng b¶o vÖ ®Êt n­íc.

TÊt c¶ c¸c c¬ quan Nhµ n­íc, tæ chøc x· héi vµ c«ng d©n ph¶i lµm ®Çy ®ñ nhiÖm vô quèc phßng vµ an ninh do ph¸p luËt quy ®Þnh.

 

CH­¬NG V

QUYÒN Vµ NGHÜA Vô C¬ B¶N CñA C«NG D©N

§iÒu 53

C«ng d©n n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ ng­êi cã quèc tÞch ViÖt Nam theo luËt ®Þnh.

§iÒu 54

QuyÒn vµ nghÜa vô cña c«ng d©n thÓ hiÖn chÕ ®é lµm chñ tËp thÓ cña nh©n d©n lao ®éng, kÕt hîp hµi hoµ nh÷ng yªu cÇu cña cuéc sèng x· héi víi tù do ch©n chÝnh cña c¸ nh©n, b¶o ®¶m sù nhÊt trÝ vÒ lîi Ých gi÷a Nhµ n­íc, tËp thÓ vµ c¸ nh©n theo nguyªn t¾c mçi ng­êi v× mäi ng­êi, mäi ng­êi v× mçi ng­êi.

QuyÒn cña c«ng d©n kh«ng t¸ch rêi nghÜa vô cña c«ng d©n.

Nhµ n­íc b¶o ®¶m c¸c quyÒn cña c«ng d©n; c«ng d©n ph¶i lµm trßn nghÜa vô cña m×nh ®èi víi Nhµ n­íc vµ x· héi.

§iÒu 55

Mäi c«ng d©n ®Òu b×nh ®¼ng tr­íc ph¸p luËt.

§iÒu 56

C«ng d©n cã quyÒn tham gia qu¶n lý c«ng viÖc cña Nhµ n­íc vµ cña x· héi.

§iÒu 57

C«ng d©n kh«ng ph©n biÖt d©n téc, nam n÷, thµnh phÇn x· héi, tÝn ng­ìng t«n gi¸o, tr×nh ®é v¨n ho¸, nghÒ nghiÖp, thêi h¹n c­ tró, tõ m­êi t¸m tuæi trë lªn ®Òu cã quyÒn bÇu cö vµ tõ hai m­¬i mèt tuæi trë lªn ®Òu cã thÓ ®­îc bÇu vµo Quèc héi, Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp, trõ nh÷ng ng­êi mÊt trÝ vµ nh÷ng ng­êi bÞ ph¸p luËt hoÆc Toµ ¸n nh©n d©n t­íc c¸c quyÒn ®ã.

§iÒu 58

Lao ®éng lµ quyÒn, nghÜa vô vµ vinh dù hµng ®Çu cña c«ng d©n.

C«ng d©n cã quyÒn cã viÖc lµm. Ng­êi cã søc lao ®éng ph¶i lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

Nhµ n­íc dùa vµo kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸ mµ t¹o thªm viÖc lµm, s¾p xÕp c«ng viÖc c¨n cø vµo n¨ng lùc, nguyÖn väng c¸ nh©n vµ yªu cÇu cña x· héi, n©ng cao tr×nh ®é nghÒ nghiÖp, båi d­ìng søc lao ®éng, kh«ng ngõng c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lµm viÖc cña lao ®éng ch©n tay vµ lao ®éng trÝ ãc.

Nhµ n­íc quy ®Þnh vµ b¶o ®¶m thùc hiÖn c¸c chÕ ®é nh»m ®Ò phßng tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp.

§iÒu 59

Ng­êi lao ®éng cã quyÒn nghØ ng¬i.

Nhµ n­íc quy ®Þnh thêi gian lao ®éng, chÕ ®é an d­ìng vµ nghØ ng¬i cña c«ng nh©n, viªn chøc.

C«ng nh©n, viªn chøc khi vÒ h­u, giµ yÕu, bÖnh tËt hoÆc mÊt søc lao ®éng ®­îc h­ëng quyÒn lîi b¶o hiÓm x· héi.

Nhµ n­íc më réng dÇn sù nghiÖp b¶o hiÓm x· héi theo tr×nh ®é ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ quèc d©n vµ b¶o ®¶m cho ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng quyÒn lîi ®ã.

Nhµ n­íc h­íng dÉn c¸c hîp t¸c x· thùc hiÖn tõng b­íc chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi ®èi víi x· viªn.

§iÒu 60

Häc tËp lµ quyÒn vµ nghÜa vô cña c«ng d©n.

Nhµ n­íc thùc hiÖn tõng b­íc chÕ ®é gi¸o dôc phæ th«ng b¾t buéc,

thùc hiÖn chÕ ®é häc kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn vµ chÝnh s¸ch cÊp häc bæng,

t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c«ng d©n häc tËp.

§iÒu 61

C«ng d©n cã quyÒn ®­îc b¶o vÖ søc khoÎ.

Nhµ n­íc thùc hiÖn chÕ ®é kh¸m bÖnh vµ ch÷a bÖnh kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn.

§iÒu 62

C«ng d©n cã quyÒn cã nhµ ë.

Nhµ n­íc më réng viÖc x©y dùng nhµ ë, ®ång thêi khuyÕn khÝch, gióp ®ì tËp thÓ vµ c«ng d©n x©y dùng nhµ ë theo quy ho¹ch chung, nh»m thùc hiÖn tõng b­íc quyÒn ®ã. ViÖc ph©n phèi diÖn tÝch nhµ ë do Nhµ n­íc qu¶n lý ph¶i c«ng b»ng, hîp lý.

§iÒu 63

Phô n÷ vµ nam giíi cã quyÒn ngang nhau vÒ mäi mÆt chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi vµ gia ®×nh.

Nhµ n­íc vµ x· héi ch¨m lo n©ng cao tr×nh ®é chÝnh trÞ, v¨n ho¸, khoa häc, kü thuËt vµ nghÒ nghiÖp cña phô n÷, kh«ng ngõng ph¸t huy vai trß cña phô n÷ trong x· héi.

Nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch lao ®éng phï hîp víi ®iÒu kiÖn cña phô n÷. Phô n÷ vµ nam giíi viÖc lµm nh­ nhau th× tiÒn l­¬ng ngang nhau. Phô n÷ cã quyÒn nghØ tr­íc vµ sau khi sinh ®Î mµ vÉn h­ëng nguyªn l­¬ng nÕu lµ c«ng nh©n, viªn chøc, hoÆc h­ëng phô cÊp sinh ®Î nÕu lµ x· viªn hîp t¸c x·.

Nhµ n­íc vµ x· héi ch¨m lo ph¸t triÓn c¸c nhµ hé sinh, nhµ trÎ, líp mÉu gi¸o, nhµ ¨n c«ng céng vµ nh÷ng c¬ së phóc lîi x· héi kh¸c, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho phô n÷ s¶n xuÊt, c«ng t¸c, häc tËp vµ nghØ ng¬i.

§iÒu 64

Gia ®×nh lµ tÕ bµo cña x· héi.

Nhµ n­íc b¶o hé h«n nh©n vµ gia ®×nh.

H«n nh©n theo nguyªn t¾c tù nguyÖn, tiÕn bé, mét vî mét chång, vî chång b×nh ®¼ng.

Cha mÑ cã nghÜa vô nu«i d¹y con c¸i thµnh nh÷ng c«ng d©n cã Ých cho x· héi. Con c¸i cã nghÜa vô kÝnh träng vµ ch¨m sãc cha mÑ.

Nhµ n­íc vµ x· héi kh«ng thõa nhËn sù ph©n biÖt ®èi xö gi÷a c¸c con.

§iÒu 65

Nhµ n­íc vµ x· héi chó träng b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc thiÕu niªn, nhi ®ång, më réng dÇn viÖc ®¶m nhiÖm nu«i d¹y trÎ em, lµm cho sinh ho¹t, häc tËp vµ tr­ëng thµnh cña trÎ em ®­îc b¶o ®¶m.

§iÒu 66

Nhµ n­íc vµ x· héi t¹o ®iÒu kiÖn cho thanh niªn häc tËp, lao ®éng vµ gi¶i trÝ, ph¸t triÓn trÝ tuÖ, n¨ng khiÕu vµ thÓ lùc; ch¨m lo båi d­ìng lý t­ëng céng s¶n chñ nghÜa vµ gi¸o dôc ®¹o ®øc c¸ch m¹ng cho thanh niªn.

Thanh niªn ph¶i lµm trßn nhiÖm vô lùc l­îng xung kÝch trong phong trµo thi ®ua x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc, trong c¸ch m¹ng vÒ quan hÖ s¶n xuÊt, c¸ch m¹ng khoa häc - kü thuËt, c¸ch m¹ng t­ t­ëng vµ v¨n ho¸.

§iÒu 67

C«ng d©n cã c¸c quyÒn tù do ng«n luËn, tù do b¸o chÝ, tù do héi häp, tù do lËp héi, tù do biÓu t×nh, phï hîp víi lîi Ých cña chñ nghÜa x· héi vµ cña nh©n d©n.

Nhµ n­íc t¹o ®iÒu kiÖn vËt chÊt cÇn thiÕt ®Ó c«ng d©n sö dông c¸c quyÒn ®ã.

Kh«ng ai ®­îc lîi dông c¸c quyÒn tù do d©n chñ ®Ó x©m ph¹m lîi Ých cña Nhµ n­íc vµ cña nh©n d©n.

§iÒu 68

C«ng d©n cã quyÒn tù do tÝn ng­ìng, theo hoÆc kh«ng theo mét t«n gi¸o nµo.

Kh«ng ai ®­îc lîi dông t«n gi¸o ®Ó lµm tr¸i ph¸p luËt vµ chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc.

§iÒu 69

C«ng d©n cã quyÒn bÊt kh¶ x©m ph¹m vÒ th©n thÓ.

Kh«ng ai cã thÓ bÞ b¾t, nÕu kh«ng cã quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n nh©n d©n, quyÕt ®Þnh hoÆc phª chuÈn cña ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n.

ViÖc b¾t vµ giam gi÷ ng­êi ph¶i theo ®óng ph¸p luËt.

Nghiªm cÊm mäi h×nh thøc truy bøc, nhôc h×nh.

§iÒu 70

C«ng d©n cã quyÒn ®­îc ph¸p luËt b¶o hé vÒ tÝnh m¹ng, tµi s¶n, danh dù vµ nh©n phÈm.

§iÒu 71

C«ng d©n cã quyÒn bÊt kh¶ x©m ph¹m vÒ chç ë.

Kh«ng ai ®­îc tù ý vµo chç ë cña ng­êi kh¸c nÕu ng­êi ®ã kh«ng ®ång ý, trõ tr­êng hîp ®­îc ph¸p luËt cho phÐp. ViÖc kh¸m xÐt chç ë ph¶i do ®¹i diÖn c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn tiÕn hµnh, theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

BÝ mËt th­ tÝn, ®iÖn tho¹i, ®iÖn tÝn ®­îc b¶o ®¶m.

QuyÒn tù do ®i l¹i vµ c­ tró ®­îc t«n träng, theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 72

C«ng d©n cã quyÒn nghiªn cøu khoa häc, kü thuËt, s¸ng t¸c v¨n häc, nghÖ thuËt vµ tham gia c¸c ho¹t ®éng v¨n ho¸ kh¸c.

Nhµ n­íc khuyÕn khÝch vµ gióp ®ì c«ng d©n theo ®uæi sù nghiÖp khoa häc, kü thuËt, v¨n häc, nghÖ thuËt nh»m phôc vô ®êi sèng, phôc vô c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc; båi d­ìng, ph¸t huy së tr­êng vµ n¨ng khiÕu c¸ nh©n.

QuyÒn lîi cña t¸c gi¶ vµ cña ng­êi s¸ng chÕ, ph¸t minh ®­îc b¶o ®¶m.

§iÒu 73

C«ng d©n cã quyÒn khiÕu n¹i vµ tè c¸o víi bÊt cø c¬ quan nµo cña Nhµ n­íc vÒ nh÷ng viÖc lµm tr¸i ph¸p luËt cña c¬ quan Nhµ n­íc, tæ chøc x· héi, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n hoÆc cña bÊt cø c¸ nh©n nµo thuéc c¸c c¬ quan, tæ chøc vµ ®¬n vÞ ®ã.

C¸c ®iÒu khiÕu n¹i vµ tè c¸o ph¶i ®­îc xem xÐt vµ gi¶i quyÕt nhanh chãng.

Mäi hµnh ®éng x©m ph¹m quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña c«ng d©n ph¶i ®­îc kÞp thêi söa ch÷a vµ xö lý nghiªm minh. Ng­êi bÞ thiÖt h¹i cã quyÒn ®­îc båi th­êng.

Nghiªm cÊm viÖc tr¶ thï ng­êi khiÕn n¹i, tè c¸o.

§iÒu 74

Nhµ n­íc thùc hiÖn chÝnh s¸ch ­u ®·i ®èi víi th­¬ng binh vµ gia ®×nh liÖt sÜ, t¹o ®iÒu kiÖn cho th­¬ng binh phôc håi chøc n¨ng lao ®éng, cã viÖc lµm phï hîp víi søc khoÎ vµ cã cuéc sèng æn ®Þnh.

Nh÷ng ng­êi vµ nh÷ng gia ®×nh cã c«ng víi c¸ch m¹ng ®­îc khen th­ëng vµ ch¨m sãc.

Ng­êi giµ vµ ng­êi tµn tËt kh«ng n¬i n­¬ng tùa ®­îc Nhµ n­íc vµ x· héi gióp ®ì.

TrÎ må c«i ®­îc Nhµ n­íc vµ x· héi nu«i d¹y.

§iÒu 75

Nhµ n­íc b¶o hé quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña ViÖt kiÒu.

§iÒu 76

C«ng d©n ph¶i trung thµnh víi Tæ quèc.

Ph¶n béi Tæ quèc lµ téi nÆng nhÊt ®èi víi d©n téc.

§iÒu 77

B¶o vÖ Tæ quèc x· héi chñ nghÜa lµ nghÜa vô thiªng liªng vµ quyÒn cao quý cña c«ng d©n.

C«ng d©n cã bæn phËn lµm nghÜa vô qu©n sù vµ tham gia x©y dùng quèc phßng toµn d©n.

§iÒu 78

C«ng d©n cã nghÜa vô tu©n theo HiÕn ph¸p, ph¸p luËt, kû luËt lao ®éng, b¶o vÖ an ninh chÝnh trÞ vµ trËt tù, an toµn x· héi, gi÷ g×n bÝ mËt Nhµ n­íc, t«n träng nh÷ng quy t¾c cña cuéc sèng x· héi chñ nghÜa.

§iÒu 79

Tµi s¶n x· héi chñ nghÜa lµ thiªng liªng, kh«ng ai ®­îc x©m ph¹m. C«ng d©n cã nghÜa vô t«n träng vµ b¶o vÖ tµi s¶n x· héi chñ nghÜa.

§iÒu 80

C«ng d©n cã nghÜa vô ®ãng thuÕ vµ tham gia lao ®éng c«ng Ých theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 81

Nh÷ng ng­êi n­íc ngoµi ®Êu tranh v× tù do vµ ®éc lËp d©n téc, v× chñ nghÜa x· héi, d©n chñ vµ hoµ b×nh hoÆc v× sù nghiÖp khoa häc mµ bÞ bøc h¹i th× ®­îc Nhµ n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam cho phÐp c­ tró.

 

CH­¬NG VI

QUèC HéI

§iÒu 82

Quèc héi lµ c¬ quan ®¹i biÓu cao nhÊt cña nh©n d©n, c¬ quan quyÒn lùc Nhµ n­íc cao nhÊt cña n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.

Quèc héi lµ c¬ quan duy nhÊt cã quyÒn lËp hiÕn vµ lËp ph¸p.

Quèc héi quyÕt ®Þnh nh÷ng chÝnh s¸ch c¬ b¶n vÒ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i, nh÷ng môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸, nh÷ng quy t¾c chñ yÕu vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña bé m¸y Nhµ n­íc, vÒ quan hÖ x· héi vµ ho¹t ®éng cña c«ng d©n.

Quèc héi thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t tèi cao ®èi víi toµn bé ho¹t ®éng cña Nhµ n­íc.

§iÒu 83

Quèc héi cã nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n sau ®©y:

1- Lµm HiÕn ph¸p vµ söa ®æi HiÕn ph¸p.

2- Lµm luËt vµ söa ®æi luËt.

3- Thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t tèi cao viÖc tu©n theo HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt.

4- QuyÕt ®Þnh kÕ ho¹ch Nhµ n­íc vµ phª chuÈn viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ n­íc.

5- QuyÕt ®Þnh dù to¸n ng©n s¸ch Nhµ n­íc vµ phª chuÈn quyÕt to¸n ng©n s¸ch Nhµ n­íc.

6- Quy ®Þnh tæ chøc cña Quèc héi, Héi ®ång Nhµ n­íc, Héi ®ång bé tr­ëng, Héi ®ång nh©n d©n vµ Uû ban nh©n d©n, Toµ ¸n nh©n d©n, ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n.

7- BÇu vµ b·i miÔn Chñ tÞch, c¸c Phã Chñ tÞch vµ c¸c thµnh viªn kh¸c cña Héi ®ång Nhµ n­íc; Chñ tÞch, c¸c Phã Chñ tÞch vµ c¸c thµnh viªn kh¸c cña Héi ®ång bé tr­ëng; Ch¸nh ¸n Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao; ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao.

8- QuyÕt ®Þnh viÖc thµnh lËp hoÆc b·i bá c¸c bé, c¸c Uû ban Nhµ n­íc.

9- XÐt b¸o c¸o c«ng t¸c cña Héi ®ång Nhµ n­íc, cña Héi ®ång bé tr­ëng, cña Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao vµ cña ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao.

10- Quy ®Þnh, söa ®æi hoÆc b·i bá c¸c thø thuÕ.

11- QuyÕt ®Þnh viÖc ph©n v¹ch ®Þa giíi c¸c tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng vµ ®¬n vÞ hµnh chÝnh t­¬ng ®­¬ng.

12- QuyÕt ®Þnh ®¹i x¸.

13- QuyÕt ®Þnh vÊn ®Ò chiÕn tranh vµ hoµ b×nh.

14- QuyÕt ®Þnh giao cho c¸c tæ chøc x· héi viÖc thùc hiÖn mét sè nhiÖm vô thuéc chøc n¨ng qu¶n lý cña Nhµ n­íc.

15- Phª chuÈn hoÆc b·i bá nh÷ng hiÖp ­íc quèc tÕ theo ®Ò nghÞ cña Héi ®ång Nhµ n­íc.

Quèc héi cã thÓ ®Þnh cho m×nh nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n kh¸c, khi xÐt thÊy cÇn thiÕt.

§iÒu 84

NhiÖm kú cña mçi kho¸ Quèc héi lµ n¨m n¨m.

Hai th¸ng tr­íc khi Quèc héi hÕt nhiÖm kú, ph¶i bÇu xong Quèc héi kho¸ míi. ThÓ lÖ bÇu cö vµ sè ®¹i biÓu Quèc héi do luËt ®Þnh.

Trong tr­êng hîp ®Æc biÖt, Quèc héi cã thÓ quyÕt ®Þnh kÐo dµi nhiÖm kú cña m×nh vµ quyÕt ®Þnh nh÷ng biÖn ph¸p cÇn thiÕt b¶o ®¶m ho¹t ®éng cña Quèc héi.

§iÒu 85

Quèc héi häp th­êng lÖ mçi n¨m hai kú, do Héi ®ång Nhµ n­íc triÖu tËp.

Héi ®ång Nhµ n­íc cã thÓ triÖu tËp Quèc héi häp bÊt th­êng theo quyÕt ®Þnh cña m×nh, theo yªu cÇu cña Héi ®ång bé tr­ëng hoÆc cña Ýt nhÊt lµ mét phÇn ba tæng sè ®¹i biÓu Quèc héi.

Quèc héi kho¸ míi ®­îc triÖu tËp chËm nhÊt lµ hai th¸ng sau cuéc bÇu cö ®¹i biÓu Quèc héi.

Kú häp thø nhÊt cña mçi kho¸ Quèc héi do Chñ tÞch Héi ®ång Nhµ n­íc khai m¹c. Chñ tÞch Héi ®ång Nhµ n­íc chñ to¹ c¸c phiªn häp cho ®Õn khi bÇu Chñ tÞch Quèc héi kho¸ míi.

§iÒu 86

Héi ®ång Nhµ n­íc, Héi ®ång bé tr­ëng, Chñ tÞch Quèc héi, Héi ®ång quèc phßng, Héi ®ång d©n téc, c¸c Uû ban cña Quèc héi, c¸c ®¹i biÓu Quèc héi, Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao, ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao, MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam, c¸c chÝnh ®¶ng, Tæng c«ng ®oµn ViÖt Nam, tæ chøc liªn hiÖp n«ng d©n tËp thÓ ViÖt Nam, §oµn thµnh niªn céng s¶n Hå ChÝ Minh, Héi liªn hiÖp phô n÷ ViÖt Nam cã quyÒn tr×nh dù ¸n luËt ra tr­íc Quèc héi.

§iÒu 87

C¸c luËt vµ nghÞ quyÕt cña Quèc héi ph¶i ®­îc qu¸ nöa tæng sè ®¹i biÓu Quèc héi biÓu quyÕt t¸n thµnh, trõ tr­êng hîp söa ®æi HiÕn ph¸p quy ®Þnh ë §iÒu 147.

C¸c luËt ph¶i ®­îc c«ng bè chËm nhÊt lµ m­êi l¨m ngµy sau khi ®· ®­îc Quèc héi th«ng qua.

§iÒu 88

Quèc héi bÇu ra Uû ban thÈm tra t­ c¸ch ®¹i biÓu Quèc héi vµ c¨n cø vµo b¸o c¸o cña Uû ban ®ã mµ quyÕt ®Þnh x¸c nhËn t­ c¸ch ®¹i biÓu cña c¸c ®¹i biÓu Quèc héi.

§iÒu 89

Quèc héi bÇu ra Chñ tÞch vµ c¸c Phã Chñ tÞch Quèc héi. Sè Phã Chñ tÞch do Quèc héi ®Þnh.

Chñ tÞch Quèc héi chñ to¹ c¸c phiªn häp cña Quèc héi; b¶o ®¶m viÖc thi hµnh néi quy cña Quèc héi; gi÷ quan hÖ víi c¸c ®¹i biÓu Quèc héi; ®iÒu hoµ vµ phèi hîp ho¹t ®éng cña c¸c Uû ban cña Quèc héi; chøng thùc nh÷ng luËt vµ nh÷ng nghÞ quyÕt ®· ®­îc Quèc héi th«ng qua; thùc hiÖn quan hÖ ®èi ngo¹i cña Quèc héi.

C¸c Phã Chñ tÞch gióp Chñ tÞch Quèc héi thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n trªn ®©y.

Chñ tÞch Quèc héi cã quyÒn tham dù c¸c phiªn häp cña Héi ®ång Nhµ n­íc.

§iÒu 90

Quèc héi bÇu ra Héi ®ång quèc phßng.

Héi ®ång quèc phßng ®éng viªn mäi lùc l­îng vµ kh¶ n¨ng cña n­íc nhµ ®Ó b¶o vÖ Tæ quèc.

Trong tr­êng hîp cã chiÕn tranh, Quèc héi hoÆc Héi ®ång Nhµ n­íc cã thÓ giao cho Héi ®ång quèc phßng nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n ®Æc biÖt.

§iÒu 91

Quèc héi bÇu ra Héi ®ång d©n téc.

Héi ®ång d©n téc nghiªn cøu vµ kiÕn nghÞ víi Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ n­íc nh÷ng vÊn ®Ò d©n téc; gióp Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ n­íc gi¸m s¸t viÖc thi hµnh chÝnh s¸ch d©n téc.

Chñ tÞch Héi ®ång d©n téc cã quyÒn tham dù c¸c phiªn häp cña Héi ®ång Nhµ n­íc.

§iÒu 92

Quèc héi thµnh lËp c¸c Uû ban th­êng trùc cña Quèc héi.

C¸c Uû ban th­êng trùc nghiªn cøu, thÈm tra nh÷ng dù ¸n luËt, dù ¸n ph¸p lÖnh vµ dù ¸n kh¸c hoÆc nh÷ng b¸o c¸o mµ Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ n­íc giao cho; kiÕn nghÞ víi Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ n­íc nh÷ng vÊn ®Ò thuéc ph¹m vi ho¹t ®éng cña Uû ban; gióp Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ n­íc thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t.

Khi xÐt thÊy cÇn thiÕt, Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ n­íc cã thÓ thµnh lËp c¸c Uû ban l©m thêi ®Ó lµm nh÷ng nhiÖm vô nhÊt ®Þnh.

§iÒu 93

Héi ®ång quèc phßng, Héi ®ång d©n téc vµ c¸c Uû ban cña Quèc héi cã quyÒn yªu cÇu c¸c thµnh viªn cña Héi ®ång bé tr­ëng vµ nh÷ng nh©n viªn h÷u quan kh¸c tr×nh bµy hoÆc cung cÊp tµi liÖu vÒ nh÷ng vÊn ®Ò cÇn thiÕt. Nh÷ng ng­êi ®­îc yªu cÇu cã tr¸ch nhiÖm ®¸p øng yªu cÇu ®ã.

§iÒu 94

§¹i biÓu Quèc héi ph¶i liªn hÖ chÆt chÏ víi cö tri, chÞu sù gi¸m s¸t cña cö tri, thùc hiÖn chÕ ®é tiÕp xóc vµ b¸o c¸o víi cö tri vÒ ho¹t ®éng cña m×nh vµ cña Quèc héi, tr¶ lêi nh÷ng yªu cÇu vµ kiÕn nghÞ cña cö tri, xem xÐt vµ gióp gi¶i quyÕt nh÷ng ®iÒu khiÕu n¹i vµ tè c¸o cña nh©n d©n.

§¹i biÓu Quèc héi tuyªn truyÒn, phæ biÕn ph¸p luËt vµ chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc, ®éng viªn nh©n d©n tham gia qu¶n lý Nhµ n­íc.

§iÒu 95

§¹i biÓu Quèc héi cã quyÒn chÊt vÊn Héi ®ång bé tr­ëng vµ c¸c thµnh viªn cña Héi ®ång bé tr­ëng, Ch¸nh ¸n Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao vµ ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao.

C¬ quan hoÆc ng­êi bÞ chÊt vÊn ph¶i tr¶ lêi tr­íc Quèc héi trong kú häp cña Quèc héi. Trong tr­êng hîp cÇn ®iÒu tra th× Quèc héi cã thÓ quyÕt ®Þnh cho tr¶ lêi tr­íc Héi ®ång Nhµ n­íc hoÆc t¹i kú häp sau cña Quèc héi.

§¹i biÓu Quèc héi cã quyÒn kiÕn nghÞ víi c¸c c¬ quan Nhµ n­íc. Nh÷ng ng­êi phô tr¸ch c¸c c¬ quan nµy cã tr¸ch nhiÖm tiÕp ®¹i biÓu, xem xÐt vµ gi¶i quyÕt nh÷ng kiÕn nghÞ cña ®¹i biÓu.

§iÒu 96

Kh«ng cã sù ®ång ý cña Quèc héi vµ, trong thêi gian Quèc héi kh«ng häp, kh«ng cã sù ®ång ý cña Héi ®ång Nhµ n­íc, th× kh«ng ®­îc b¾t giam vµ truy tè ®¹i biÓu Quèc héi.

NÕu v× ph¹m ph¸p qu¶ tang mµ ®¹i biÓu Quèc héi bÞ t¹m gi÷, th× c¬ quan t¹m gi÷ ph¶i lËp tøc b¸o c¸o ®Ó Quèc héi hoÆc Héi ®ång Nhµ n­íc xÐt vµ quyÕt ®Þnh.

§iÒu 97

C¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã tr¸ch nhiÖm t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó ®¹i biÓu Quèc héi lµm nhiÖm vô ®¹i biÓu.

 

CH­¬NG VII

HéI ®åNG NHµ N­íC

§iÒu 98

Héi ®ång Nhµ n­íc lµ c¬ quan cao nhÊt ho¹t ®éng th­êng xuyªn cña Quèc héi, lµ Chñ tÞch tËp thÓ cña n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.

Héi ®ång Nhµ n­íc thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô vµ sö dông nh÷ng quyÒn h¹n ®­îc HiÕp ph¸p, c¸c luËt vµ nghÞ quyÕt cña Quèc héi giao cho, quyÕt ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò quan träng vÒ x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc, gi¸m s¸t viÖc thi hµnh HiÕp ph¸p, c¸c luËt, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña Quèc héi vµ cña Héi ®ång Nhµ n­íc, gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña bé m¸y Nhµ n­íc.

Héi ®ång Nhµ n­íc, th«ng qua Chñ tÞch Héi ®ång, thay mÆt n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam vÒ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i.

Héi ®ång Nhµ n­íc chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Quèc héi.

§iÒu 99

Héi ®ång Nhµ n­íc, ®­îc bÇu ra trong sè c¸c ®¹i biÓu Quèc héi, gåm cã:

Chñ tÞch Héi ®ång Nhµ n­íc,

C¸c Phã Chñ tÞch Héi ®ång Nhµ n­íc,

Tæng th­ ký Héi ®ång Nhµ n­íc,

C¸c uû viªn Héi ®ång Nhµ n­íc.

Sè Phã Chñ tÞch vµ uû viªn Héi ®ång Nhµ n­íc do Quèc héi ®Þnh.

Thµnh viªn cña Héi ®ång Nhµ n­íc kh«ng thÓ ®ång thêi lµ thµnh viªn cña Héi ®ång bé tr­ëng.

§iÒu 100

Héi ®ång Nhµ n­íc cã nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n sau ®©y:

1- Tuyªn bè vµ chñ tr× viÖc bÇu cö ®¹i biÓu Quèc héi.

2- TriÖu tËp c¸c kú häp cña Quèc héi.

3- C«ng bè luËt.

4- Ra ph¸p lÖnh.

5- Gi¶i thÝch HiÕn ph¸p, luËt vµ ph¸p lÖnh.

6- QuyÕt ®Þnh viÖc tr­ng cÇu ý kiÕn nh©n d©n.

7- Gi¸m s¸t c«ng t¸c cña Héi ®ång bé tr­ëng, cña Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao vµ cña ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao.

8- §×nh chØ viÖc thi hµnh vµ söa ®æi hoÆc b·i bá nh÷ng nghÞ quyÕt, nghÞ ®Þnh, quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång bé tr­ëng tr¸i víi HiÕn ph¸p, luËt vµ ph¸p lÖnh.

9- Gi¸m s¸t vµ h­íng dÉn ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp, nh»m ph¸t huy chøc n¨ng c¬ quan ®¹i biÓu nh©n d©n cña Héi ®ång nh©n d©n.

10- Söa ®æi hoÆc b·i bá nh÷ng nghÞ quyÕt kh«ng thÝch ®¸ng cña c¸c Héi ®ång nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng vµ cÊp t­¬ng ®­¬ng; gi¶i t¸n c¸c Héi ®ång nãi trªn trong tr­êng hîp c¸c Héi ®ång ®ã lµm thiÖt h¹i nghiªm träng ®Õn quyÒn lîi cña nh©n d©n.

11- Trong thêi gian Quèc héi kh«ng häp, quyÕt ®Þnh viÖc thµnh lËp hoÆc b·i bá c¸c bé, c¸c Uû ban Nhµ n­íc.

12- Trong thêi gian Quèc héi kh«ng häp, cö vµ b·i miÔn c¸c Phã Chñ tÞch Héi ®ång bé tr­ëng, c¸c bé tr­ëng, c¸c chñ nhiÖm Uû ban Nhµ n­íc.

13- Cö vµ b·i miÔn c¸c Phã Ch¸nh ¸n, thÈm ph¸n vµ héi thÈm nh©n d©n cña Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao; cö vµ b·i miÔn c¸c Phã ViÖn tr­ëng vµ kiÓm s¸t viªn ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao.

14- Bæ nhiÖm, b·i miÔn vµ triÖu håi c¸c ®¹i diÖn toµn quyÒn ngo¹i giao cña n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ë n­íc ngoµi vµ ë c¸c tæ chøc quèc tÕ.

15- TiÕp nhËn c¸c ®¹i diÖn toµn quyÒn ngo¹i giao cña n­íc ngoµi.

16- Phª chuÈn hoÆc b·i bá nh÷ng hiÖp ­íc quèc tÕ, trõ tr­êng hîp xÐt thÊy cÇn tr×nh Quèc héi quyÕt ®Þnh.

17- Quy ®Þnh hµm vµ cÊp qu©n sù, ngo¹i giao vµ nh÷ng hµm vµ cÊp kh¸c.

18- Quy ®Þnh vµ quyÕt ®Þnh viÖc tÆng th­ëng hu©n ch­¬ng, huy ch­¬ng vµ danh hiÖu vinh dù Nhµ n­íc.

19- QuyÕt ®Þnh ®Æc x¸.

20- Trong thêi gian Quèc héi kh«ng häp, tuyªn bè t×nh tr¹ng chiÕn tranh khi n­íc nhµ bÞ x©m l­îc.

21- QuyÕt ®Þnh viÖc tæng ®éng viªn hoÆc ®éng viªn côc bé, viÖc giíi nghiªm trong toµn quèc hoÆc tõng ®Þa ph­¬ng.

Nh÷ng quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång Nhµ n­íc nãi ë c¸c ®iÓm 11, 12 vµ 20 ph¶i tr×nh Quèc héi phª chuÈn trong kú häp gÇn nhÊt cña Quèc héi.

Quèc héi cã thÓ giao cho Héi ®ång Nhµ n­íc nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n kh¸c, khi xÐt thÊy cÇn thiÕt.

§iÒu 101

NhiÖm kú cña Héi ®ång Nhµ n­íc theo nhiÖm kú cña Quèc héi.

Khi Quèc héi hÕt nhiÖm kú, Héi ®ång Nhµ n­íc tiÕp tôc lµm nhiÖm vô cho ®Õn khi Quèc héi kho¸ míi bÇu ra Héi ®ång Nhµ n­íc míi.

§iÒu 102

C¸c ph¸p lÖnh vµ nghÞ quyÕt cña Héi ®ång Nhµ n­íc ph¶i ®­îc qu¸ nöa tæng sè thµnh viªn cña Héi ®ång Nhµ n­íc biÓu quyÕt t¸n thµnh.

§iÒu 103

Chñ tÞch Héi ®ång Nhµ n­íc thèng lÜnh c¸c lùc l­îng vò trang nh©n d©n toµn quèc vµ gi÷ chøc vô Chñ tÞch Héi ®ång quèc phßng.

 

CH­¬NG VIII

HéI ®åNG Bé TR­ëNG

§iÒu 104

Héi ®ång bé tr­ëng lµ ChÝnh phñ cña n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, lµ c¬ quan chÊp hµnh vµ hµnh chÝnh Nhµ n­íc cao nhÊt cña c¬ quan quyÒn lùc Nhµ n­íc cao nhÊt.

Héi ®ång bé tr­ëng thèng nhÊt qu¶n lý viÖc thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi, an ninh, quèc phßng vµ ®èi ngo¹i cña Nhµ n­íc; t¨ng c­êng hiÖu lùc cña bé m¸y Nhµ n­íc tõ trung ­¬ng ®Õn c¬ së; b¶o ®¶m viÖc t«n träng vµ chÊp hµnh ph¸p luËt; ph¸t huy quyÒn lµm chñ tËp thÓ cña nh©n d©n; b¶o ®¶m x©y dùng chñ nghÜa x· héi, kh«ng ngõng n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña nh©n d©n.

Héi ®ång bé tr­ëng chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Quèc héi; trong thêi gian Quèc héi kh«ng häp th× chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Héi ®ång Nhµ n­íc.

§iÒu 105

Héi ®ång bé tr­ëng gåm cã:

Chñ tÞch Héi ®ång bé tr­ëng,

C¸c Phã Chñ tÞch Héi ®ång bé tr­ëng,

C¸c bé tr­ëng vµ Chñ nhiÖm Uû ban Nhµ n­íc.

§iÒu 106

Chñ tÞch Tæng c«ng ®oµn ViÖt Nam cã quyÒn tham dù héi nghÞ Héi ®ång bé tr­ëng.

Chñ tÞch Uû ban trung ­¬ng MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam vµ ng­êi phô tr¸ch chÝnh cña c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n trong MÆt trËn ®­îc mêi tham dù héi nghÞ Héi ®ång bé tr­ëng khi cÇn thiÕt.

§iÒu 107

Héi ®ång bé tr­ëng cã nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n sau ®©y:

1- B¶o ®¶m viÖc thi hµnh HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt.

2- Tr×nh dù ¸n luËt, dù ¸n ph¸p lÖnh vµ c¸c dù ¸n kh¸c tr­íc Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ n­íc.

3- LËp dù ¸n kÕ ho¹ch Nhµ n­íc vµ dù to¸n ng©n s¸ch Nhµ n­íc tr×nh Quèc héi; tæ chøc thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ n­íc vµ ng©n s¸ch Nhµ n­íc.

4- Thèng nhÊt qu¶n lý viÖc c¶i t¹o, x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ quèc d©n, viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸, gi¸o dôc, khoa häc, kü thuËt.

5- Ch¨m lo c¶i thiÖn ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña nh©n d©n.

6- B¶o hé quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña c«ng d©n vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho c«ng d©n h­ëng quyÒn lîi vµ lµm trßn nghÜa vô cña m×nh.

7- Tæ chøc quèc phßng toµn d©n vµ x©y dùng c¸c lùc l­îng vò trang nh©n d©n.

8- B¶o ®¶m an ninh chÝnh trÞ vµ trËt tù, an toµn x· héi.

9- Thi hµnh viÖc ®éng viªn, giíi nghiªm vµ mäi biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó b¶o vÖ Tæ quèc.

10- Thi hµnh nh÷ng biÖn ph¸p nh»m b¶o vÖ tµi s¶n x· héi chñ nghÜa, b¶o vÖ lîi Ých cña Nhµ n­íc vµ cña x· héi.

11- Thèng nhÊt qu¶n lý tµi chÝnh, tiÒn tÖ vµ tÝn dông.

12- Tæ chøc vµ l·nh ®¹o c«ng t¸c kiÓm kª vµ thèng kª cña Nhµ n­íc.

13- Tæ chøc vµ l·nh ®¹o c«ng t¸c träng tµi Nhµ n­íc vÒ kinh tÕ.

14- Tæ chøc vµ l·nh ®¹o c«ng t¸c b¶o hiÓm Nhµ n­íc.

15- Tæ chøc vµ l·nh ®¹o c«ng t¸c thanh tra vµ kiÓm tra cña Nhµ n­íc.

16- Tæ chøc vµ qu¶n lý c«ng t¸c ®èi ngo¹i cña Nhµ n­íc; chØ ®¹o viÖc thùc hiÖn c¸c hiÖp ­íc vµ hiÖp ®Þnh ®· ký kÕt.

17- X©y dùng vµ kiÖn toµn bé m¸y qu¶n lý Nhµ n­íc tõ trung ­¬ng ®Õn c¬ së; ®µo t¹o, båi d­ìng, s¾p xÕp vµ sö dông ®éi ngò c¸n bé Nhµ n­íc.

18- L·nh ®¹o c«ng t¸c cña c¸c bé vµ c¸c c¬ quan kh¸c thuéc Héi ®ång bé tr­ëng.

19- B¶o ®¶m cho Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp thùc hiÖn nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña c¬ quan quyÒn lùc Nhµ n­íc ë ®Þa ph­¬ng.

20- L·nh ®¹o Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp.

21- T¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam vµ c¸c thµnh viªn cña MÆt trËn ho¹t ®éng.

22- Tæ chøc vµ l·nh ®¹o c«ng t¸c tuyªn truyÒn, gi¸o dôc HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt trong nh©n d©n.

23- §×nh chØ viÖc thi hµnh vµ söa ®æi hoÆc b·i bá nh÷ng quyÕt ®Þnh, chØ thÞ, th«ng t­ kh«ng thÝch ®¸ng cña c¸c bé vµ c¸c c¬ quan kh¸c thuéc Héi ®ång bé tr­ëng.

24- §×nh chØ viÖc thi hµnh nh÷ng nghÞ quyÕt kh«ng thÝch ®¸ng cña c¸c Héi ®ång nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng vµ cÊp t­¬ng ®­¬ng, ®ång thêi ®Ò nghÞ Héi ®ång Nhµ n­íc söa ®æi hoÆc b·i bá nh÷ng nghÞ quyÕt ®ã.

25- §×nh chØ viÖc thi hµnh vµ sö ®æi hoÆc b·i bá nh÷ng quyÕt ®Þnh vµ chØ thÞ kh«ng thÝch ®¸ng cña Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp.

26- QuyÕt ®Þnh viÖc ph©n v¹ch ®Þa giíi c¸c ®¬n vÞ hµnh chÝnh d­íi cÊp tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng vµ ®¬n vÞ hµnh chÝnh t­¬ng ®­¬ng.

Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ n­íc cã thÓ giao cho Héi ®ång bé tr­ëng nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n kh¸c, khi xÐt thÊy cÇn thiÕt.

§iÒu 108

NhiÖm kú cña Héi ®ång bé tr­ëng theo nhiÖm kú cña Quèc héi.

Khi Quèc héi hÕt nhiÖm kú, Héi ®ång bé tr­ëng tiÕp tôc lµm nhiÖm vô cho ®Õn khi Quèc héi kho¸ míi bÇu ra Héi ®ång bé tr­ëng míi.

§iÒu 109

Héi ®ång bé tr­ëng c¨n cø vµo HiÕn ph¸p, c¸c luËt vµ ph¸p lÖnh, ra nh÷ng nghÞ quyÕt, nghÞ ®Þnh, quyÕt ®Þnh, chØ thÞ, th«ng t­ vµ kiÓm tra viÖc thi hµnh nh÷ng v¨n b¶n ®ã.

C¸c nghÞ quyÕt, nghÞ ®Þnh vµ quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång bé tr­ëng ph¶i ®­îc qu¸ nöa tæng sè thµnh viªn cña Héi ®ång bé tr­ëng biÓu quyÕt t¸n thµnh.

§iÒu 110

Chñ tÞch Héi ®ång bé tr­ëng l·nh ®¹o c«ng t¸c cña Héi ®ång bé tr­ëng, ®«n ®èc, kiÓm tra viÖc thi hµnh nh÷ng quyÕt ®Þnh cña Quèc héi, Héi ®ång Nhµ n­íc, Héi ®ång bé tr­ëng vµ thay mÆt Héi ®ång bé tr­ëng chØ ®¹o c«ng t¸c ®èi víi c¸c bé, c¸c c¬ quan kh¸c thuéc Héi ®ång bé tr­ëng vµ Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp.

C¸c Phã Chñ tÞch Héi ®ång bé tr­ëng gióp Chñ tÞch vµ cã thÓ ®­îc uû nhiÖm thay Chñ tÞch khi Chñ tÞch v¾ng mÆt.

 

§iÒu 111

D­íi sù l·nh ®¹o thèng nhÊt cña Héi ®ång bé tr­ëng, c¸c bé tr­ëng vµ thñ tr­ëng c¸c c¬ quan kh¸c thuéc Héi ®ång bé tr­ëng chÞu tr¸ch nhiÖm tæ chøc vµ chØ ®¹o ngµnh m×nh trong ph¹m vi c¶ n­íc.

C¸c bé tr­ëng vµ thñ tr­ëng c¸c c¬ quan kh¸c thuéc Héi ®ång bé tr­ëng c¨n cø vµo luËt cña Quèc héi, ph¸p lÖnh cña Héi ®ång Nhµ n­íc vµ nghÞ quyÕt, nghÞ ®Þnh, quyÕt ®Þnh, chØ thÞ, th«ng t­ cña Héi ®ång bé tr­ëng, ra nh÷ng quyÕt ®Þnh, chØ thÞ, th«ng t­ vµ kiÓm tra viÖc thi hµnh nh÷ng v¨n b¶n ®ã.

§iÒu 112

Mçi thµnh viªn Héi ®ång bé tr­ëng chÞu tr¸ch nhiÖm c¸ nh©n vÒ phÇn c«ng t¸c cña m×nh tr­íc Quèc héi, Héi ®ång Nhµ n­íc, Héi ®ång bé tr­ëng, vµ cïng víi c¸c thµnh viªn kh¸c chÞu tr¸ch nhiÖm tËp thÓ vÒ ho¹t ®éng cña Héi ®ång bé tr­ëng tr­íc Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ n­íc.

 

CH­¬NG IX

HéI ®åNG NH©N D©N Vµ

Uû BAN NH©N D©N

§iÒu 113

C¸c ®¬n vÞ hµnh chÝnh cña n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ®­îc ph©n ®Þnh nh­ sau:

N­íc chia thµnh tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng vµ ®¬n vÞ hµnh chÝnh t­¬ng ®­¬ng;

TØnh chia thµnh huyÖn, thµnh phè thuéc tØnh vµ thÞ x·; thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng chia thµnh quËn, huyÖn vµ thÞ x·;

HuyÖn chia thµnh x· vµ thÞ trÊn; thµnh phè thuéc tØnh, thÞ x· chia thµnh ph­êng vµ x·; quËn chia thµnh ph­êng.

C¸c ®¬n vÞ hµnh chÝnh kÓ trªn ®Òu thµnh lËp Héi ®ång nh©n d©n vµ Uû ban nh©n d©n.

§iÒu 114

Héi ®ång nh©n d©n lµ c¬ quan quyÒn lùc Nhµ n­íc ë ®Þa ph­¬ng, do nh©n d©n ®Þa ph­¬ng bÇu ra, chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc nh©n d©n ®Þa ph­¬ng vµ chÝnh quyÒn cÊp trªn.

Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh vµ thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p nh»m x©y dùng ®Þa ph­¬ng vÒ mäi mÆt, b¶o ®¶m ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸, n©ng cao ®êi sèng cña nh©n d©n ®Þa ph­¬ng vµ hoµn thµnh nhiÖm vô cÊp trªn giao cho.

Trong ho¹t ®éng cña m×nh, Héi ®ång nh©n d©n dùa vµo sù céng t¸c chÆt chÏ cña MÆt trËn, c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n vµ sù tham gia réng r·i cña c«ng d©n.

§iÒu 115

Héi ®ång nh©n d©n cã nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n sau ®©y:

1- B¶o ®¶m cho HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt ®­îc t«n träng vµ thi hµnh nghiªm chØnh ë ®Þa ph­¬ng; quyÕt ®Þnh c¸c biÖn ph¸p thi hµnh chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc vµ nhiÖm vô do cÊp trªn giao cho.

2- QuyÕt ®Þnh kÕ ho¹ch vµ dù to¸n ng©n s¸ch cña ®Þa ph­¬ng, phª chuÈn viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch vµ quyÕt to¸n ng©n s¸ch cña ®Þa ph­¬ng.

3- QuyÕt ®Þnh c¸c vÊn ®Ò vÒ s¶n xuÊt, ph©n phèi, l­u th«ng, v¨n ho¸, x· héi vµ dÞch vô ë ®Þa ph­¬ng.

4- B¶o ®¶m viÖc x©y dùng quèc phßng toµn d©n vµ lùc l­îng vò trang nh©n d©n ë ®Þa ph­¬ng.

5- B¶o ®¶m an ninh chÝnh trÞ vµ trËt tù, an toµn x· héi.

6- B¶o vÖ tµi s¶n x· héi chñ nghÜa.

7- B¶o ®¶m quyÒn b×nh ®¼ng cña c¸c d©n téc.

8- B¶o ®¶m cho c«ng d©n ®­îc h­ëng quyÒn lîi vµ lµm trßn nghÜa vô cña m×nh.

9- BÇu vµ b·i miÔn c¸c thµnh viªn cña Uû ban nh©n d©n vµ c¸c thµnh viªn cña Toµ ¸n nh©n d©n cïng cÊp.

10- Söa ®æi hoÆc b·i bá nh÷ng quyÕt ®Þnh kh«ng thÝch ®¸ng cña Uû ban nh©n d©n cïng cÊp hoÆc cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp d­íi trùc tiÕp.

11- Gi¶i t¸n Héi ®ång nh©n d©n cÊp d­íi trùc tiÕp khi Héi ®ång nh©n d©n nµy lµm thiÖt h¹i nghiªm träng ®Õn quyÒn lîi cña nh©n d©n.

NghÞ quyÕt gi¶i t¸n ®ã ph¶i ®­îc sù phª chuÈn cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp trªn trùc tiÕp tr­íc khi thi hµnh. NghÞ quyÕt gi¶i t¸n cña Héi ®ång nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng vµ cÊp t­¬ng ®­¬ng ph¶i ®­îc sù phª chuÈn cña Héi ®ång Nhµ n­íc tr­íc khi thi hµnh.

12- Trong ph¹m vi nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña m×nh, gi¸m s¸t viÖc tu©n theo ph¸p luËt cña c¸c c¬ quan, xÝ nghiÖp vµ c¸c tæ chøc kh¸c cña cÊp trªn ë ®Þa ph­¬ng.

§iÒu 116

NhiÖm kú cña mçi kho¸ Héi ®ång nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng vµ cÊp t­¬ng ®­¬ng lµ bèn n¨m.

NhiÖm kú cña mçi kho¸ Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp kh¸c lµ hai n¨m.

§iÒu 117

Héi ®ång nh©n d©n, c¨n cø vµo ph¸p luËt cña Nhµ n­íc vµ quyÕt ®Þnh cña cÊp trªn, ra nh÷ng nghÞ quyÕt vµ kiÓm tra viÖc thi hµnh nh÷ng nghÞ quyÕt ®ã.

NghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n ph¶i ®­îc qu¸ nöa tæng sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n biÓu quyÕt t¸n thµnh.

§iÒu 118

Héi ®ång nh©n d©n thµnh lËp c¸c ban cÇn thiÕt ®Ó gióp Héi ®ång trong viÖc quyÕt ®Þnh nh÷ng chñ tr­¬ng, biÖn ph¸p c«ng t¸c ë ®Þa ph­¬ng vµ kiÓm tra viÖc thi hµnh ph¸p luËt, chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc vµ nghÞ quyÕt cña Héi ®ång.

§iÒu 119

§¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n ph¶i liªn hÖ chÆt chÏ víi cö tri, chÞu sù gi¸m s¸t cña cö tri, thùc hiÖn chÕ ®é tiÕp xóc vµ b¸o c¸o víi cö tri vÒ ho¹t ®éng cña m×nh vµ cña Héi ®ång nh©n d©n, tr¶ lêi nh÷ng yªu cÇu vµ kiÕn nghÞ cña cö tri, xem xÐt vµ gióp gi¶i quyÕt nh÷ng ®iÒu khiÕu n¹i vµ tè c¸o cña nh©n d©n.

§¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n tuyªn truyÒn, phæ biÕn ph¸p luËt, chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc vµ nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n, ®éng viªn nh©n d©n ®Þa ph­¬ng tham gia qu¶n lý Nhµ n­íc.

§iÒu 120

§¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cã quyÒn chÊt vÊn Uû ban nh©n d©n vµ c¸c c¬ quan Nhµ n­íc kh¸c cña ®Þa ph­¬ng. C¬ quan bÞ chÊt vÊn ph¶i tr¶ lêi tr­íc Héi ®ång nh©n d©n trong thêi h¹n do luËt ®Þnh.

§¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cã quyÒn kiÕn nghÞ víi c¸c c¬ quan Nhµ n­íc ë ®Þa ph­¬ng. Nh÷ng ng­êi phô tr¸ch c¸c c¬ quan nµy cã tr¸ch nhiÖm tiÕp ®¹i biÓu, xem xÐt vµ gi¶i quyÕt kiÕn nghÞ cña ®¹i biÓu.

§iÒu 121

Uû ban nh©n d©n lµ c¬ quan chÊp hµnh cña Héi ®ång nh©n d©n, lµ c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ n­íc ë ®Þa ph­¬ng.

Uû ban nh©n d©n chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp vµ tr­íc Uû ban nh©n d©n cÊp trªn trùc tiÕp; Uû ban nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng vµ cÊp t­¬ng ®­¬ng chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp vµ tr­íc Héi ®ång bé tr­ëng.

Mçi thµnh viªn Uû ban nh©n d©n chÞu tr¸ch nhiÖm c¸ nh©n vÒ phÇn c«ng t¸c cña m×nh tr­íc Héi ®ång nh©n d©n, Uû ban nh©n d©n, vµ cïng víi c¸c thµnh viªn kh¸c chÞu tr¸ch nhiÖm tËp thÓ vÒ ho¹t ®éng cña Uû ban nh©n d©n tr­íc Héi ®ång nh©n d©n.

§iÒu 122

Uû ban nh©n d©n gåm cã Chñ tÞch, mét hoÆc nhiÒu Phã Chñ tÞch, uû viªn th­ ký vµ c¸c uû viªn kh¸c.

Chñ tÞch Uû ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam vµ ng­êi phô tr¸ch chÝnh cña c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n trong MÆt trËn ë ®Þa ph­¬ng ®­îc mêi tham dù héi nghÞ Uû ban nh©n d©n cÊp m×nh khi cÇn thiÕt.

 

§iÒu 123

Uû ban nh©n d©n triÖu tËp héi nghÞ Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp; chÊp hµnh nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n vµ quyÕt ®Þnh, chØ thÞ cña c¸c c¬ quan hµnh chÝnh cÊp trªn; qu¶n lý c«ng t¸c hµnh chÝnh ë ®Þa ph­¬ng; chØ ®¹o c¸c ngµnh, c¸c cÊp thuéc quyÒn m×nh nh»m hoµn thµnh kÕ ho¹ch Nhµ n­íc, ph¸t triÓn kinh tÕ vµ v¨n ho¸, cñng cè quèc phßng, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n; xÐt vµ gi¶i quyÕt c¸c ®iÒu khiÕu n¹i, tè c¸o vµ kiÕn nghÞ cña nh©n d©n.

§iÒu 124

Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp, chiÕu theo quyÒn h¹n do luËt ®Þnh, ra nh÷ng quyÕt ®Þnh, chØ thÞ vµ kiÓm tra viÖc thi hµnh nh÷ng v¨n b¶n ®ã.

Uû ban nh©n d©n cã quyÒn ®×nh chØ viÖc thi hµnh, söa ®æi hoÆc b·i bá nh÷ng quyÕt ®Þnh kh«ng thÝch ®¸ng cña c¸c ngµnh thuéc quyÒn m×nh vµ cña Uû ban nh©n d©n cÊp d­íi, ®×nh chØ viÖc thi hµnh nh÷ng nghÞ quyÕt kh«ng thÝch ®¸ng cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp d­íi trùc tiÕp, ®ång thêi ®Ò nghÞ Héi ®ång nh©n d©n cÊp m×nh söa ®æi hoÆc b·i bá nh÷ng nghÞ quyÕt ®ã.

§iÒu 125

Uû ban nh©n d©n t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n vµ c¸c ban cña Héi ®ång ho¹t ®éng.

Chñ tÞch Uû ban nh©n d©n chÞu tr¸ch nhiÖm ®iÒu hoµ, phèi hîp ho¹t ®éng cña c¸c ban do Héi ®ång nh©n d©n lËp ra.

§iÒu 126

NhiÖm kú cña Uû ban nh©n d©n theo nhiÖm kú cña Héi ®ång nh©n d©n.

Khi Héi ®ång nh©n d©n hÕt nhiÖm kú, Uû ban nh©n d©n tiÕp tôc lµm nhiÖm vô cho ®Õn khi Héi ®ång nh©n d©n kho¸ míi bÇu ra Uû ban nh©n d©n míi.

Trong tr­êng hîp Héi ®ång nh©n d©n bÞ gi¶i t¸n, Uû ban nh©n d©n cÊp trªn trùc tiÕp chØ ®Þnh Uû ban nh©n d©n l©m thêi ®Ó ®¶m nhiÖm c«ng t¸c cho ®Õn khi Héi ®ång nh©n d©n kho¸ míi bÇu ra Uû ban nh©n d©n míi. Trong tr­êng hîp Héi ®ång nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng hoÆc cÊp t­¬ng ®­¬ng bÞ gi¶i t¸n th× Héi ®ång bé tr­ëng chØ ®Þnh Uû ban nh©n d©n l©m thêi.

 

CH­¬NG X

TOµ ¸N NH©N D©N Vµ VIÖN KIÓM S¸T NH©N D©N

§iÒu 127

Toµ ¸n nh©n d©n vµ ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, trong ph¹m vi chøc n¨ng cña m×nh, cã nhiÖm vô b¶o vÖ ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa, b¶o vÖ chÕ ®é x· héi chñ nghÜa vµ quyÒn lµm chñ tËp thÓ cña nh©n d©n lao ®éng, b¶o vÖ tµi s¶n x· héi chñ nghÜa, b¶o ®¶m sù t«n träng tÝnh m¹ng, tµi s¶n, tù do, danh dù vµ nh©n phÈm cña c«ng d©n.

Mäi hµnh ®éng x©m ph¹m lîi Ých cña Nhµ n­íc, cña tËp thÓ vµ quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña c«ng d©n ®Òu ph¶i ®­îc xö lý theo ph¸p luËt.

 

TOµ ¸N NH©N D©N

§iÒu 128

Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao, c¸c Toµ ¸n nh©n d©n ®Þa ph­¬ng, c¸c Toµ ¸n qu©n sù lµ nh÷ng c¬ quan xÐt xö cña n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.

Trong t×nh h×nh ®Æc biÖt hoÆc trong tr­êng hîp cÇn xÐt xö nh÷ng vô ¸n ®Æc biÖt, Quèc héi hoÆc Héi ®ång Nhµ n­íc cã thÓ quyÕt ®Þnh thµnh lËp Toµ ¸n ®Æc biÖt.

ë c¬ së, thµnh lËp c¸c tæ chøc thÝch hîp cña nh©n d©n ®Ó gi¶i quyÕt nh÷ng viÖc vi ph¹m ph¸p luËt vµ tranh chÊp nhá trong nh©n d©n, theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 129

ChÕ ®é bÇu cö thÈm ph¸n ®­îc thùc hiÖn ë Toµ ¸n nh©n d©n c¸c cÊp.

NhiÖm kú cña Ch¸nh ¸n, Phã Ch¸nh ¸n vµ thÈm ph¸n Toµ ¸n nh©n d©n c¸c cÊp theo nhiÖm kú cña c¬ quan bÇu ra m×nh.

§iÒu 130

ViÖc xÐt xö ë Toµ ¸n nh©n d©n cã héi thÈm nh©n d©n tham gia, theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Khi xÐt xö, héi thÈm nh©n d©n ngang quyÒn víi thÈm ph¸n.

ChÕ ®é bÇu cö héi thÈm nh©n d©n ®­îc thùc hiÖn ë Toµ ¸n nh©n d©n c¸c cÊp. NhiÖm kú cña héi thÈm nh©n d©n Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao lµ hai n¨m r­ìi; nhiÖm kú cña héi thÈm nh©n d©n Toµ ¸n nh©n d©n ®Þa ph­¬ng lµ hai n¨m.

§iÒu 131

Khi xÐt xö, thÈm ph¸n vµ héi thÈm nh©n d©n ®éc lËp vµ chØ tu©n theo ph¸p luËt.

§iÒu 132

Toµ ¸n nh©n d©n xÐt xö tËp thÓ vµ quyÕt ®Þnh theo ®a sè.

§iÒu 133

Toµ ¸n nh©n d©n xÐt xö c«ng khai, trõ tr­êng hîp do luËt ®Þnh.

QuyÒn bµo ch÷a cña bÞ c¸o ®­îc b¶o ®¶m.

Tæ chøc luËt sù ®­îc thµnh lËp ®Ó gióp bÞ c¸o vµ c¸c ®­¬ng sù kh¸c vÒ mÆt ph¸p lý.

§iÒu 134

Toµ ¸n nh©n d©n b¶o ®¶m cho c«ng d©n n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam thuéc c¸c d©n téc quyÒn dïng tiÕng nãi vµ ch÷ viÕt cña d©n téc m×nh tr­íc Toµ ¸n.

 

§iÒu 135

Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao lµ c¬ quan xÐt xö cao nhÊt cña n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.

Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao gi¸m ®èc viÖc xÐt xö cña c¸c Toµ ¸n nh©n d©n ®Þa ph­¬ng vµ c¸c Toµ ¸n qu©n sù.

Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao gi¸m ®èc viÖc xÐt xö cña Toµ ¸n ®Æc biÖt, trõ tr­êng hîp Quèc héi hoÆc Héi ®ång Nhµ n­íc quy ®Þnh kh¸c khi thµnh lËp c¸c Toµ ¸n ®ã.

§iÒu 136

Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Quèc héi; trong thêi gian Quèc héi kh«ng häp th× chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Héi ®ång Nhµ n­íc.

Toµ ¸n nh©n d©n ®Þa ph­¬ng chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp.

§iÒu 137

C¸c b¶n ¸n vµ quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n nh©n d©n ®· cã hiÖu lùc ph¸p luËt ph¶i ®­îc c¸c c¬ quan Nhµ n­íc, c¸c tæ chøc x· héi vµ mäi c«ng d©n t«n träng; nh÷ng ng­êi vµ ®¬n vÞ h÷u quan ph¶i nghiªm chØnh chÊp hµnh.

 

VIÖN KIÓM S¸T NH©N D©N

§iÒu 138

ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam kiÓm s¸t viÖc tu©n theo ph¸p luËt cña c¸c bé vµ c¬ quan kh¸c thuéc Héi ®ång bé tr­ëng, c¸c c¬ quan chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng, tæ chøc x· héi vµ ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n, c¸c nh©n viªn Nhµ n­íc vµ c«ng d©n, thùc hµnh quyÒn c«ng tè, b¶o ®¶m cho ph¸p luËt ®­îc chÊp hµnh nghiªm chØnh vµ thèng nhÊt.

C¸c ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n ®Þa ph­¬ng, c¸c ViÖn kiÓm s¸t qu©n sù kiÓm s¸t viÖc tu©n theo ph¸p luËt, thùc hµnh quyÒn c«ng tè trong ph¹m vi tr¸ch nhiÖm cña m×nh.

§iÒu 139

NhiÖm kú cña ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao theo nhiÖm kú cña Quèc héi.

§iÒu 140

ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n do ViÖn tr­ëng l·nh ®¹o.

ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n cÊp d­íi chÞu sù l·nh ®¹o cña ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n cÊp trªn; ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n c¸c ®Þa ph­¬ng chÞu sù l·nh ®¹o thèng nhÊt cña ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao.

ViÖn tr­ëng, c¸c Phã ViÖn tr­ëng vµ kiÓm s¸t viªn ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n ®Þa ph­¬ng do ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao bæ nhiÖm vµ b·i miÔn.

§iÒu 141

ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Quèc héi; trong thêi gian Quèc héi kh«ng häp th× chÞu tr¸ch nhiÖm vµ b¸o c¸o c«ng t¸c tr­íc Héi ®ång Nhµ n­íc.

 

CH­¬NG XI

QUèC Kú, QUèC HUY, QUèC CA, THñ ®«

§iÒu 142

Quèc kú n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam h×nh ch÷ nhËt, chiÒu réng b»ng hai phÇn ba chiÒu dµi, nÒn ®á, ë gi÷a cã ng«i sao vµng n¨m c¸nh.

§iÒu 143

Quèc huy n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam h×nh trßn, nÒn ®á, ë gi÷a cã ng«i sao vµng n¨m c¸nh, chung quanh cã b«ng lóa, ë d­íi cã nöa b¸nh xe r¨ng vµ dßng ch÷: Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.

§iÒu 144

Quèc ca n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam do Quèc héi th«ng qua.

§iÒu 145

Thñ ®« n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ Hµ Néi.

 

CH­¬NG XII

HIÖU LùC CñA HIÕN PH¸P

Vµ VIÖC SöA ®æI HIÕN PH¸P

§iÒu 146

HiÕn ph¸p n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ luËt c¬ b¶n cña Nhµ n­íc, cã hiÖu lùc ph¸p lý cao nhÊt.

Mäi v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c ph¶i phï hîp víi HiÕn ph¸p.

§iÒu 147

ChØ Quèc héi míi cã quyÒn söa ®æi HiÕn ph¸p. ViÖc söa ®æi HiÕn ph¸p ph¶i ®­îc Ýt nhÊt lµ hai phÇn ba tæng sè ®¹i biÓu Quèc héi biÓu quyÕt t¸n thµnh.

 

B¶n HiÕn ph¸p nµy ®· ®­îc Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam kho¸ VI, kú häp thø 7, nhÊt trÝ th«ng qua trong phiªn häp ngµy 18 th¸ng 12 n¨m 1980, håi 15 giê 25 phót.