Chỉ một hai chục nghìn là bạn có thể mua được một chiếc xoong nhôm sáng coóng. Tuy nhiên, theo cảnh báo của các chuyên gia, nhôm tái chế tiềm ẩn những hiểm họa khôn lường cho sức khoẻ người sử dụng.

Tái chế từ nguyên liệu phế thải

Chỉ với 17.000đ, bà Nguyễn Hoàng Lân (Trung Yên, Hà Nội) mua được một chiếc xoong nhôm từ xe hàng rong, trông rất sạch sẽ với màu nhôm sáng coóng, trong khi một chiếc xoong cỡ ấy nếu mua hàng công ty phải đắt gấp năm bảy lần.

Thế nhưng, chỉ sau vài lần nấu ăn, chiếc xoong của bà đã xám đen lại và nổ lỗ chỗ. Bà Lân dùng giẻ sợi inox để cọ cho kỹ thì thấy thôi ra nước kim loại đen sì. Mặc dù rất tiếc cái nồi mới nhưng bà Lân cũng đành phải bỏ đi.

Sau một thời gian phơi nhiễm, lượng nhôm tích tụ trong các mô cơ thể có thể gây nhiễm độc nặng như suy thoái não, hay dị hình xương.

Chuyên gia nghiên cứu nhôm Nguyễn Khắc Sương - khoa KH&CN Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, những mặt hàng nhôm giá rẻ thường được sản xuất thủ công mà nguồn nguyên liệu chủ yếu là từ những phế thải thu gom.

Nhôm tái sinh thường lẫn các tạp chất bẩn, do cách tái chế thủ công nên không thể lọc và khử hết tạp chất được. Các tạp bẩn này không thể phát hiện được bằng mắt thường, mà phải nhờ đến phương pháp vật chiếu tia quang phổ mới có thể xác định được là loại tạp bẩn gì.

Do đó, người tiêu dùng không thể biết được nguy cơ gây hại đối với sức khoẻ đến mức nào khi sử dụng các loại xoong nồi này trong chế biến thực phẩm hằng ngày. Hơn nữa, trong quá trình tái chế, nhôm bẩn còn được độn thêm nhiều loại hoá chất, phụ gia để cán, đúc nên khó có thể đảm bảo những sản phẩm này an toàn để sử dụng trong việc đun nấu, tiếp xúc với thực phẩm.

Tan vào thức ăn gây nhiễm độc

Lý giải hiện tượng xoong nồi nhôm bị nổ lỗ chỗ, chuyên gia Nguyễn Khắc Sương cho rằng, các tạp bẩn lẫn trong nhôm tái chế  rất dễ bị bung ra trong quá trình đun nấu, gia nhiệt, hay cọ rửa, chà xát mạnh. Các tạp chất này bung ra sẽ để lại các vết rỗ trên thành xoong, hoặc thậm chí thôi ra làm nước cọ rửa có màu đen bẩn.

Những sản phẩm nhôm đạt tiêu chuẩn, chất lượng cao thường là nhôm nguyên chất hoặc có pha trộn thêm măng gan, ma giê... theo những tỷ lệ quy định sẽ không bị thôi đen như vậy. Đặc biệt, ông Sương còn cho biết, việc lưu trữ thức ăn trong nồi nhôm kém chất lượng sẽ vô cùng độc hại. Nhôm bẩn bị pin điện hóa trong thời gian dài sẽ bị ăn mòn và như vậy các hóa chất, tạp bẩn sẽ hòa tan vào thức ăn.

Theo nghiên cứu của TS Anita Pepi thuộc Trung tâm Y tế, Đại học Colombia, sau một thời gian phơi nhiễm, lượng nhôm tích tụ trong các mô cơ thể có thể gây nhiễm độc nặng như suy thoái não, hay dị hình xương.

Những độc hại đặc biệt có thể gây ra cho hệ thần kinh với các triệu chứng như mất ngủ, căng thẳng, tinh thần bất ổn, giảm trí nhớ, đau đầu, sa sút trí tuệ. Nhiễm độc nhôm cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa của con người, ngăn cản xương phát triển và làm giảm mật độ xương. Độc tính cũng có thể để lại hậu quả như đau cơ, có vấn đề về ngôn ngữ, thiếu máu, giảm chức năng gan, thận...